Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn: Hải quan Việt Nam khẳng định vai trò bảo vệ lợi ích, chủ quyền quốc gia

17:48 | 25/01/2020

(HQ Online) - Năm 2019, ngành Hải quan hoàn thành xuất sắc, toàn diện các nhiệm vụ được giao, đóng góp quan trọng vào thành tích tạo lập kỷ lục kim ngạch XNK đạt hơn 500 tỷ USD, thu ngân sách vượt dự toán, đặc biệt là lập nhiều chiến công trên mặt trận chống buôn lậu… 

tong cuc truong tong cuc hai quan nguyen van can hai quan viet nam khang dinh vai tro bao ve loi ich chu quyen quoc gia 118638 Hải quan Việt Nam chủ động trước thời cơ và thách thức của xu thế toàn cầu hóa
tong cuc truong tong cuc hai quan nguyen van can hai quan viet nam khang dinh vai tro bao ve loi ich chu quyen quoc gia 118638 Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn: Tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện công tác quản lý nhà nước về hải quan
tong cuc truong tong cuc hai quan nguyen van can hai quan viet nam khang dinh vai tro bao ve loi ich chu quyen quoc gia 118638 Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn: Hải quan Nghệ An góp phần vào kết quả chung của Ngành
tong cuc truong tong cuc hai quan nguyen van can hai quan viet nam khang dinh vai tro bao ve loi ich chu quyen quoc gia 118638 Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn nhận bàn giao công việc
tong cuc truong tong cuc hai quan nguyen van can hai quan viet nam khang dinh vai tro bao ve loi ich chu quyen quoc gia
Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn.

Đây là tiền đề quan trọng để Hải quan Việt Nam tiếp tục nỗ lực hoàn thành các mục tiêu của Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2020; duy trì vai trò thúc đẩy cải cách, tạo thuận lợi thương mại gắn với thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và kiểm tra chuyên ngành; tiếp tục khẳng định vai trò bảo vệ lợi ích, chủ quyền quốc gia; và hướng tới kỷ niệm 75 năm thành lập Hải quan Việt Nam (10/9/1945-10/9/2020).

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn đã nhấn mạnh nội dung trên khi trả lời phỏng vấn Báo Hải quan trong ấn phẩm đặc biệt Xuân Canh Tý 2020.

Thúc đẩy hoạt động thương mại, hội nhập quốc tế

Năm 2019, đánh dấu quy mô kim ngạch XNK của Việt Nam cán mốc 500 tỷ USD. Xin Tổng cục trưởng đánh giá về những đóng góp của ngành Hải quan đối với kết quả nổi bật này?

Năm 2019, hoạt động quản lý nhà nước về hải quan đã diễn ra trong bối cảnh khối lượng công việc ngày một tăng, trong khi số lượng biên chế không những không tăng thêm mà còn phải tinh giản, sắp xếp theo chủ trương chung. Để có thể đạt được kết quả tích cực trong thúc đẩy XNK, hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước, định hướng xuyên suốt của ngành Hải quan là liên tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan nhằm giảm thời gian thông quan hàng hóa, tạo thuận lợi thương mại theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Năm 2019, ngành Hải quan tiếp tục thực hiện theo thông điệp đã gửi tới cộng đồng doanh nghiệp trong năm 2018, đó là: “Hải quan - Doanh nghiệp: Kết nối - Chia sẻ - Đồng hành” và xuyên suốt trong quá trình cải cách, hiện đại hóa hải quan; trong xây dựng, thực hiện, giám sát thực thi pháp luật hải quan.

Điểm đáng chú ý là tiếp tục đẩy mạnh hàng loạt ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), đặc biệt là đang xây dựng Đề án tái thiết kế tổng thể hệ thống CNTT ngành Hải quan. Về Chỉ số theo dõi, đánh giá kết quả cải cách hành chính năm 2018 của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan tiếp tục khẳng định vị trí thứ nhất trong bảng xếp hạng thuộc khối các Tổng cục.

