Xuất khẩu cà phê sẽ khởi sắc trong năm nay

10:58 | 14/01/2021

(HQ Online) - Sau năm 2020 xuất khẩu không mấy thuận lợi do ảnh hưởng nghiêm trọng từ đại dịch Covid-19, xuất khẩu cà phê của Việt Nam được nhận định sẽ khởi sắc hơn ngay trong những tháng đầu năm 2021.

Tăng chế biến nhằm nâng giá trị hạt cà phê Việt Nam
Giảm cầu vì Covid-19, giá cà phê “chạm đáy” trong 10 năm
Trong số 39 chỉ dẫn địa lý của Việt Nam được EU cam kết bảo hộ khi EVFTA chính thức đi vào thực thi có chỉ dẫn địa lý về cà phê. Đây là lợi thế cạnh tranh rất lớn cho ngành cà phê Việt Nam với các đối thủ tại thị trường EU. 	Ảnh: N.Thanh
Trong số 39 chỉ dẫn địa lý của Việt Nam được EU cam kết bảo hộ khi EVFTA chính thức đi vào thực thi có chỉ dẫn địa lý về cà phê. Đây là lợi thế cạnh tranh rất lớn cho ngành cà phê Việt Nam với các đối thủ tại thị trường EU. Ảnh: N.Thanh

Giảm cả lượng và giá trị

Theo thông tin mới nhất từ Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT), XK cà phê cả năm 2020 đạt 1,51 triệu tấn, trị giá 2,66 tỷ USD, giảm 8,8% về khối lượng và giảm 7,2% về trị giá so với năm 2019. Đức, Hoa Kỳ và Italy tiếp tục là ba thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam. Giá cà phê XK bình quân cả năm 2020 ước đạt 1.759 USD/tấn, tăng 1,8% so với năm 2019.

Trong 11 tháng năm 2020, trị giá XK cà phê tăng mạnh tại các thị trường: Ba Lan (tăng 35,6%, đạt 36,5 triệu USD), Nhật Bản (tăng 15,4%, đạt 170,3 triệu USD) và Malaysia (tăng 15,2%, đạt 65,3 triệu USD). Ngược lại, trị giá XK cà phê giảm mạnh nhất tại thị trường Anh (giảm 36,5%, đạt 46,4 triệu USD).

Giá cà phê XK bình quân 11 tháng năm 2020 đạt 1.744,3 USD/tấn, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm 2019. Ước tháng 12/2020, giá cà phê XK bình quân đạt 2.000 USD/tấn, tăng 3,9% so với tháng 11/2020 và tăng 14,9% so với cùng kỳ năm 2019.

Về mặt giá cả trên thị trường thế giới, trong tháng 12/2020, giá cà phê trên các sàn phái sinh biến động trái chiều. So với tháng trước đó, giá cà phê Robusta giao tháng 1/2021 tại thị trường London giảm 39 USD/tấn xuống còn 1.362 USD/tấn. Giá cà phê giảm khi phần lớn giới đầu cơ tiếp tục thể hiện sự thận trọng trước tin tức tiêu cực của kinh tế thế giới do đại dịch Covid- 19 gây ra và trong bối cảnh chờ đợi được cung cấp vắc xin. Trong khi đó, tại New York, giá cà phê Arabica giao tháng 12/2020 tiếp tục tăng trưởng và tăng hơn 9% so với tháng trước, duy trì tại mốc 2.796 USD/tấn.

Nhìn lại cả năm 2020, ông Nguyễn Quốc Toản, Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản đánh giá: Giá cà phê trong nước biến động giảm trong 6 tháng đầu năm và có xu hướng tăng nhẹ trong 6 tháng cuối năm. So với thời điểm cuối năm 2019, giá cà phê vối nhân xô tại các tỉnh Tây Nguyên tăng nhẹ 500 đồng/kg. Tuy nhiên, giá lại giảm 100 – 200 đồng/kg so với tháng 11/2020. Hiện, giá thu mua đang ở mức 32.500 – 32.900 đồng/kg.

