Vụ hơn 100 tấn thảo dược “đội lốt” nông sản: Hiệu quả đấu tranh với các mặt hàng trọng điểm

08:00 | 25/06/2020

(HQ Online) - Vụ việc hơn 100 tấn thảo dược “đội lốt” hàng nông sản vừa được lực lượng Hải quan phát hiện tại cảng Đà Nẵng được xem là vụ việc vi phạm liên quan đến thảo dược lớn nhất ở địa bàn Đà Nẵng trong nhiều năm gần đây.    

vu hon 100 tan thao duoc doi lot nong san hieu qua dau tranh voi cac mat hang trong diem 128850 Hình ảnh lô hàng hơn 100 tấn thảo dược từ Trung Quốc “đội lốt” nông sản
vu hon 100 tan thao duoc doi lot nong san hieu qua dau tranh voi cac mat hang trong diem 128850 Khám xét 5 container thảo dược từ Trung Quốc “đội lốt” củ cải, cà rốt
vu hon 100 tan thao duoc doi lot nong san hieu qua dau tranh voi cac mat hang trong diem 128850 Hải quan Đình Vũ bắt giữ khí cười "đội lốt" Sulfur
vu hon 100 tan thao duoc doi lot nong san hieu qua dau tranh voi cac mat hang trong diem
Container hàng vi phạm đầu tiên được khám xét

Trao đổi với phóng viên Báo Hải quan, lãnh đạo Cục Điều tra chống buôn lậu cho biết: vụ việc vừa được phát hiện, bắt giữ tại cảng Đà Nẵng là trường hợp điển hình thể hiện sự chủ động, quyết liệt trong công tác đấu tranh chống buôn lậu đối với mặt hàng dược liệu và những nhóm hàng có nguy cơ rủi ro cao theo chỉ đạo của lãnh đạo Tổng cục Hải quan. Thông qua Kế hoạch kiểm soát chống buôn lậu năm 2020 và nhiều kế hoạch chuyên đề, định hướng xuyên suốt được lãnh đạo Tổng cục Hải quan chỉ rõ là tập trung kiểm soát các mặt hàng trọng điểm, đặc biệt là những mặt hàng được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo phải kiểm soát chặt chẽ, kịp thời.

Lãnh đạo Cục Điều tra chống buôn lậu phân tích: thảo dược là nguyên liệu dùng làm thuốc chữa bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Do đó nếu nguyên liệu không bảo đảm tiêu chuẩn nhập khẩu được sử dụng làm thuốc chữa bệnh sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe của cộng đồng, thậm chí không chỉ tác động tiêu cực trước mắt mà có nguy cơ di truyền. Vì vậy, theo Luật Dược và các văn bản hướng dẫn, việc nhập khẩu, sản xuất kinh doanh dược liệu phải đăng ký với cơ quan chức năng. Khi được cấp phép đủ điều kiện mới được hoạt động. Đặc biệt, tất cả dược liệu nhập khẩu phải qua quá trình kiểm tra chặt chẽ và thực hiện qua cửa khẩu quốc tế.

Từ quy định về tiêu chuẩn, điều kiện nhập khẩu chặt chẽ như vậy, nên có tình trạng doanh nghiệp tìm cách cố tình ngụy trang, gian dối trong khai báo hải quan nhằm qua mắt lực lượng chức năng để tìm cách đưa dược liệu vào nội địa. Thực tế, năm 2019 và các năm trước lực lượng Hải quan các tỉnh có biên giới phía Bắc và một số địa phương đã phát hiện, bắt giữ một số vụ dược liệu “đội lốt” hàng nông sản để nhập khẩu.

Trở lại vụ việc hơn 100 tấn dược liệu “đội lốt” hàng nông sản vừa được phát hiện tại Đà Nẵng, ngày 24/6, cập nhật thông tin với phóng viên, lãnh đạo Đội Kiểm soát chống buôn lậu khu vực miền Trung- Đội 2 (Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan) cho biết, đơn vị vẫn đang phối hợp với các đơn vị chức năng khám xét, phân loại các container hàng vi phạm.

“Do hàng hóa trong lô hàng rất lớn nên dự kiến phải mất 10 ngày, cơ quan Hải quan mới có thể khám xét hết 5 container trong lô hàng vi phạm”- lãnh đạo Đội 2 chia sẻ.

Trước đó, ngày 14/6, Công ty TNHH Thương mại XNK N.S (địa chỉ tại tỉnh Hải Dương) mở tờ khai nhập khẩu lô hàng trên tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đà Nẵng. Theo khai báo, hàng hóa gồm: “táo ta, quả mơ, hạt điều, củ cải, cà rốt” sấy khô chưa qua chế biến, dùng làm thực phẩm để đun nước uống, ăn chưa qua tẩm ướt, hàng mới 100%, không nằm trong CITES. Lô hàng này được chứa trong 5 container loại 40’, số container này được vận chuyển trên tàu INSPIR, chuyến 20003S từ cảng HangPu (Trung Quốc) đến cảng Tiên Sa (Đà Nẵng) ngày 14/6/2020.

Tuy nhiên, qua công tác phân tích thông tin nghiệp vụ từ trước khi hàng cập cảng, kết hợp với thông tin cơ sở, cơ quan Hải quan xác định hàng hóa chứa 5 container trên thực chất là nguyên liệu làm thuốc. Nhận định đây là thủ đoạn khai báo gian dối của doanh nghiệp nhằm trốn tránh sự kiểm soát của các cơ quan chức năng, Đội 2 đã báo cáo lãnh đạo Cục Điều tra chống buôn lậu đề xuất phối hợp với Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đà Nẵng xác minh thông tin và tiến hành kiểm tra đối chiếu hàng hóa thực nhập với khai báo để làm rõ hành vi vi phạm của doanh nghiệp. Thực tế kiểm tra bước đầu đã phát hiện nhiều mặt hàng thảo dược không có trong khai báo.

