Kiểm toán dự án PPP làm ”nóng” thảo luận Quốc hội

15:27 | 28/05/2020

(HQ Online) - Trong phần thảo luận trực tuyến về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) sáng nay, 28/5, nhiều đại biểu Quốc hội dành sự quan tâm đặc biệt cho nội dung thực hiện kiểm toán các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).

kiem toan du an ppp lam nong thao luan quoc hoi Thường vụ Quốc hội tiếp tục thảo luận về quy mô đầu tư dự án hợp tác công tư PPP
kiem toan du an ppp lam nong thao luan quoc hoi Hợp đồng PPP sẽ được chấm dứt trong trường hợp nào?
kiem toan du an ppp lam nong thao luan quoc hoi Vốn nhà nước trong dự án PPP được sử dụng như thế nào?
kiem toan du an ppp lam nong thao luan quoc hoi
Toản cảnh phiên họp sáng nay, 28/5

Theo đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn), dự án PPP mang tính chất đặc thù và cơ chế đặc thù. Vì vậy, việc kiểm toán không thể áp dụng theo kiểm toán công toàn bộ và cũng không thể để một cơ chế tư toàn bộ.

Quá trình chuẩn bị dự án, xây dựng cần thiết kiểm toán phần vốn của nhà nước theo các danh mục cụ thể (nếu có) và phần vốn đầu tư nhà đầu tư đóng góp nhưng dưới góc độ tổng thể dự án.

Cho rằng kiểm toán toàn diện dự án PPP là không hợp lý, đại biểu Đỗ Văn Sinh (Quảng Trị) phân tích, có những dự án nhà đầu tư chỉ yêu cầu Nhà nước hỗ trợ phần giao đất, hỗ trợ mặt bằng, đó là tài sản công. Còn toàn bộ phần vốn của nhà đầu tư họ đầu tư vào thì chỉ có thể kiểm soát giá trị đầu ra, sản phẩm chất lượng đầu ra.

“Ví như nước sạch cung cấp bao nhiêu m3/ngày, chất lượng nước ra làm sao, giá thành bao nhiêu... Người ta đầu tư sử dụng công nghệ gì không ảnh hưởng đến môi trường. Công nghệ tiên tiến thì người ta phải đầu tư cao nhưng chất lượng xử lý loại tốt, vậy chúng ta có nên kiểm toán hay không?”, đại biểu Đỗ Văn Sinh đặt vấn đề.

Xung quanh vấn đề kiểm toán dự án PPP, đại biểu Đặng Thế Vinh (Hậu Giang) đánh giá, một dự án thực hiện 4 cuộc kiểm toán là quá nhiều và dù cả 4 cuộc kiểm toán đó thực hiện thì cũng vẫn còn bất cập.

“Nếu thực hiện kiểm toán ngay khi bắt đầu triển khai dự án về việc tuân thủ lựa chọn nhà đầu tư thì quá sớm, bởi lúc này đã có nội dung gì đâu. Trong quá trình thực hiện, dự án thường điều chỉnh, vậy kiểm toán ban đầu có đảm bảo là sau này không có sai phạm hay không? Kiểm toán ban đầu đấy cũng không phải là chứng chỉ để sau này không phải kiểm toán nữa”, đại biểu Đặng Thế Vinh nói.

Vị đại biểu tỉnh Hậu Giang cũng đặt ra vấn đề, nếu kiểm toán phần vốn nhà nước mà dự án đó phần vốn nhà nước tham gia rất nhỏ trong khi lại không biết giá trị công trình như thế nào thì đã hợp lý chưa?

Báo cáo, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho hay, dự án PPP là một dự án có mục tiêu công và nguồn đầu tư là công tư.

Đây không hẳn là một dự án đầu tư công, bởi nếu là một dự án đầu tư công hoàn toàn thì đã thực hiện theo Luật Đầu tư công. Dự án PPP là một đặc thù rất khác nên phải xây dựng một bộ luật riêng.

Dự án PPP được thực hiện qua hợp đồng giữa một bên là Nhà nước, cơ quan đại diện có thẩm quyền và một bên là doanh nghiệp. Như vậy, nếu thực hiện kiểm toán thì hoàn toàn thống nhất là cần phải có kiểm toán nhà nước.

“Tuy nhiên, kiểm toán gì, kiểm toán nội dung nào và kiểm toán ở thời điểm nào thì chúng tôi thống nhất là chúng ta chỉ kiểm toán những phần thuộc ngân sách nhà nước. Nội dung kiểm toán tập trung vào 3 vấn đề là chất lượng sản phẩm, chất lượng dịch vụ và giá trị; 4 nội dung nhưng 3 vấn đề”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nói.

“Tư lệnh” ngành Kế hoạch và Đầu tư cũng nhấn mạnh, tư nhân có một quyền là thuê kiểm toán độc lập để kiểm toán phần hoạt động của doanh nghiệp nhằm đảm bảo bình đẳng giữa 2 bên. Một bên, Nhà nước có thể kiểm toán phần của nhà nước, tư nhân có thể thuê kiểm toán độc lập để kiểm toán phần còn lại.

Theo Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Đầu tư theo phương thức PPP, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp thu, sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động kiểm toán Nhà nước như sau: Thứ nhất, kiểm toán tuân thủ về quá trình chuẩn bị dự án, kết quả lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP có sử dụng tài chính công, tài sản công.

Thứ hai, kiểm toán việc sử dụng vốn nhà nước để bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư, hỗ trợ xây dựng công trình tạm (nếu có) quy định tại Điều 74 của Luật này; hỗ trợ xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng khi tách thành một dự án thành phần quy định tại điểm a khoản 5 Điều 72 của Luật này; sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT quy định tại khoản 3 Điều 45 của Luật này.

Thứ ba, kiểm toán hoạt động để đánh giá tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trên cơ sở các chỉ số đánh giá chất lượng sản phẩm, dịch vụ của dự án PPP có sử dụng tài chính công, tài sản công sau thời gian vận hành, khai thác tối thiểu 03 năm.

Thứ tư, khi chuyển giao cho Nhà nước, thực hiện kiểm toán toàn bộ giá trị tài sản của dự án PPP.

Thanh Nguyễn