Hải quan hướng tới ứng dụng công nghệ phân tích hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả thực thi
![]() | Ứng dụng công nghệ thông tin trong 100% hoạt động thống kê hải quan |
![]() | Tổng cục Hải quan triển khai hàng loạt ứng dụng công nghệ thông tin |
![]() |
Ảnh: ST |
Mặc dù đang phải đối mặt với áp lực lớn và ngày càng gia tăng trong bối cảnh hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh mẽ, môi trường pháp lý thay đổi và sự gián đoạn chuỗi cung ứng, trong đó có ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 và cuộc xung đột Nga-Ukraine, nhưng các cơ quan Hải quan cũng đã tăng cường ứng dụng công cụ kỹ thuật số nhằm phát hiện, theo dõi hàng hóa nghi vấn trước, trong và sau thông quan.
Theo đó, việc triển khai công nghệ phân tích hiện đại và học máy đã giúp cơ quan Hải quan nhanh chóng phát hiện gian lận, giảm thiểu tối đa tình trạng thất thu ngân sách và nâng cao tính minh bạch trong báo cáo số liệu.
Xây dựng chiến lược quản lý rủi ro mới
Hải quan các nước đang phải xử lý khối lượng lớn công việc, có xu hướng ngày càng gia tăng. Chỉ tính riêng kim ngạch thương mại điện tử xuyên biên giới ước tính sẽ tăng từ 300 tỷ USD năm 2020 lên tới 1.000 tỷ USD vào năm 2030. Điều này đồng nghĩa với số lượng tờ khai sẽ gia tăng và khiến cơ quan Hải quan phải đối mặt với nhiều nguy cơ rủi ro chưa từng có về an ninh và số thu.
Thêm vào đó, đại dịch Covid-19 đã khiến nhiều DN phải rà soát lại chuỗi cung ứng và địa điểm kinh doanh. Sự xung đột thương mại toàn cầu gia tăng khiến các tranh chấp thương mại ngày càng leo thang. Do đó, các cơ quan Hải quan xác định việc xây dựng các chiến lược quản lý rủi ro mới là một nhiệm vụ trọng tâm.
Trong bối cảnh hiện nay, công nghệ phân tích hiện đại đang được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực và mang lại hiệu quả ngày càng cao. Học máy có thể được sử dụng để đào tạo máy móc thực hiện các công việc như sàng lọc khối lượng lớn dữ liệu nhằm phát hiện điểm nghi vấn, bất thường, trong đó có nguy cơ gian lận, điều này thực sự cần thiết đối với các cơ quan Hải quan. |
Bên cạnh đó, vẫn còn có một số cơ quan Hải quan chưa thực hiện cải cách kịp thời trong quản lý rủi ro. Ví dụ như, trước đây một cơ quan Hải quan hàng đầu thế giới chỉ sử dụng một công cụ quản lý rủi ro duy nhất là nhập dữ liệu bằng phương thức thủ công để xác định các rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động nhập khẩu. Với phương thức quản lý rủi ro như vậy, họ đã phải lưu trữ khối lượng lớn hồ sơ trong nhiều năm. Nhưng khi thực hiện kiểm tra ngẫu nhiên bằng phương pháp quản lý rủi ro hiện đại, cơ quan này phát hiện số lượng vi phạm cao hơn gấp 20 lần.
Đồng thời, phương thức quản lý rủi ro trước đây cũng có nhiều điểm hạn chế trong quản lý số thu ngân sách. Thay vì cập nhật những thông tin mới thì cơ quan Hải quan này căn cứ vào kết quả hoạt động từ những năm trước để xây dựng mục tiêu thu ngân sách cho những năm tiếp theo. Theo đó, số thu ngân sách chưa tương xứng với tiềm năng và khiến gia tăng hoạt động kiểm tra, tạo gánh nặng cho cơ quan Hải quan.
Lợi ích của việc ứng dụng công nghệ phân tích hiện đại
Đối với Hải quan, công nghệ phân tích hiện đại được áp dụng trong suốt quy trình xuất nhập khẩu từ khâu trước thông quan, trong thông quan và sau thông quan.
Cụ thể, giai đoạn trước thông quan: công nghệ phân tích hiện đại giúp Hải quan có được thông tin về DN xuất nhập khẩu từ sớm. Việc sử dụng các công cụ kỹ thuật số như Microsoft Power BI và Tableau cho phép các cơ quan Hải quan truy cập dữ liệu khai báo đối với tất cả các lô hàng xuất nhập khẩu. Công nghệ phân tích giúp phát hiện những DN có nguy cơ gian lận thương mại bằng cách tổng hợp lịch sử dữ liệu hoặc thông tin từ hệ thống chuỗi cung ứng thương mại của DN XNK như hệ thống quản lý vận tải và hệ thống sản xuất hàng hóa.
Ngoài ra, các công cụ kỹ thuật hiện đại như xử lý ngôn ngữ có thể giúp Hải quan rà soát lượng lớn dữ liệu trên các tờ khai hải quan, phát hiện các dấu hiệu bất thường, sai phạm, từ đó nhanh chóng xác định các hành vi gian lận thương mại. Các sai phạm trong khai báo Hải quan dẫn đến gian lận thương mại này sẽ được gắn cảnh báo, từ đó giúp DN giảm thiểu sai sót khi kê khai hải quan, xác định chính xác mã hàng hóa XNK.
Giai đoạn trong thông quan: Đối với giai đoạn trong thông quan: việc ứng dụng công nghệ kĩ thuật hiện đại trong quá trình kiểm tra đã giúp đánh giá vai trò của nhân viên Hải quan trong việc xác định mã số và trị giá hàng hóa, nâng cao hiệu suất thực thi hoạt động trong các lĩnh vực như: sắp xếp nhân sự và đánh giá hiệu quả làm việc của nhân viên Hải quan. Cụ thể là, các công nghệ phân tích hiện đại giúp công chức Hải quan xác định chính xác các lô hàng có dấu hiệu nghi vấn dựa trên các lịch sử dữ liệu và dữ liệu từ các hệ thống cảnh báo sớm để tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa. Ngoài ra, các công nghệ phân tích hiện đại còn là một công cụ hữu ích để hoạch định chiến lược nhân sự đáp ứng được nhu cầu công việc.
Đối với giai đoạn sau thông quan: Công nghệ phân tích hiện đại được sử dụng để xác định và chống thất thu ngân sách. Nghiên cứu của một quốc gia trong nhóm G-20 đã cho thấy các lợi thế tiềm năng mà công nghệ phân tích mang lại.
Trước đây cơ quan Hải quan của quốc gia này đã tìm cách nâng cao quản lý rủi ro và quản lý số thu bằng cách tăng cường chức năng kiểm tra và thành lập một đội kiểm tra chiến lược gồm 200 kiểm tra viên thực hiện khoảng 2.000 cuộc kiểm tra sau thông quan mỗi năm. Sau khi tiến hành kiểm tra lực lượng Hải quan đã phát hiện nhiều sai phạm của các DN.
Tuy nhiên, cơ quan Hải quan này nhận thấy rằng tỉ lệ phát hiện vi phạm còn rất thấp nên đã tăng cường quản lý rủi ro trọng điểm bằng việc xây dựng hai mô hình học máy sử dụng công nghệ phân tích hiện đại. Thứ nhất là quản lý rủi ro bằng mô hình học máy “có giám sát” sử dụng các dữ liệu kiểm tra trước đó để lựa chọn và phân loại các DN không tuân thủ pháp luật và các DN tuân thủ tốt. Thứ hai là mô hình quản lý rủi ro bằng học máy “không có giám sát” với công nghệ hiện đại hơn giúp cơ quan Hải quan phát hiện ra nhiều DN không tuân thủ hơn so với trước đây.
Kết quả là, sau khi thực hiện các mô hình quản lý rủi ro bằng học máy sử dụng công nghệ phân tích hiện đại, tỷ lệ phát hiện vi phạm đã tăng gấp đôi từ 30% lên 60% và hiệu quả thực thi của cơ quan Hải quan tăng 75%. Theo đó, sau mỗi đợt kiểm tra sau thông quan hàng năm, Hải quan tăng thu gấp 15 lần.
Các cơ quan Hải quan đang nghiên cứu ứng dụng công nghệ phân tích hiện đại trong hoạt động nghiệp vụ. Tổ chức Hải quan thế giới cam kết thực hiện ứng dụng công nghệ phân tích tiên tiến trong hoạt động hải quan.
Tin liên quan

