Doanh nghiệp thuỷ sản chuẩn bị kế hoạch khắc phục sau khi dịch bệnh lắng xuống

08:56 | 31/03/2020

(HQ Online) - Hai mặt hàng xuất khẩu chính của thuỷ sản Việt Nam là tôm và cá tra đang bị tác động mạnh từ dịch bệnh. Cùng với đề xuất được hỗ trợ, các DN thuỷ sản đang chuẩn bị kế hoạch khắc phục sau khi dịch bệnh lắng xuống.

doanh nghiep thuy san chuan bi ke hoach khac phuc sau khi dich benh lang xuong Tám kiến nghị của doanh nghiệp thuỷ sản nhằm khắc phục khó khăn
doanh nghiep thuy san chuan bi ke hoach khac phuc sau khi dich benh lang xuong Doanh nghiệp thuỷ sản bị giảm tới gần một nửa đơn hàng
doanh nghiep thuy san chuan bi ke hoach khac phuc sau khi dich benh lang xuong Doanh nghiệp thủy sản kiến nghị hỗ trợ về vốn
doanh nghiep thuy san chuan bi ke hoach khac phuc sau khi dich benh lang xuong Quý III kém sắc của doanh nghiệp thủy sản

doanh nghiep thuy san chuan bi ke hoach khac phuc sau khi dich benh lang xuong
Các DN thuỷ sản đang nỗ lực tìm hướng khắc phục khó khăn. Ảnh: T.H

Xuất khẩu tôm sẽ có cơ hội

Hai tháng đầu năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19, XK thuỷ sản của cả nước đã giảm gần 20%, trong đó tôm là mặt hàng bị tác động khá mạnh. Đã có từ 35% đến 50% đơn hàng XK tôm đi Mỹ và EU bị tạm hoãn giao hàng hoặc hủy do khách không bán được. Cho dù tại nhiều nước nhập khẩu, nhà cung cấp đã linh hoạt giảm giá bán từ 25% đến 30% nhưng cũng không thể kích cầu.

Hoạt động sản xuất và XK của các DN XK tôm đang gặp rất nhiều khó khăn ở hầu hết các thị trường nhưng nhiều DN vẫn đang cố gắng duy trì công ăn việc làm cho công nhân, phân chia lại lịch làm việc cho phù hợp với mức lương giảm tương ứng, đào tạo tay nghề cho người lao động để có khả năng làm việc đầy đủ các mặt hàng.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều dấu hiệu tích cực cho ngành tôm Việt Nam trong thời gian tới bởi nhu cầu tiêu thụ được dự báo vẫn cao. Cùng với làn gió mới từ Hiệp định Thương mại tự do giữa EU và Việt Nam (EVFTA), ngành tôm Việt Nam đang chuẩn bị sẵn sàng để chờ đợi thị trường tôm toàn cầu phục hồi.

Theo nhận định của các DN lớn, nếu dịch bệnh sớm được dập tắt cơ hội cho XK tôm là rất lớn. Theo ông Bùi Bá Sự, Phó Tổng Giám đốc tập đoàn Việt Úc, hiệp định EVFTA đã được ký kết với Việt Nam và đang chờ có hiệu lực. Để đáp ứng yêu cầu XK tôm vào thị trường châu Âu, các DN cần chú trọng chất lượng sản phẩm. Ngay từ bây giờ DN phải chuẩn bị nguồn nguyên liệu sạch, thả nuôi đúng tiêu chuẩn, đủ điều kiện chế biến và XK sang thị trường châu Âu.

Ông Trương Đình Hoè, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biết và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng khuyến nghị, trước khó khăn của dịch bệnh, các DN cần duy trì hoạt động bằng cách thả nuôi ở mật độ thưa, để chủ động về số lượng, chất lượng hàng xuất khẩu ngay từ bây giờ.

Theo các chuyên gia, các DN xuất khẩu tôm được kỳ vọng hưởng lợi nhiều nhất từ Hiệp định này khi thuế tôm nguyên liệu và sản phẩm tôm được giảm mạnh từ mức 12,5% và 20% xuống còn 0%. Chẳng hạn như Tập đoàn Thuỷ sản Minh Phú. Hiện tại, tỷ trọng xuất khẩu của Minh Phú vào EU là 11%. Đến năm 2020, Tập đoàn này nâng thị phần xuất khẩu thủy sản sang EU lên khoảng 15 – 16%, đặc biệt trong điều kiện xuất khẩu qua Mỹ không thuận lợi.

Nỗ lực duy trì sản xuất

Từ tháng 3 này, khi dịch bệnh Covid-19 tăng tốc và lan tỏa ở mức độ chóng mặt kéo theo những hệ quả nặng nề ngày càng trầm trọng hơn đã khiến DN gặp nhiều khó khăn.