Trong năm 2019, Tổng cục Hải quan được vinh danh tại Lễ trao “Giải thưởng chuyển đổi số Việt Nam – VIETNAM DIGITAL AWARDS” ở hạng mục Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc. Đây là giải thưởng của Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) được trao cho những thành tựu trong công cuộc chuyển đổi số, phát triển kinh tế số của Việt Nam.

Ngoài ra, Tổng cục Hải quan tiếp tục đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả Chương trình đối tác Hải quan- Doanh nghiệp từ cấp Tổng cục đến các cục hải quan địa phương; chú trọng đánh giá tuân thủ pháp luật về hải quan…

Hết năm 2019, hầu hết chỉ tiêu của ngành Hải quan liên quan đến thực hiện Chính phủ điện tử đã vượt cao so với mục tiêu (giai đoạn 2019-2020) đặt ra tại Nghị quyết 17/2019/NQ-CP của Chính phủ.

Bên cạnh đó, năm 2019, với vai trò Cơ quan Thường trực Ủy ban 1899, Tổng cục Hải quan tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành kết nối thêm các thủ tục mới vào Cơ chế một cửa quốc gia (NSW), mở rộng kết nối Cơ chế một cửa ASEAN (ASW). Đặc biệt đã tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định 85/2019/NĐ-CP quy định thực hiện thủ tục hành chính theo NSW, ASW và kiểm tra chuyên ngành (KTCN) đối với hàng hóa XNK.

Có thể khẳng định, nỗ lực cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan, đặc biệt là các giải pháp trong năm 2019, đã góp phần quan trọng rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa; tạo thuận lợi về thủ tục và giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp; góp phần hoàn thành mục tiêu được Chính phủ đề ra tại Nghị quyết số 02/NQ-CP. Đồng thời đóng góp cụ thể, thiết thực vào dấu mốc 500 tỷ USD kim ngạch XNK trong năm 2019.

Năm 2019, ngành Hải quan tiếp tục lập kỷ lục về thu ngân sách, Tổng cục trưởng đánh giá thế nào về thành tích quan trọng này?

Năm 2019, Tổng cục Hải quan tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu ngân sách, đạt 349.921 tỷ đồng, tăng 16,45 % dự toán, đóng góp quan trọng vào việc thực hiện nhiệm vụ Tài chính- Ngân sách của ngành Tài chính, duy trì, đảm bảo sự ổn định tiềm lực tài chính quốc gia.

Kết quả tăng thu ngân sách năm 2019 ngoài yếu tố khách quan từ sự tăng trưởng của kim ngạch XNK, không thể không nhắc đến các giải pháp cải cách, tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp như tôi đã đề cập ở trên và sự chủ động, linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành của Tổng cục Hải quan.

Năm 2019, nhiệm vụ thu ngân sách được dự báo gặp không ít khó khăn do chịu nhiều tác động từ cơ chế, chính sách, việc giảm mạnh thuế nhập khẩu theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA), nhất là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chính thức có hiệu lực từ 14/1/2019.

Trước tình hình đó, bám sát các Nghị quyết 01, 02 của Chính phủ, chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã chủ động trong theo dõi, nắm bắt tình hình về thực tế hoạt động XNK và có sự điều chỉnh kịp thời, linh hoạt trong giao chỉ tiêu phấn đấu thu ngân sách cho các cục hải quan địa phương.

Đặc biệt, Tổng cục Hải quan chú trọng thực hiện đồng bộ giữa thu ngân sách và các biện pháp chống thất thu, thu hồi nợ thuế hiệu quả, hạn chế phát sinh nợ mới, phấn đấu duy trì số nợ thuế cả năm 2019 dưới 2% tổng thu ngân sách toàn Ngành (mục tiêu được Chính phủ, Bộ Tài chính giao là dưới 5%). Đây là kết quả tích cực với nhiều giải pháp đồng bộ, hiệu quả trong thực hiện các công cụ chống thất thu như: Quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan, thanh tra- kiểm tra, chống buôn lậu…

Vai trò chủ công trên mặt trận chống buôn lậu

Năm 2019, Tổng cục Hải quan được Bộ trưởng Bộ Tài chính giao tham mưu và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia. Với vai trò này, công tác chống buôn lậu trong năm 2019 có sự chuyển biến như thế nào, thưa Tổng cục trưởng?

