Ẩn ý sau chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Pháp

08:15 | 02/12/2022

(HQ Online) - Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ. Chuyến thăm này được cho là sẽ hàn gắn mối quan hệ Pháp-Mỹ, đồng thời cũng thể hiện sự gần gũi Pháp-Đức, hai quốc gia đầu tàu của Liên minh châu Âu (EU).

Tổng thống Mỹ công bố khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
Tổng thống Mỹ kết thúc chuyến thăm Hàn Quốc, đến Nhật Bản
Tổng thống Pháp điện đàm với Tổng thống Nga về tình hình Ukraine
Tổng thống Macron (trái) và người đồng cấp Biden
Tổng thống Macron (trái) và người đồng cấp Biden

Tại Washington, Tổng thống Macron sẽ được đón tiếp với nghi lễ trọng thể nhất trong chuyến thăm chính thức đầu tiên của ông đến Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden. Trước chuyến thăm, Phủ Tổng thống Pháp khẳng định đây là chuyến thăm quan trọng đối với cả hai nước cũng như đối với châu Âu.

Chuyên gia Yves Boyer của trường Đại học Bách khoa Paris cho rằng chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Macron sẽ kết thúc giai đoạn khó khăn của quan hệ Pháp-Mỹ từ sau khi liên minh AUKUS (gồm Mỹ, Anh và Australia) ra đời. AUKUS đã khiến thỏa thuận cung cấp tàu ngầm giữa Pháp và Australia bị hủy bỏ. Pháp khi đó đã gọi việc thành lập AUKUS là hành động "đâm sau lưng" và đã triệu hồi các đại sứ của mình khỏi Mỹ và Australia. Nhưng căng thẳng này đã dịu đi trong năm qua, và Tổng thống Macron giờ đây có thể sẽ tìm cách khôi phục lại mối quan hệ "đồng minh lâu đời nhất" với Mỹ.

Theo ông Yves Boyer, hai nhà lãnh đạo cũng sẽ thảo luận lĩnh vực nghiên cứu vũ trụ và hạt nhân, cũng như về Đạo luật chống lạm phát (IRA) của Mỹ. Đạo luật này, vốn khuyến khích các khoản đầu tư vào Mỹ, đặc biệt là ngành ô tô điện và năng lượng tái tạo, được châu Âu coi là quy định bảo hộ của chính quyền Mỹ và là hành vi cạnh tranh thiếu công bằng, gây nhiều thiệt hại cho châu Âu.

Tuần trước, Pháp và Đức đã nhất trí tăng cường hợp tác về chính sách công nghiệp và coi điều này là "phản ứng mạnh mẽ của châu Âu đối với đạo luật IRA của Mỹ". Theo chuyên gia Yann Wernert tại Trung tâm nghiên cứu Jacques Delors ở Berlin, việc Pháp và Đức đạt được một thỏa thuận như vậy là điều đáng ngạc nhiên. Từ trước tới nay, Đức có truyền thống bảo vệ thương mại tự do, trong khi Pháp lại cởi mở hơn với chủ nghĩa bảo hộ. Chuyên gia Yann Wernert cho rằng sự đồng thuận như vậy giữa hai đầu tàu kinh tế của châu Âu là một dấu hiệu tốt cho EU, vì gần đây đã có những căng thẳng đáng kể trong quan hệ Pháp-Đức.

Hai cường quốc kinh tế lớn nhất ở EU này được coi là động lực của liên minh, nhưng thường thì hai cường quốc này đại diện cho các quan điểm khác nhau nhất ở EU. Trong thời gian qua, mâu thuẫn giữa hai nước gia tăng, điều này thể hiện rõ qua việc cuộc họp thường niên Hội đồng Bộ trưởng Pháp-Đức năm 2022 đã bị hoãn lại tới tháng 1/2023. Sự thỏa hiệp mà hai nước vừa đạt được sẽ giúp tháo gỡ căng thẳng trong quan hệ song phương, đồng thời giúp các thành viên khác của EU có thể tìm thấy sự thỏa hiệp cho các mâu thuẫn và tranh cãi của họ.

Về mặt quân sự, sự tương phản Pháp-Đức dễ dàng được nhận thấy trong thái độ đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Theo chuyên gia Wernert, dư luận Pháp thường cảm nhận được một khoảng cách nhất định với NATO. Trong khi đó, Đức gần gũi hơn với Mỹ và có nhiều lo ngại hơn về sự rạn nứt trong mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Berlin thường thận trọng về các sáng kiến phòng thủ riêng của châu Âu và không muốn mạo hiểm quan hệ với NATO. Ngược lại, Tổng thống Pháp Macron là người ủng hộ mạnh mẽ chính sách phòng thủ độc lập của EU; ông cũng từng gây nhiều tranh cãi khi mô tả liên minh quốc phòng NATO là "chết não".

Chuyên gia về quan hệ xuyên Đại Tây Dương Nicole Bacharan từ Quỹ Khoa học chính trị quốc gia Paris cho rằng với chuyến thăm Washington của Tổng thống Macron, sự rạn nứt quan hệ xuyên Đại Tây Dương cũng như căng thẳng trong nội bộ NATO sẽ được giải quyết phần nào. NATO đã hồi sinh nhờ chiến dịch của Nga tại Ukraine, rõ ràng liên minh này là cần thiết đối với các thành viên. Theo chuyên gia Nicole Bacharan, 300.000 binh sĩ NATO bổ sung sẽ sớm đóng quân ở châu Âu. Với việc mời Tổng thống Pháp sang thăm, Washington cũng nhận rõ tầm quan trọng của liên minh Mỹ-châu Âu. Trong thời kỳ khủng hoảng, "sự đoàn kết được đặt lên hàng đầu".

Nhất Phong