Lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp bất động sản không đủ để trả lãi vay trái phiếu

18:49 | 05/02/2021

(HQ Online) - Báo cáo về thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) của Fiin Rating vừa được phát hành đã chỉ ra những vấn đề đáng lo ngại về năng lực tài chính của các nhà phát hành TPDN trong năm 2020.

Phát hành 43,47 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong tháng 12
Nâng cao điều kiện phát hành trái phiếu doanh nghiệp nhằm hạn chế rủi ro
Nhiều doanh nghiệp bất động sản nợ thuế lớn
: Hệ số chi trả lãi vay của các DN BĐS phát hành trái phiếu trong 2020
Hệ số chi trả lãi vay của các doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu trong 2020

Theo đó, các đơn vị phát triển bất động sản là các nhà phát hành TPDN lớn nhất tại Việt Nam hiện nay. Do đó, Fiin Rating đã thực hiện phân tích và đánh giá năng lực tài chính của các đơn vị này nhằm chỉ ra khả năng đáp ứng nghĩa vụ nợ của doanh nghiệp phát hành.

Số liệu tài chính của 17 nhà phát hành đang niêm yết trong năm 2020 cho thấy tài chính của các doanh nghiệp này vẫn duy trì ở mức độ tương đối an toàn.

Cụ thể, hệ số chi trả lãi vay trung bình đã giảm từ mức 4,5 lần trong năm 2019 xuống còn 3,4 lần trong năm 2020. Mặc dù giảm đáng kể năng lực trả lãi vay nhưng mức độ này về cơ bản vẫn ở mức chưa đáng lo ngại nếu so với bình quân trong 5 năm vừa qua. Cùng với đó, hệ số Nợ vay ròng/EBITDA (lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao) đã tăng lên mức 2,8 lần. Tuy hệ số này đã tăng so với năm 2019 nhưng vẫn thấp hơn kỳ hạn bình quân của trái phiếu bất động sản hiện ở mức 3,8 năm.

Tuy nhiên, Fiin Rating nhận thấy có sự phân hóa rõ rệt trong năm 2020 giữa các đơn vị đầu ngành (ví dụ như Vinhomes) và các đơn vị còn lại. Khi loại bỏ nhà phát hành lớn nhất này thì sức khỏe tài chính của các doanh nghiệp còn lại trong ngành đã bị suy yếu rõ rệt.

Cụ thể, hệ số chi trả lãi vay năm 2020 giảm về mức 0,7 lần, tức là lợi nhuận tạo ra không đủ trang trải lãi vay.

Hệ số nợ vay ròng/EBITDA năm 2020 tăng lên tới 17,3 lần. Đây là mức rất cao nếu so với kỳ hạn bình quân 3,8 năm của các trái phiếu bât động sản, và do vậy khả năng đáp ứng nghĩa vụ nợ của các doanh nghiệp này sẽ phụ thuộc lớn vào sự hồi phục của ngành bất động sản nhà ở.

Trong khi đó, theo CBRE, số lượng căn hộ giao dịch tại 2 thị trường lớn là Hà Nội và TPHCM kỳ vọng sẽ chỉ tăng trưởng nhẹ khoảng 10-15% trong năm 2021. Do đó, các nhà đầu tư cần đánh giá chi tiết từng trái phiếu và doanh nghiệp phát hành để có các thông tin cụ thể, theo sát diễn biến tình hình tài chính của doanh nghiệp, cũng như các biện pháp xử lý khi dòng tiền từ hoạt động kinh doanh không như dự kiến.

Trong năm 2020, gần 80% giá trị TPDN bất động sản phát hành thuộc về các doanh nghiệp chưa niêm yết, với các hệ số tài chính đang ở mức yếu hơn đáng kể so với các doanh nghiệp niêm yết. Dù trái phiếu của các doanh nghiệp này có thể bao gồm tài sản đảm bảo hoặc bảo lãnh của bên thứ 3, tuy nhiên có sự phân hóa đáng kể về sức khỏe tài chính của các nhà phát hành và nhà đầu tư cần lưu ý để đánh giá kỹ lưỡng rủi ro cũng như mức lợi suất tương ứng trước khi đưa ra quyết định đầu tư.

Giá trị phát hành TPDN trong năm 2020 đạt kỷ lục ở mức 429,5 nghìn tỷ đồng, tăng 28,3% so với năm 2019, tương đương 4,7% dư nợ tín dụng toàn hệ thống. Trong đó, các đơn vị phát triển bất động sản là những nhà phát hành lớn nhất với giá trị đạt 162 nghìn tỷ đồng, tăng 100% so với năm 2019. Các nhà phát hành nổi bật nhất là Tập đoàn Sovico, TNR, Vinhomes và Novaland (chiếm 11% tổng giá trị phát hành trong 2020).

Các trái phiếu của doanh nghiệp bất động sản có xu hướng kéo dài kỳ hạn hơn, với mức trung bình khoảng 3,8 năm, dài hơn 1 năm so với năm 2019. Điều này cũng thể hiện nhu cầu vốn dài hạn của doanh nghiệp bất động sản, cũng như những ảnh hưởng bởi triển vọng của ngành và những tác động của yếu tố dịch bệnh tới việc phải cơ cấu kỳ hạn dài hơn của các nhà phát hành TPDN trong ngành bất động sản.

Nguyễn Hiền