Sụt giảm là xu thế tất yếu của thị trường xe máy

16:18 | 10/04/2020

(HQ Online) - Báo cáo cập nhật nhất từ Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cho thấy: doanh số bán hàng trong quý 1 năm 2020 của 5 thành viên VAMM đạt 731.077 xe, giảm nhẹ khoảng giảm 3,03% so với cùng kỳ năm 2019. Tác động của Covid-19 chỉ là một trong những nguyên nhân dẫn đến mức tiêu thụ xe máy trên thị trường đang giảm sút. Nguyên nhân chín lớn hơn, đó là nhu cầu xe máy tại Việt Nam đang dần bão hòa.

sut giam la xu the tat yeu cua thi truong xe may Thị trường xe máy giảm sút mạnh
sut giam la xu the tat yeu cua thi truong xe may YADEA G5 - Thêm một đối thủ mạnh trên thị trường xe máy điện cao cấp
sut giam la xu the tat yeu cua thi truong xe may Mbigo – Luồng gió mới cho thị trường xe máy điện
sut giam la xu the tat yeu cua thi truong xe may
Việt Nam đứng thứ 4 thế giới về tiêu thụ xe máy

Sụt giảm dần

Nhiều năm qua, Việt Nam là một trong những thị trường tiêu thụ xe máy lớn nhất thế giới (đứng thứ 4), với mỗi năm tiêu thụ khoảng trên 3 triệu xe, tốc độ tăng trưởng ở mức hai con số.

Tuy nhiên thời gian gần đây, diễn biến thực tế từ thị trường cho thấy nhu cầu tiêu thụ xe máy (xe số và xe tay ga) tại Việt Nam đã và đang có xu thế giảm. Báo cáo cập nhật nhất từ VAMM cho thấy trong 3 tháng đầu năm 2019, 5 thành viên của VAMM (gồm Honda, Yamaha, Suzuki, Piaggio, SYM, chiếm trên 95% thị phần xe máy tại Việt Nam) tiêu thụ đạt 731.077 xe, giảm 3,03%.

Không chỉ quý 1/2020, xu thế sụt giảm thị trường xe máy xuất hiện từ năm 2019. Tính riêng quý 4/2019, doanh số của HVN, liên doanh chiếm trên 80% thị phần có sự sụt giảm nặng nề. Cụ thể tháng 10/2019, doanh số bán chỉ đạt 227.776 xe, giảm 6,5% và tháng 11/2019 bán được 230.288 xe, giảm 2,2% so với cùng kỳ năm 2018.

Thị trường tiêu thụ giảm khiến các đại lý của HVN, vốn thường bán xe với mức giá cao hơn nhà sản xuất công bố, đã chấp nhận bán đúng giá, thậm chí còn có thời điểm, có đại lý còn khuyến mại tặng quà, giảm giá để đẩy mạnh doanh số bán. Đây vốn là điều hiếm có đối với các đại lý của HVN, nhất vào vào thời điểm trước và sau Tết. Đơn cử như mẫu xe Blade số và Wave RSX có mức giá bán ra thấp hơn đề xuất phổ biến 200.000 – 900.000 đồng tùy mẫu xe và phiên bản. Honda PCX và Winner X là 2 mẫu xe có giá bán thấp hơn giá đề xuất 1,2 - 5 triệu đồng.

sut giam la xu the tat yeu cua thi truong xe may
Thị trường xe máy tại Việt Nam đã có dấu hiệu bão hòa

Tính chung cả năm 2019, 5 thành viên của VAMM tiêu thụ đạt 3,2 triệu xe máy các loại (tổng thị trường bao gồm cả những DN không thuộc VAMM vào khoảng 3,35 triệu xe) giảm 3,7% so với năm 2018 (đạt 3,38 triệu xe ).

Tính riêng HVN, tuy không giảm, song năm 2019 HVN chỉ đạt mức tăng trưởng 0,2% với 2,57 triệu xe, trong đó chủ yếu là các dòng xe giá rẻ, như Wave Alpha (doanh số đạt 459.216 xe, chiếm 18%) và Vision (doanh số đạt 597.237 xe, chiếm 23%). "Ông lớn" HVN đã vậy, đương nhiên các thương hiệu khác cũng chẳng dễ dàng gì. Yamaha Việt Nam với hệ thống trên 500 đại lý doanh số bán chỉ đạt khoảng 800.000 xe, giảm tới 19,7% so với năm 2018; Tiếp theo là SYM, với mức tăng trưởng doanh số cao nhất, 5,2%; Các thương hiệu còn lại là Piaggio và Suzuki có mức giảm lần lượt là 0,2% và và 1,1%.

Xu thế sụt giảm của thị trường xe máy tiếp tục kéo sang năm 2020. 3 tháng đầu năm 2020 trùng với Tết (dương lịch và âm lịch), thời điểm sôi động nhất của thị trường xe máy song sức mua không sôi động, lượng xe máy tiêu thụ đạt thấp, giảm 3,03%.