Năm 2019, tình buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới diễn biến hết sức phức tạp với sự đan xen giữa những hành vi, thủ đoạn truyền thống và những chiêu thức vi phạm mới, phức tạp hơn, quy mô hơn.

Ngay từ đầu năm, Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo toàn Ngành, nhất là lực lượng kiểm soát hải quan bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Bộ Tài chính... tăng cường triển khai hàng loạt kế hoạch đấu tranh.

Năm 2019, toàn ngành phát hiện, bắt giữ, xử lý 17.321 vụ vi phạm (tăng 4,14% so với năm 2018), tổng trị giá hàng vi phạm hơn 3.035 tỷ đồng, tăng 78,29%; cơ quan Hải quan khởi tố hình sự 51 vụ; chuyển cơ quan chức năng kiến nghị khởi tố 164 vụ.

Năm 2019, ngành Hải quan lập được nhiều chiến công xuất sắc liên quan đến đấu tranh chống gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn hàng hóa nhập từ Trung Quốc chứa “bản đồ đường lưỡi bò” vi phạm chủ quyền Việt Nam.

Năm qua cũng ghi nhận sự chuyển biến rất rõ nét của ngành Hải quan trong đấu tranh với tội phạm ma túy xuyên quốc gia. Lực lượng Hải quan đã chủ trì và phối hợp đấu tranh triệt phá hàng trăm vụ án, thu giữ số lượng tang vật kỷ lục hàng tấn ma túy các loại. Điển hình như vụ bắt giữ 300 kg ma túy đá vào tháng 3/2019 và vụ bắt giữ 500 kg ketamine vào tháng 5 tại TPHCM; vụ Hải quan Hải Phòng tham gia bắt giữ 80 bánh heroin tại Nam Định tháng 9… Gần đây nhất, tháng 11/2019, lực lượng Hải quan đồng chủ trì với Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy- C04 (Bộ Công an) bắt giữ 446 bánh heroin tại TPHCM…

Bên cạnh đó, Tổng cục Hải quan tiếp tục đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố, tội phạm rửa tiền. Tháng 12/2019, Việt Nam và Hoa Kỳ đã ký kết Hiệp định (cấp Chính phủ) về hỗ trợ lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan. Trong đó có nhiều nội dung liên quan đến trao đổi hỗ trợ lẫn nhau về kỹ thuật, trao đổi thông tin để thực thi pháp luật, thúc đẩy thương mại phát triển, ngăn chặn, bảo vệ an ninh an toàn cộng đồng, phòng chống khủng bố, buôn lậu, gian lận thương mại…

Với vai trò là cơ quan tham mưu và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Tổng cục Hải quan đã kịp thời tham mưu, ban hành và tổ chức nhiều kế hoạch đấu tranh chuyên đề với những lĩnh vực, địa bàn, mặt hàng tiềm ẩn nguy cơ vi phạm cao như: Tổ chức đấu tranh, bắt giữ, xử lý các đường dây buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới Tây Nam; khoáng sản; hàng hóa giả mạo xuất xứ; gian lận thương mại với mặt hàng sợi…

Kết quả trong năm 2019 khẳng định và nâng cao vai trò chủ công của ngành Hải quan trên mặt trận đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Tiếp tục xây dựng hải quan việt nam hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch

Năm 2020, bên cạnh các mặt thuận lợi, công tác hải quan được xác định tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đan xen giữa những nhiệm vụ truyền thống với yêu cầu mới đặt ra trong bối cảnh toàn cầu hóa, cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ… Đây vừa là thách thức, nhưng cũng là cơ hội để Hải quan Việt Nam tiếp tục khẳng định được vai trò, vị thế để đồng hành cùng đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

