Hiểm họa từ thuốc lá điện tử

13:45 | 23/12/2020

(HQ Online) - Sử dụng mạng xã hội để mua bán thuốc lá điện tử không chỉ gây khó khăn cho lực lượng chức năng mà còn báo động về nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe người sử dụng, thậm chí gây thất thu thuế cho ngân sách.

Triệt phá vụ kinh doanh thuốc lá điện tử “khủng”
Hà Nội: Tạm giữ hàng nghìn sản phẩm thuốc lá điện tử, bóng cười
Lạng Sơn: Bắt giữ gần 5.000 sản phẩm thuốc lá điện tử nhập lậu
Lúng túng trong quản lý thuốc lá “thế hệ mới”
Hà Nội: Phát hiện cơ sở tàng trữ gần 1.600 sản phẩm thuốc lá điện tử
Thuốc lá điện tử bị lực lượng chức năng thu giữ.
Lô thuốc lá điện tử lớn nhất từ trước đến nay vừa bị bị lực lượng chức năng thu giữ rên địa bàn Quảng Ninh. Nguồn: Tổng cục QLTT

150.000 đồng/điếu thuốc lá điện tử

Theo Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT), thời gian qua, việc mua, bán thuốc lá điện tử chủ yếu diễn ra trên mạng xã hội facebook và nhằm vào đối tượng thanh, thiếu niên.

Theo báo cáo của Trung tâm kiểm soát bệnh tật Mỹ - CDC, đến tháng 2/2020, tại Mỹ có trên 2.800 trường hợp nhập viện vì hội chứng viêm phổi và nhiều loại bệnh khác do hút thuốc lá điện tử, trong đó có 68 trường hợp đã tử vong.

Đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam khẳng định, nicotine có trong thuốc lá nói chung, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nói riêng gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe người hút và người bị phơi nhiễm.

Chất này còn gây ra biến chứng bất thường ở trẻ sơ sinh như đột tử, giảm thính lực, ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ.

Tổ chức y tế thế giới (WHO) kết luận, không như các dược phẩm chứa và không chứa nicotine đã được thử nghiệm có tác dụng bỏ thuốc lá, thuốc lá điện tử không giúp hỗ trợ cai nghiện.

Để thu hút người sử dụng, các đối tượng quảng cáo thuốc lá điện tử có tác dụng cai nghiện thuốc lá truyền thống, không gây hại; kèm theo đó là nhiều chiêu thức bán hàng trên mạng xã hội nhằm vào giới trẻ như giá thành rẻ, tạo xu hướng thời thượng cho sản phẩm; thiết kế sản phẩm hiện đại, bắt mắt, đa đạng kiểu dáng và kích thước; nhiều hương vị… tạo ấn tượng cho thanh thiếu niên về sản phẩm, tạo động lực thúc đẩy sử dụng.

Mới đây nhất, ngày 17/12, Đội QLTT số 1, Cục QLTT Hà Nội đã phối hợp với thành viên Tổ công tác 368, Tổng cục QLTT kiểm tra cơ sở kinh doanh tại địa chỉ số 102 ngõ 259 phố Vọng, Hai Bà Trưng, Hà Nội do ông Vũ Văn Đô làm chủ.

Tại thời điểm kiểm tra, đoàn kiểm tra đã bắt quả tang tại cơ sở đang kinh doanh 4.670 điếu thuốc lá điện tử các loại… Chủ cơ sở không xuất trình được hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc liên quan đến số hàng trên.

Bước đầu đại diện cơ sở khai nhận, toàn bộ hoạt động kinh doanh được giao dịch mua bán thông qua các mạng xã hội, chủ yếu được bán cho giới trẻ với giá trung bình 1 quả bóng cười là từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng; 150.000 đồng/điếu thuốc lá điện tử.

Trước đó, ngày 24/11, tại phường Bãi Cháy, TP Hạ Long (Quảng Ninh), Đội QLTT số 5, Cục QLTT Quảng Ninh phối hợp với Phòng An ninh kinh tế, Công an Quảng Ninh tiến hành khám xe ô tô Mazda CX5 và Ford Ranger, phát hiện trên hai xe vận chuyển 12.505 chiếc thuốc lá điện tử loại POD SYSTEM, nhãn hiệu LIO, do Trung Quốc sản xuất.

Theo kết quả định giá với cơ quan tài chính, trị giá hàng hóa lên đến hơn 1,7 tỷ đồng. Chủ của số thuốc lá điện tử trên là Nguyễn Văn Đông sinh năm 1995, thường trú tại phường Hưng Đạo, thị xã Đông Triều, Quảng Ninh.

Toàn bộ lô hàng trên không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Làm việc với cơ quan chức năng, Nguyễn Văn Đông khai nhận mua số thuốc lá điện tử trên thu mua từ các nguồn trôi nổi trong nội địa, sau đó quảng cáo sản phẩm trên trang facebook cá nhân và phân phối thuốc lá điện tử cho nhiều cá nhân tại nhiều tỉnh, thành phố, trong đó chủ yếu tập trung tại TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh.

Thuốc lá điện tử có phải hàng cấm?

Theo Tổng cục QLTT, thuốc lá điện tử là sản phẩm chưa được cơ quan chức năng nghiên cứu, đánh giá về tác hại đối với người sử dụng và cũng chưa có chế tài quy định xử lý đối với mặt hàng này. Do đó, đề nghị các cơ quan có thẩm quyền khẩn trương ban hành khung pháp lý điều chỉnh quy định thuốc lá điện tử là hàng cấm như thuốc lá điếu nhập lậu khác.

Theo đại diện Vụ Chính sách thuế (Tổng cục Thuế), công tác quản lý đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, đặc biệt hình thức mua bán mặt hàng này qua các kênh thương mại điện tử gặp nhiều khó khăn.

Thời gian qua, lực lượng chức năng không ngừng bắt giữ các vụ buôn lậu thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng với số lượng lớn. Dù vậy, trên thị trường vẫn tồn tại hoạt động sử dụng hay kinh doanh bất hợp pháp, thậm chí quảng cáo không đúng quy định về sản phẩm thuốc lá điện tử khiến tình trạng này trở nên đáng báo động.

Do chưa có quy định cụ thể tại các văn bản quy phạm pháp luật về mặt hàng này nên khi các chính sách quản lý mặt hàng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được ban hành, Tổng cục Thuế sẽ triển khai công tác quản lý thuế đối với mặt hàng nói trên phù hợp với quy định của pháp luật.

Theo Trưởng Phòng Công nghiệp thực phẩm, Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) Cao Trọng Quý, do chưa có cơ chế quản lý sản phẩm thuốc lá “thế hệ mới” dẫn đến thất thu thất thu ngân sách do chưa xác định loại hình sản phẩm để quản lý, áp thuế nhập khẩu và thuế Tiêu thụ đặc biệt (hiện nay mặt hàng thuốc lá điếu đang chịu mức thuế nhập khẩu 100-135% tùy từng khu vực, thuế Tiêu thụ đặc biệt 75% và thuế GTGT 10%). Trong khi đó, thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử là mặt hàng có giá trị cao, nếu áp mức thuế tương đương sản phẩm thuốc lá lưu hành trên thị trường đang ở mức cao hiện nay thì sẽ có nguồn thu đáng kể từ việc quản lý loại hình sản phẩm này.

Quang Hùng