Bước sang tháng 4, dự báo tình hình tiêu thụ sẽ còn khó khăn hơn khi nhà máy tạm dừng sản xuất, các đại lý đóng cửa theo chỉ thị của Thủ tướng để đảm bảo an toàn trong đại dịch Covid-19… Cũng giống như thị trường ô tô, toàn bộ ngành xe máy buộc chuyển sang hoạt động bán hàng trực tuyến là chủ yếu, tuy nhiên mức độ tiêu thụ giảm mạnh. Dự báo thị trường xe máy có khả năng sẽ đóng băng trong thời gian tới.

sut giam la xu the tat yeu cua thi truong xe may
Xe máy không chỉ sản xuất tại Việt Nam mà còn được xuất khẩu đi nhiều nước.

Xe điện, xe phân khối lớn lên ngôi

Đánh giá chung về thị trường xe máy, lãnh đạo các doanh nghiệp sản xuất xe máy đều cho rằng: Việt Nam vẫn là thị trường tốt với mức gia tăng dân số và sự phát triển kinh tế nhanh chóng, hạ tầng cơ sở tại Việt Nam liên tục được cải thiện. Để sản xuất kinh doanh giữ được nhịp độ tốt trước xu thế bão hòa xe máy, chính sách hạn các phương tiện cá nhân, các doanh nghiệp đều tính tới mở nhiều phân khúc thị trường mới. Đặc biệt đó là xu thế sản xuất các sản phẩm sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường như xăng sinh học và điện.

Nếu như một vài năm trước, trên thị trường Việt Nam chỉ có chủ yếu xe điện giá rẻ, chất lượng thấp (xe đạp và xe máy) có nguồn gốc từ Trung Quốc thì một vài năm trở lại đây thị trường xe máy điện đã được nhiều doanh nghiệp chú ý đầu tư sản xuất và kinh doanh hơn.

Cuối năm 2018, VinFast Klara, mẫu xe máy điện mang thương hiệu Việt Nam đã chính thức ra mắt, tác động mạnh tới thị trường xe máy Việt Nam. Klara được sản xuất bởi linh kiện đến từ những thương hiệu hàng đầu thế giới như Bosch, Nissin, IRC… với pin chất lượng cao, sử dụng thời gian lâu và có điểm đổi, sạc thuận tiện hơn đã nhanh chóng tiếp cận người tiêu dùng.

sut giam la xu the tat yeu cua thi truong xe may
Nhiều thương hiệu xe máy điện đã xuất hiện trên thị trường

Cùng với đó, một số thương hiệu xe máy điện có chất lượng cao cũng được nhập khẩu và giới thiệu ra thị trường Việt Nam như Yadea (Trung Quốc), MBI (Hàn Quốc)...

Có vẻ cẩn trọng hơn, song hai thương hiệu lớn là Honda, Piaggio cũng dần tiết lộ những thông tin về các sản phẩm xe máy điện của mình. Hai sản phẩm PCX Electric, Vespa Elettrica được hứa hẹn là sẽ sớm xuất hiện (trong năm 2020).

Cẩn trọng trong phân khúc xe máy điện, song ông lớn HVN lại có những bước tiến nhanh, mạnh trong phân khúc mô tô phân khối lớn trong năm 2018. Không bỏ lỡ thị trường béo bở này, Yamaha cũng có chiến lược quan trọng cho các sản phẩm phân khối lớn của mình để nhanh chóng đuổi theo HVN.

Trước đó, thị trường xe phân khối lớn tại Việt Nam cũng nhộn nhịp xuất hiện các thương hiệu mô tô nổi tiếng trên thế giới như Ducati (2009), Harley-Davidson (2013); BMW Motorrad và Kawasaki (2015); KTM (năm 2016)…

Sụt giảm là xu thế tất yếu của thị trường xe máy tại Việt Nam, theo đó mức độ cạnh tranh giữa các hãng, giữa các mẫu sản phẩm sẽ ngày càng khốc liệt. Người tiêu dùng hy vọng sẽ không còn phải mua xe máy với giá tại đại lý cao hơn nhiều so với giá nhà sản xuất công bố như nhiều năm qua.

Phân tích từ cơ quan nghiên cứu thị trường dự báo nhu cầu về xe máy giai đoạn 2020-2024 sẽ tiếp tục giảm. Năm 2020, tổng cầu xe máy sẽ về khoảng 3,1 triệu xe; trong đó, các thành viên VAMM chỉ còn duy trì mức hơn 2,9 triệu xe, các năm tiếp theo sẽ giảm dần, còn 2,5 triệu xe vào 2024.

Ông Gianluca Fiume, Phó Chủ tịch Tập đoàn phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương kiêm TGĐ Piaggio Việt Nam cho rằng: thị trường xe máy Việt Nam đang ở thời điểm kết thúc giai đoạn đi bằng ở đỉnh nhu cầu và bắt đầu vào giai đoạn giảm nhẹ trong 2 năm tiếp theo cho đến khi dấu hiệu lao dốc trở nên rõ nét hơn.

Ông Keisuke Tsuruzono, Chủ tịch VAMM cũng nhận định số lượng tiêu thụ xe máy tại Việt Nam sẽ không còn thời hoàng kim như trước đây.

Nguyễn Hà