Giá cà phê ghi nhận cao nhất ở khu vực tỉnh Đắk Lắk và thấp nhất tại khu vực tỉnh Lâm Đồng. Giá cà phê Rubusta giá FOB giao tại cảng TP HCM ổn định tại ngưỡng 34.500 đồng/kg. Vụ cà phê năm nay của Việt Nam bị mất mùa và thu hoạch trễ hơn so với các năm trước nên chưa tạo áp lực lên thị trường.

Xuất khẩu sẽ cải thiện

Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản nhận định, tồn kho cà phê tại các kho cảng trên thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm qua là tín hiệu lạc quan cho thấy thị trường XK cà phê sẽ cải thiện trong năm 2021. Các thị trường NK cà phê lớn của Việt Nam đều gặp thiệt hại lớn vì dịch Covid-19 và tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội ở mức cao, tăng cường nhu cầu tiêu thụ cà phê tại nhà. Cùng với đó, thông tin thử nghiệm vắc xin sẽ thúc đẩy lượng XK tăng lên. Dự báo, XK cà phê sẽ có nhiều tín hiệu lạc quan trong những tháng đầu năm 2021.

Ở góc độ giá cả, ông Lương Văn Tự, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Cacao Việt Nam cho rằng, với việc sản lượng cà phê toàn cầu và Việt Nam đang có xu hướng giảm như hiện nay, giá cà phê có thể tăng trong năm 2021. Thị trường cà phê đã trải qua chu kỳ giảm giá 4 năm liên tiếp. Do đó, giá cà phê sẽ phục hồi trong năm 2021 nhờ sản lượng giảm. Dù vậy, ông Lương Văn Tự cũng nhấn mạnh: “Việc giá cà phê phục hồi hay không sẽ phải phụ thuộc rất nhiều vào mức độ phục hồi của ngành du lịch sau đại dịch Covid-19. Đây là ngành tiêu thụ cà phê rất lớn, do đó, chừng nào ngành du lịch phục hồi thì cà phê cũng sẽ phục hồi theo".

Liên quan tới XK cà phê năm nay, một trong những yếu tố thuận lợi có thể nhìn thấy là tận dụng tốt hơn cơ hội từ FTA Việt Nam-EU (EVFTA) để thúc đẩy XK. Theo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Quốc Doanh, với việc thực thi Hiệp định EVFTA, EU đã xóa bỏ thuế cho toàn bộ cho các sản phẩm cà phê chưa rang hoặc đã rang (giảm từ 7 – 11% xuống 0%); các loại cà phê chế biến từ giảm 9 – 12% xuống còn 0% vào thời điểm Hiệp định có hiệu lực. Đồng thời, trong số 39 chỉ dẫn địa lý của Việt Nam được EU cam kết bảo hộ khi EVFTA chính thức đi vào thực thi có chỉ dẫn địa lý về cà phê. Đây là lợi thế cạnh tranh rất lớn cho ngành cà phê Việt Nam với các đối thủ tại thị trường EU.

Dù vậy, việc đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật của EU để hưởng thuế ưu đãi từ EVFTA không đơn giản, cần rất nhiều thời gian và sự nỗ lực của DN. Để tiếp tục triển khai Hiệp định EVFTA có hiệu quả, Bộ NN&PTNT đề nghị các địa phương tiếp tục hướng dẫn người dân sản xuất cà phê được chứng nhận do các nhà NK EU yêu cầu, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng, minh bạch; đồng thời đẩy nhanh áp dụng các tiến bộ về khoa học, kỹ thuật trong trồng, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế bảo quản các sản phẩm cà phê. Ngoài ra, Bộ NN&PTNT cũng đề nghị các địa phương chuyển đổi bộ giống cà phê theo hướng nâng cao chất lượng, tăng thị phần cà phê đặc sản, tiếp tục đăng ký chỉ dẫn địa lý, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm của địa phương mình.

Thanh Nguyễn