Vụ việc đang được tiếp tục xác minh, làm rõ.

Kiên quyết không để hình thành các điểm nóng về buôn lậu

vu hon 100 tan thao duoc doi lot nong san hieu qua dau tranh voi cac mat hang trong diem
Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) Nguyễn Văn Ổn

Trước tình hình buôn lậu bắt đầu có nhiều dấu hiệu phức tạp sau khi dịch Covid-19 ở Việt Nam lắng xuống, đặc biệt liên quan đến những mặt hàng trọng điểm như dược liệu, Báo Hải quan phỏng vấn Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) Nguyễn Văn Ổn (ảnh) để có thông tin đầy đủ hơn về thực trạng này và các biện pháp đấu tranh của lực lượng Hải quan.

Qua vụ việc vừa được phát hiện tại Đà Nẵng, ông đánh giá thế nào về thực trạng, tính chất, thủ đoạn liên quan đến hoạt động buôn lậu, trong đó có mặt hàng trọng điểm như dược liệu?

- Qua vụ việc vừa được phát hiện, bắt giữ tại Đà Nẵng cho thấy thủ đoạn của những doanh nghiệp này là nhập khẩu mặt hàng đông dược nhưng khai báo dưới tên hàng hóa nông sản khác. Hành vi này nhằm hai mục đích, thứ nhất là trốn thuế và thứ hai là trốn tránh giấy phép của quản lý của cơ quan quản lý chuyên ngành, bởi mặt hàng dược liệu ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân nên các quy định của pháp luật hiện hành rất chặt chẽ.

Một điểm đáng lưu ý nữa là khi lực lượng Hải quan tập trung đánh mạnh, quyết liệt vào các đường dây, ổ nhóm buôn lậu dược liệu ở biên giới phía Bắc, các đối tượng có xu hướng di chuyển địa bàn hoạt động vào miền Trung, miền Nam. Điều này cho thấy, tình hình nhập lậu mặt hàng thảo dược, thuốc đông y vẫn đang diễn biến hết sức phức tạp bởi nhu cầu sử dụng trong nước là rất lớn.

Mặt khác, ở thời điểm hiện nay, sau khi dịch Covid-19 ở nước ta tạm lắng, Chính phủ, các bộ, ngành đang đẩy mạnh các giải pháp tạo thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, cơ quan Hải quan xác định đây là thời điểm mà các đường dây, ổ nhóm có thể lợi dụng chủ trương tạo thuận lợi để thực hiện các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Với chức năng quản lý nhà nước về Hải quan, lãnh đạo Tổng cục Hải quan đã có nhiều chỉ đạo sát sao, quyết liệt đối với các đơn vị trong việc thực hiện hiệu quả đồng thời hai mục tiêu là tạo thuận lợi thương mại và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về hải quan, nhất là trên mặt trận đấu tranh chống buôn lậu.

Đối với Cục Điều tra chống buôn lậu và lực lượng Kiểm soát hải quan nói chung, chúng tôi xác định công tác chống buôn lậu là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài.

Để ngăn chặn hiệu quả, lực lượng chống buôn lậu phải không ngừng nâng cao trình độ, năng lực. Bên cạnh việc thực hiện nghiêm túc, hiệu quả chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, lãnh đạo Bộ Tài chính, lãnh đạo Tổng cục Hải quan, Cục Điều tra chống buôn lậu đã và đang triển khai đồng bộ nhiều biện pháp như: tăng cường thu thập, phân tích thông tin trước khi hàng cập cảng; khi hàng hóa được nhập về Việt Nam sẽ xác định các doanh nghiệp, mặt hàng tuyến đường trọng điểm… để trực tiếp đấu tranh và tham mưu lãnh đạo Tổng cục Hải quan chỉ đạo các cục hải quan địa phương. Đồng thời, lực lượng Kiểm soát hải quan cũng tăng cường hiệu quả sử dụng trang thiết bị hiện đại được trang cấp phục vụ công tác chống buôn lậu…

Đối với buôn lậu dược liệu, trước tình hình phức tạp như vừa nêu, theo ông cần có giải pháp gì để ngăn chặn triệt để?

- Với diễn biến phức tạp trong hoạt động nhập lậu mặt hàng dược liệu, với trách nhiệm quản lý, lãnh đạo Tổng cục Hải quan đã có nhiều chỉ đạo trực tiếp đối với các cục hải quan địa phương trên phạm vi cả nước để tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát các mặt hàng trọng điểm, trong đó có dược liệu, trong quá trình làm thủ tục hải quan.

Đồng thời, lãnh đạo Tổng cục Hải quan chỉ đạo Cục Điều tra chống buôn lậu xây dựng các kế hoạch cụ thể và tổ chức đấu tranh quyết liệt. Đặc biệt là xác định các đối tượng doanh nghiệp trọng điểm, mặt hàng trọng điểm, tuyến đường trọng điểm để kịp thời phát hiện, ngăn chặn.

Tuy nhiên, để giải quyết triệt để, theo tôi phải có tổng hòa nhiều giải pháp. Ngoài nỗ lực của cơ quan Hải quan như đề cập ở trên, hệ thống cơ quan quản lý ở nội địa, nhất là ngành Y tế phải tăng cường công tác kiểm tra, nhất là những cơ sở kinh doanh dược liệu, các phòng khám…

Xin cảm ơn ông!

T.Bình (thực hiện)

Nguyễn Quốc