Hải quan cửa khẩu cảng Đà Nẵng hỗ trợ doanh nghiệp cả ngày nghỉ, lễ
16:58 | 05/04/2025 Hải quan

Hải quan tìm cách hỗ trợ doanh nghiệp trước việc Mỹ áp thuế đối ứng
16:02 | 04/04/2025 Hải quan

Hải quan phát hiện, xử lý hơn 3.800 vụ vi phạm trong quý 1
15:04 | 04/04/2025 Buôn lậu

Ukraine không chấp nhận đứng ngoài đàm phán song phương Nga-Mỹ
10:40 | 14/02/2025 Nhìn ra thế giới

Ông Trump đề nghị áp dụng thuế quan "có đi có lại" với các đối tác thương mại
10:39 | 14/02/2025 Nhìn ra thế giới

Thị trường xe điện, xe hybrid tại Việt Nam dự kiến tăng 25-30%
10:19 | 13/02/2025 Nhìn ra thế giới

Các cường quốc châu Âu khẳng định phải tham gia đàm phán về Ukraine
10:19 | 13/02/2025 Nhìn ra thế giới

Canada tìm cách thương lượng với Mỹ về thuế quan
10:19 | 13/02/2025 Nhìn ra thế giới

61 quốc gia thông qua tuyên bố chung về nhu cầu trí tuệ nhân tạo
11:51 | 12/02/2025 Nhìn ra thế giới