Thưa Tổng cục trưởng, thẳng thắn nhìn nhận, dù có sự quyết liệt từ Chính phủ và các bộ, ngành, nhưng trong báo cáo về Môi trường kinh doanh- Doing Business 2020, do Ngân hàng thế giới (WB) công bố tháng 10/2019, xếp hạng về môi trường kinh doanh của Việt Nam, trong đó có chỉ số Giao dịch hàng hóa qua biên giới bị tụt hạng. Với vai trò đứng đầu Cơ quan Thường trực Ủy ban Chỉ đạo Quốc gia về cơ chế một cửa ASAEAN, Cơ chế một cửa Quốc gia và tạo thuận lợi thương mại, theo Tổng cục trưởng cần có giải pháp đột phá nào để cải thiện vấn đề này?

Đúng vậy, năm 2019, dù có sự vào cuộc quyết liệt và có những cải thiện nhất định, tuy nhiên, các quốc gia khác có sự chuyển biến mạnh mẽ hơn nên vị trí của Việt Nam bị sụt giảm.

Thực tế vấn đề cải cách thủ tục hành chính đối với hàng hóa XNK, nhất là hoạt động KTCN của các bộ, ngành còn bất cập, chưa thực sự cải cách trong khâu thực thi.

Để khắc phục triệt để những bất cập, tồn tại nêu trên, góp phần cải thiện thực chất để cắt giảm mạnh mẽ thời gian thông quan hàng hóa, cần phải tháo gỡ nút thắt từ hoạt động KTCN. Hoạt động KTCN cần tập trung một đầu mối, phù hợp với thông lệ quốc tế, phù hợp với thực tế hoạt động thương mại của các nước có kim ngạch thương mại XNK lớn với Việt Nam, như Hoa Kỳ, Trung Quốc…

Tại Nghị quyết phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 10/2019, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành đánh giá nguyên nhân, có giải pháp cụ thể cải thiện từng chỉ số thành phần.

Đặc biệt, để cải thiện chỉ số Giao dịch thương mại qua biên giới, Chính phủ giao Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng Đề án về cải cách, thống nhất hoạt động KTCN tại cửa khẩu theo hướng cơ quan Hải quan là đầu mối thực hiện KTCN đối với hàng hóa XNK tại cửa khẩu (trừ các mặt hàng liên quan đến an ninh, quốc phòng, kiểm dịch…), các bộ, cơ quan quản lý chuyên ngành thực hiện hậu kiểm.

Thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao, từ cuối năm 2019, Tổng cục Hải quan đã bắt tay vào khẩn trương, tích cực, chủ động nghiên cứu, xây dựng Đề án.

Ngoài giải pháp nêu trên, các bộ, ngành liên quan cần khẩn trương thực hiện hiệu quả hàng loạt nhiệm vụ được đặt ra tại Nghị định 85/2019/NĐ-CP.

Là năm cuối thực hiện Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2020 (theo Quyết định 448/QĐ-TTg ngày 25/3/2011 của Thủ tướng Chính phủ). Xin Tổng cục trưởng đánh giá những kết quả nổi bật trong thực hiện Chiến lược đến thời điểm hiện nay và mục tiêu phát triển của Hải quan Việt Nam trong thời gian tới?

Đến nay, về cơ bản, Hải quan Việt Nam đã về đích sớm trong thực hiện các mục tiêu quan trọng do Chính phủ đặt ra trong Chiến lược. Điển hình như: Thể chế, chính sách pháp luật trong lĩnh vực hải quan cơ bản được hoàn thiện theo chuẩn mực, thông lệ quốc tế. Thủ tục hải quan điện tử được triển khai đến 100% cục và chi cục hải quan trong cả nước; đạt tỷ lệ hơn 99% kim ngạch, tờ khai và doanh nghiệp tham gia; tỷ lệ hàng hóa phải kiểm tra thực tế được kéo xuống mức khoảng 5% (mục tiêu đến năm 2020 là dưới 7%)…

Phát huy kết quả đạt được trong năm qua, năm 2020, toàn Ngành cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan. Tập trung rà soát, đánh giá tổng thể các mục tiêu được Chính phủ đặt ra trong Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2020, để có giải pháp kịp thời ngay từ đầu năm nhằm hoàn thành tất cả nhiệm vụ được giao.

