Sản xuất tăng chậm lại, doanh nghiệp công nghiệp gánh nỗi lo

09:33 | 25/12/2022

(HQ Online) - Tốc độ tăng trưởng sản xuất công nghiệp 11 tháng năm 2022 có xu hướng chậm lại do đơn hàng sụt giảm, chi phí đầu vào ở mức cao và thiếu hụt nguồn cung nguyên vật liệu. Điều này đặt ra nhiều lo ngại cho cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp khi sắp bước sang năm 2023.

Tự tin mở rộng sản xuất, nhà đầu tư kỳ vọng gia tăng xuất khẩu
Dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2023 sẽ chậm lại
Mặc dù giảm tốc, xuất khẩu thủy sản vẫn chạm mốc 8,5 tỷ USD
Hoạt động sản xuất công nghiệp đang chịu nhiều ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài. Ảnh: H.Dịu
Hoạt động sản xuất công nghiệp đang chịu nhiều ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài. Ảnh: H.Dịu

Nhiều khó khăn phía trước

Bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Nghiên cứu Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh quốc gia, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết: Khảo sát tình hình một số doanh nghiệp cũng cho thấy tình trạng thiếu đơn hàng đang rất căng thẳng, chưa kể tới tình trạng chậm hoàn vốn, thanh, kiểm tra có xu hướng mở rộng và với tần suất liên tục…

Cách đây ít hôm, Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (Jetro) đã công bố kết quả khảo sát thực trạng kinh doanh của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam năm 2022. Với 309 doanh nghiệp trong ngành chế biến, chế tạo trong tổng số 603 doanh nghiệp tham gia khảo sát, gần 60% doanh nghiệp dự báo có lãi (tăng 5,2 điểm so với năm trước), doanh nghiệp bị lỗ là 20,8% (giảm 7,8 điểm). Tuy vậy, các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam kỳ vọng về triển vọng lợi nhuận kinh doanh năm 2023 cao hơn đáng kể so với các doanh nghiệp Nhật Bản trong khu vực. Đặc biệt, tại Việt Nam, số doanh nghiệp trả lời sẽ “mở rộng” hoạt động kinh doanh trong 1-2 năm tới là 60% (tăng 4,7 điểm so với năm trước).

Tuy nhiên, vẫn gần 7% doanh nghiệp lo ngại suy giảm với các nguyên nhân hàng đầu là chi phí mua nguyên vật liệu, logistics, phí nhân công tăng, ảnh hưởng của biến động tỷ giá… Đây cũng là khó khăn của các doanh nghiệp Việt Nam trong nhiều ngành, lĩnh vực, trong đó có công nghiệp, chế biến, chế tạo. Số liệu được Tổng cục Thống kê công bố cho thấy, tính chung 11 tháng năm 2022, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) ước tăng 8,6% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù vẫn có tăng trưởng, nhưng cơ quan này nhận định, tốc độ tăng trưởng có xu hướng chậm lại với những lý do như phía Nhật Bản nêu trên.

Báo cáo ngành xuất khẩu mới đây của Công ty Chứng khoán VNDirect đã đưa ra dự báo, giá các loại nguyên vật liệu đầu vào như sợi, vải, gỗ ép… sẽ giảm 3-7% trong năm 2023 do nhu cầu yếu, nhưng với nhiều thách thức từ thị trường, các doanh nghiệp dệt may, lâm sản sẽ phải giảm giá bán từ 7-10% để thu hút khách hàng. Do đó, biên lợi nhuận của các công ty trong ngành này sẽ giảm 0,8-1 điểm % so với cùng kỳ vào năm 2023.

Nỗ lực đương đầu

“Điểm danh” những thách thức của doanh nghiệp trong năm 2023 có thể đặt ra dự báo về một “bức tranh” kém tươi sáng về sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Việt Nam không vì thế mà chùn bước, nhiều doanh nghiệp ngành công nghiệp vẫn cố gắng nỗ lực duy trì, thậm chí tiếp tục mở rộng đầu tư nhằm đón chờ cơ hội mới.

Mới đây, Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO) công bố thành lập Công ty Tập đoàn Công nghiệp Trường Hải – THACO Industries với tổng vốn đầu tư hơn 550 triệu USD tại tỉnh Quảng Nam. Công ty này thực hiện chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh sản phẩm cơ khí và công nghiệp hỗ trợ với quy mô lớn, đầu tư đồng bộ, đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ; cung cấp các giải pháp công nghiệp theo chuỗi giá trị. Đại diện THACO cho biết, Công ty mới thành lập được xác định là đóng vai trò trụ cột, tiên phong liên kết, hợp tác với các doanh nghiệp để xây dựng chuỗi sản xuất, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Gần đây, THACO cũng đã xuất khẩu rất nhiều sản phẩm cơ khí và linh kiện phụ tùng sang thị trường khu vực và thế giới, đặc biệt là các thị trường cao cấp như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, châu Âu.

Còn theo ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), giai đoạn khó khăn của kinh tế toàn cầu hiện nay mang tính chất ngắn hạn, do đó, giải pháp quan trọng cần xác định đâu là những tài sản cần bảo vệ trong dài hạn.

Theo ông Trường, đối với ngành dệt may, thứ nhất là phải để làm sao phục vụ được các đối tác dài hạn có tên tuổi trong chuỗi cung ứng. Thứ hai phải giữ được đội ngũ lao động có trình độ cao để đảm bảo khi thị trường phục hồi là có ngay lực lượng để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Chính vì vậy, giải pháp trọng tâm là giữ được hai tài sản chiến lược này. Đồng thời, tập trung vào việc cải thiện năng suất lao động, hiệu quả quản trị, giảm chi phí… song song với tập trung đổi mới công nghệ tự động hóa, giảm sức lao động cũng như số lượng lao động.

Về những giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp công nghiệp, bà Phí Thị Hương Nga, Phó Vụ trưởng Vụ Thống kê Công nghiệp – Xây dựng, Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương cần bảo đảm các điều kiện sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp bằng cách ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn, đặc biệt là nguồn cung nguyên, nhiên, vật liệu phục vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; tháo gỡ khó khăn về dòng tiền và giảm chi phí cho doanh nghiệp; tăng cường kết nối cung - cầu lao động… Nhưng các doanh nghiệp cũng phải chủ động nắm bắt, tận dụng cơ hội sản xuất kinh doanh, tìm kiếm đơn hàng mới, đồng thời có các phương án thích ứng với những biến động trong tương lai. Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Hương Dịu