Theo phản ảnh của các DN, do tác động của dịch Covid-19, đặc biệt trong giai đoạn hai tuần đầu tháng 3/2020, hoạt động sản xuất, kinh doanh và XK của các DN thủy sản đang bị ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng. Cho tới thời điểm hiện nay, đa số DN đã bị sụt giảm từ 35% đến 50% đơn hàng do bị hủy, lùi đơn hàng hoặc thiếu nguyên liệu. Lượng hàng thành phẩm tồn kho lớn, nhiều lô hàng xuất - nhập đang bị trì hoãn, khách hàng chậm thanh toán ảnh hưởng tới vòng quay vốn lưu động và lịch thanh toán nợ vay đến hạn trong tháng 3, 4 và 5/2020, doanh thu XK cũng đã giảm đáng kể.

Mặt hàng cá tra là nhóm hàng có mức tăng trưởng âm sâu nhất trong cơ cấu thủy sản XK, giảm hơn 32% so với cùng kỳ năm trước. Do tác động lớn từ thị trường Trung Quốc, trong hai tháng đầu năm, giá trị XK cá tra sang thị trường này chỉ đạt 28,4 triệu USD, giảm 52,4% so với cùng kỳ năm 2019. Một số DN cho biết, số lượng đơn hàng trong tháng 2 và 3/2020 chỉ còn khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, kể từ giữa tháng 3/2020, sau khi tình hình dịch bệnh được kiểm soát tốt hơn, khách hàng Trung Quốc đã bắt đầu đặt hàng trở lại, lưu thông hàng hóa đã bắt đầu khởi động lại, các DN đang nỗ lực cho việc đẩy mạnh XK sang thị trường này.

Cho tới thời điểm nay, do ảnh hưởng của thị trường và dịch bệnh, nhiều DN vẫn cố gắng đảm bảo duy trì việc làm cho người lao động. Theo phản ánh của các DN, bắt đầu từ tháng 4/2020, XK cá tra sang thị trường Trung Quốc - Hồng Kông nhiều khả năng ổn định dần. Việc “hồi sinh” nhập khẩu cá tra từ thị trường Trung Quốc - Hồng Kông đang là một trong những hy vọng cho các DN XK trước ảnh hưởng lớn từ đại dịch Covid-2019.

VASEP khuyến nghị, trong bối cảnh hiện nay, các DN cần hết sức bình bĩnh để truyền thông cho cán bộ, nhân viên và người công nhân nhận thức đúng đắn hơn về tình hình, đồng thời tiếp tục duy trì thực hiện chống dịch theo hướng dẫn và khuyến cáo của Bộ Y tế, duy trì ổn định sản xuất, chung tay cùng Chính phủ và cả nước vượt qua giai đoạn khó khăn này.

VASEP đã tập hợp báo cáo về ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến hoạt động sản xuất và XK thủy sản Việt Nam và đưa ra một số đề xuất, kiến nghị nhằm giúp DN thủy sản tháo gỡ các vướng mắc, bất cập để kịp thời ổn định hoạt động kinh doanh xuất khẩu. Trong đó, kiến nghị Chính phủ xem xét đề nghị Tổng liên đoàn lao động miễn nộp kinh phí Công đoàn (2% quỹ lương) trong năm 2020, và tạm dừng việc đóng BHXH đến cuối năm 2020, không tính lãi nộp chậm; kiến nghị giảm 50% thuế TNDN năm 2020 cho các DN nói chung và DN thuỷ nói riêng; giảm giá điện cho các nhà máy sản xuất, kho lạnh trữ hàng và cho phép gia hạn thời gian thanh toán tiền điện; Đề nghị các ngân hàng cho gia hạn nợ, không chuyển thành nợ xấu, không phạt nợ quá hạn tạo điều kiện cho DN tiếp tục sản xuất...

Để đảm bảo nguồn nguyên liệu đáp ứng cho SXXK của các DN sau khi đại dịch Covid-19 được kiểm soát, kiến nghị Chính phủ và Bộ NN&PTNT có kế hoạch và quy hoạch về vùng nuôi nguyên liệu tôm, cá tra. Đồng thời, hỗ trợ cho người nuôi để khuyến khích người nuôi tiếp tục thả giống mới trong thời gian này. Bên cạnh đó, cần sửa đổi và cải cách các quy định kiểm soát nhập khẩu hàng thủy sản cho mục đích sản xuất xuất khẩu và gia công xuất khẩu để tạo thuận lợi cho DN sản xuất và xuất khẩu hàng hoá...

Lê Thu