Đồng thời, phải bắt tay vào xây dựng Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và mục tiêu, kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa trong giai đoạn mới 2021-2026 của Tổng cục Hải quan và từng cục hải quan địa phương.

Mục tiêu quan trọng đặt ra là tiếp tục xây dựng Hải quan Việt Nam hiện đại, có cơ chế, chính sách đầy đủ, minh bạch, thủ tục hải quan đơn giản, hài hòa đạt chuẩn mực quốc tế, trên nền tảng ứng dụng CNTT, xử lý dữ liệu tập trung và áp dụng rộng rãi phương thức quản lý hải quan hiện đại, đạt trình độ tương đương với các nước tiên tiến trong khu vực ASEAN và thế giới…

Mục tiêu phát triển của Hải quan Việt Nam cũng phải phù hợp với xu thế của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0; chủ trương xây dựng Chính phủ điện tử; đáp ứng độ mở của nền kinh tế theo xu thế hội nhập, toàn cầu hóa với nhiều FTA đã, đang và sẽ triển khai như: CPTPP, EVFTA, hay RCEP (Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, giữa ASEAN và 6 đối tác đã có FTA với ASEAN) đang có nhiều tiến triển tích cực trên bàn đàm phán…

Ngoài kết quả nổi bật về chuyên môn, nghiệp vụ, năm 2019 cũng ghi nhận sự quyết liệt của Tổng cục Hải quan trong sắp xếp, tinh gọn bộ máy, luân chuyển công chức giữ vai trò lãnh đạo. Xin Tổng cục trưởng đánh giá cụ thể hơn về công tác quan trọng này và định hướng trong năm 2020?

Triển khai Nghị 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, năm 2019, Tổng cục Hải quan đã và đang đẩy mạnh sắp xếp, tinh gọn, tinh giản tổ chức bộ máy theo hướng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao thêm, khối lượng công việc ngày càng tăng qua các năm và đáp ứng với yêu cầu thay đổi về phương thức quản lý tập trung, cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan.

Trong năm 2019, Tổng cục Hải quan đã rà soát, tham mưu trình Bộ Tài chính sắp xếp lại, đổi tên các chi cục hải quan, cắt giảm được 12/174 chi cục.

Điểm nổi bật nữa là tổ chức điều động, luân chuyển nhiều công chức giữ vị trí lãnh đạo cấp vụ, cục khối cơ quan Tổng cục và ở các cục hải quan địa phương; luân chuyển công chức giữ vị trí lãnh đạo cấp phòng, chi cục giữa các đơn vị khối cơ quan Tổng cục và các cục hải quan địa phương để đào tạo, bồi dưỡng CBCC lãnh đạo…

Về công tác quản lý nội ngành gắn liền với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, phiền hà sách nhiễu, tiêu cực là xây dựng lực lượng liêm chính, chuyên nghiệp, Tổng cục Hải quan đã xây dựng, hoàn thiện chính sách, quy trình nghiệp vụ rõ ràng, công khai, minh bạch để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và tránh nhũng nhiễu tiêu cực của CBCC hải quan…

Năm 2020, Hải quan Việt Nam sẽ kỷ niệm 75 năm thành lập (10/9/1945-10/9/2020), tôi đề nghị toàn Ngành, ngay từ đầu năm cần có sự chủ động, tích cực và tổ chức các hoạt động ý nghĩa để chào mừng sự kiện quan trọng này, với tinh thần trang trọng, tiết kiệm, hiệu quả.