Liên minh châu Âu ra mắt sáng kiến InvesAI với nguồn vốn hơn 206 tỷ USD
11:48 | 12/02/2025 Nhìn ra thế giới

Trung Quốc và Anh hướng tới khôi phục đối thoại chiến lược
14:27 | 11/02/2025 Nhìn ra thế giới

Tổng thống Mỹ chính thức áp thuế 25% đối với thép và nhôm nhập khẩu
10:13 | 11/02/2025 Nhìn ra thế giới

Tổng thống Mỹ chuẩn bị công bố mức thuế 25% với thép và nhôm
10:54 | 10/02/2025 Nhìn ra thế giới

Điện Kremlin và Nhà Trắng chưa xác nhận cuộc điện đàm giữa lãnh đạo Nga-Mỹ
10:54 | 10/02/2025 Nhìn ra thế giới

Nga, Mỹ gấp rút chuẩn bị cho cuộc gặp thượng đỉnh Putin-Trump
09:59 | 07/02/2025 Nhìn ra thế giới

IMF đánh giá thận trọng về các biện pháp thuế quan của Mỹ
09:59 | 07/02/2025 Nhìn ra thế giới
Vấn đề Bạn quan tâm
Tin mới

Hải quan cửa khẩu cảng Đà Nẵng hỗ trợ doanh nghiệp cả ngày nghỉ, lễ

Hải quan nỗ lực tăng thu ngân sách qua cụm cảng Vũng Áng - Sơn Dương

Bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng duy trì tăng trưởng

Khởi tố, bắt Hằng Du mục và Quang Linh Vlog trong vụ “Kẹo rau củ Kera”

Gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất - nguồn vốn vay không lãi suất

(INFOGRAPHICS) Những nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ
15:58 | 03/04/2025 Infographics

(INFOGRAPHICS) Kết quả xuất nhập khẩu nổi bật trong 2 tháng đầu năm 2025
12:51 | 27/03/2025 Infographics

(Infographics) Tổng thu từ xuất nhập khẩu các tỉnh, thành vùng Tây Nguyên
10:50 | 15/12/2024 Hải quan

(INFOGRAPHICS) Kim ngạch hơn 67 tỷ USD, Hàn Quốc là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam
11:29 | 04/12/2024 Dòng chảy xuất nhập khẩu

(INFOGRAPHICS): Tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tham gia chương trình tự nguyện tuân thủ
16:30 | 06/12/2024 Hải quan

Hải quan cửa khẩu cảng Đà Nẵng hỗ trợ doanh nghiệp cả ngày nghỉ, lễ

Hải quan nỗ lực tăng thu ngân sách qua cụm cảng Vũng Áng - Sơn Dương

Hải quan tìm cách hỗ trợ doanh nghiệp trước việc Mỹ áp thuế đối ứng

Hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động được xử lý trong 3 ngày

Cảnh báo trang Fanpage của Tạp chí Kinh tế -Tài chính bị giả mạo

Ngành Thuế triển khai gia hạn nộp thuế TTĐB cho ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước

Quảng Ninh lập ban chỉ đạo xây dựng cửa khẩu thông minh

Mỹ áp thuế 46%: Phép thử quan trọng cho năng lực thích ứng của xuất khẩu của Việt Nam

Mỹ - thị trường xuất khẩu trăm tỷ đô của Việt Nam

Máy đào bitcoin không thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu

Thúc đẩy thị trường xuất nhập khẩu Việt Nam trong bối cảnh mới

Doanh nghiệp FDI chiếm 71,6% kim ngạch xuất khẩu cả nước

Hải quan phát hiện, xử lý hơn 3.800 vụ vi phạm trong quý 1

Khởi tố 10 đối tượng trong đường dây sản xuất 1,4 tấn ma túy

Quảng Bình: Triệt phá chuyên án, thu giữ gần 30.000 viên ma tuý tổng hợp

Manh mối lần ra "xưởng sản xuất ma túy" lớn nhất Việt Nam

Quảng Trị: Thu giữ 130kg pháo vận chuyển trái phép

Hình ảnh xưởng sản xuất ma túy lớn nhất từ trước đến nay vừa bị triệt phá

Gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất - nguồn vốn vay không lãi suất

Hướng đến phân cấp quản lý thuế theo mô hình tổ chức mới

Hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động được xử lý trong 3 ngày

Ngành Thuế triển khai gia hạn nộp thuế TTĐB cho ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước

Máy đào bitcoin không thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu

Mở rộng đối tượng được giảm thuế giúp nền kinh tế sớm phục hồi, tăng trưởng

Dấu mốc quan trọng của Honda Việt Nam mở ra kỷ nguyên Di chuyển Xanh

QUATEST 3 nghiên cứu và triển khai phương pháp hiệu chuẩn máy đo biên dạng

Cảng Tân Cảng Hiệp Phước nỗ lực thành điểm sáng logistics phía Nam

GE Healthcare và FPT hợp tác thành lập Trung tâm Năng lực FPT tại Việt Nam

Các mẫu xe Lynk & Co được ưu đãi lớn trong tháng 4