Nhân dịp Xuân mới Canh Tý 2020, thay mặt tập thể lãnh đạo Tổng cục Hải quan và nhân danh cá nhân, qua Báo Hải quan, tôi xin gửi lời chúc tới các thế hệ CBCC, viên chức và người lao động ngành Hải quan trên mọi miền Tổ quốc lời chúc mừng An lành, Mạnh khỏe, Hạnh phúc và Thành công! Chúc toàn thể CBCC, viên chức, người lao động ngành Hải quan nỗ lực phấn đấu đạt được kết quả cao nhất trên tất cả các mặt công tác trong năm 2020!

Xin trân trọng cảm ơn và kính chúc Tổng cục trưởng cùng gia đình Năm mới An khang, Thịnh vượng !

tong cuc truong tong cuc hai quan nguyen van can hai quan viet nam khang dinh vai tro bao ve loi ich chu quyen quoc gia
Công chức Chi cục Hải quan sân bay Tân Sơn Nhất kiểm tra hành lý của khách XNC qua máy soi. Ảnh: Huy Khâm.

Năm 2019 nổi lên tình trạng vi phạm về xuất xứ hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp là điểm nóng thu hút sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo các cấp và dư luận trong nước, quốc tế. Cơ quan Hải quan đã thể hiện vai trò và sự chủ động đấu tranh như thế nào đối với loại hình vi phạm này, thưa Tổng cục trưởng?

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn:

Chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp được Tổng cục Hải quan chú trọng thực hiện từ nhiều năm qua. Qua đó Tổng cục Hải quan đã kịp thời phát hiện, xử lý, ngăn chặn nhiều vụ việc hàng hóa nước ngoài đội lốt “Made in Vietnam” hoặc có nguy cơ gian lận xuất xứ.

Năm 2019, khi cuộc chiến thương mại giữa các nước lớn ngày càng căng thẳng, tình trạng gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp cũng diễn biến hết sức phức tạp. Với chức năng quản lý nhà nước về Hải quan, Tổng cục Hải quan đã chủ động theo dõi chặt chẽ việc nhập khẩu các mặt hàng trọng điểm, có kim ngạch XNK thay đổi đột biến, nhập khẩu từ các thị trường có rủi ro cao về việc lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại… từ đó có các biện pháp kịp thời đấu tranh ngăn chặn, xử lý. Cùng với chủ động đấu tranh, Tổng cục Hải quan cũng kịp thời kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền ban hành biện pháp kiểm soát thống nhất trên phạm vi cả nước.

Ngoài ra, Tổng cục Hải quan cũng chủ động trao đổi với Hải quan Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản... để kịp thời thu thập thông tin liên quan đến số liệu thống kê mặt hàng, kim ngạch hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam vào các nước này và ngược lại có nguy cơ gian lận xuất xứ.

Trong nước, Tổng cục Hải quan tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, các hiệp hội ngành hàng để đánh giá năng lực sản xuất trong nước, phát hiện dấu hiệu bất thường nhằm tăng cường kiểm tra, chống gian lận xuất xứ hàng hóa…

Năm 2019, Tổng cục Hải quan đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc vi phạm về xuất xứ hàng hóa. Điển hình như vụ việc có nguy cơ gian lận liên quan đến “kho nhôm” trị giá hàng tỷ USD tại Bà Rịa-Vũng Tàu. Ngoài ra, đã điều tra, xác minh và chỉ rõ các dấu hiệu vi phạm liên quan đến Công ty CP tập đoàn Asanzo là: Hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; lừa dối người tiêu dùng; giả mạo xuất xứ hàng hoá; trốn thuế.

Năm 2020, hoạt động buôn lậu gian lận thương mại được dự báo tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, nhất là tình trạng vi phạm về xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, tội phạm về ma túy. Toàn ngành cần tiếp tục đẩy mạnh công tác chống buôn lậu, nhất là kịp thời nhận diện, đấu tranh hiệu quả với các hành vi, thủ đoạn mới. Đồng thời thực hiện tốt vai trò giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính thực hiện các nhiệm vụ của Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo 389 quốc gia.

Thái Bình (thực hiện)