Thành lập Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tạo thuận lợi cho việc giám sát, phát triển thị trường

09:00 | 23/02/2021

(HQ Online) - Tạp chí Hải quan phỏng vấn Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Phạm Hồng Sơn.

Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam quyết định cơ chế ngắt mạch thị trường
Thị trường sôi động mang về lợi nhuận nghìn tỷ cho công ty chứng khoán
Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tác động tích cực tới thị trường chứng khoán năm 2021
Thành lập Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tạo thuận lợi cho việc giám sát, phát triển thị trường

Năm 2020, nền kinh tế cũng như TTCK thế giới gặp nhiều khó khăn, nhưng TTCK Việt Nam có sự tăng trưởng tốt, thậm chí nửa cuối năm thị trường có sự tăng trưởng bùng nổ. Xin ông cho biết, đâu là nguyên nhân của sự tăng trưởng này?

Từ quý 2 đến cuối năm 2020, mặc dù dịch Covid vẫn diễn biến phức tạp nhưng TTCK Việt Nam đã có sự hồi phục tích cực. Sự tăng điểm của TTCK Việt Nam và sự quan tâm của giới đầu tư bắt nguồn từ những yếu tố trong và ngoài nước.

Đầu tiên phải kể đến là nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng và Chính phủ, Việt Nam đã hoàn thành được “mục tiêu kép”, tăng trưởng kinh tế và kiểm soát tốt dịch bệnh. Kinh tế vĩ mô ổn định, tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 2,91% so với năm 2019 đã đưa Việt Nam vào nhóm những nước có mức tăng trưởng cao nhất thế giới. Thứ hai, chính sách điều hành lãi suất tiết kiệm thấp dẫn đến dòng tiền nhàn rỗi đã được đầu tư vào TTCK nhiều hơn, góp phần tăng sức mua trên TTCK. Thứ ba, nhiều DN có tiềm năng phát triển khi tận dụng được các cơ hội dịch chuyển đầu tư trong bối cảnh Việt Nam triển khai các FTA và đầu tư quốc tế mới được phê chuẩn (EVFTA, AVIPA). Kết quả kinh doanh của các DN niêm yết, đăng ký giao dịch trong 9 tháng đầu năm vẫn đạt kết quả khả quan, 84% tổng số công ty đã thực hiện báo cáo trong quý 3/2020 có lãi. Thứ tư, TTCK thế giới đã tăng điểm và hồi phục tích cực vào những tháng cuối năm 2020. TTCK Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng đó.

Ủy ban Chứng khoán đã có giải pháp gì trong điều hành, kiểm soát sự tăng trưởng của thị trường và điều này sẽ tác động thế nào tới thị trường 2021?

Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 còn diễn biến phức tạp, với vai trò là cơ quan quản lý TTCK, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) luôn kiên định với chính sách hạn chế can thiệp hành chính thị trường, thực hiện các giải pháp trung và dài hạn giúp TTCK phát triển cân bằng, minh bạch và ổn định. Trong thời gian qua, UBCKNN đã tích cực triển khai các giải pháp sau:

Tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý trên TTCK. Đến nay, toàn bộ 3 Nghị định và 11 Thông tư quy định chi tiết Luật Chứng khoán đã được ký ban hành. Bên cạnh đó, công tác tái cấu trúc các tổ chức kinh doanh chứng khoán tiếp tục được thực hiện. Trong năm 2020, UBCKNN đã có quyết định về việc chấm dứt hoạt động đối với 1 công ty chứng khoán, thu hồi giấy phép hoạt động 2 công ty quản lý quỹ và tạm ngừng hoạt động 1 công ty quản lý quỹ. Đồng thời, tăng cường công tác giám sát, phối hợp giám sát thường xuyên và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật trên TTCK, góp phần tích cực để thị trường phát triển ổn định. UBCKNN cũng đã phối hợp với Ngân hàng Thế giới về nâng hạng thị trường trong khuôn khổ chương trình phát triển thị trường vốn. Kết quả là FTSE Russell tiếp tục duy trì Việt Nam trong danh sách chờ xét nâng hạng TTCK từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi... Với những giải pháp đã triển khai như trên, UBCKNN tin tưởng TTCK sẽ tiếp tục phát triển ổn định, bền vững và hoàn thành các mục tiêu đã đề ra.

Thưa ông, thanh khoản thị trường vẫn có xu hướng tăng nhưng sự cố nghẽn giao dịch vẫn xảy ra. UBCKNN có giải pháp gì với thực trạng này?

Trong thời gian qua, với sự hỗ trợ từ những thông tin tích cực trong và ngoài nước, thanh khoản TTCK Việt Nam liên tiếp tăng dẫn đến hiện tượng một số lệnh giao dịch của nhà đầu tư qua các công ty chứng khoán (CTCK) không được gửi vào hệ thống giao dịch của Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (SGDCK TPHCM). Qua đánh giá, nguyên nhân chính là do năng lực thiết kế của hệ thống giao dịch của SGDCK TPHCM có giới hạn về số lượng lệnh trong một ngày giao dịch. Do đó, khi nhu cầu giao dịch tăng đột biến, hệ thống sẽ không thể ngay lập tức đáp ứng.

Để đảm bảo thị trường hoạt động ổn định, thông suốt, UBCKNN đã báo cáo Bộ Tài chính chỉ đạo SGDCK TPHCM triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Về ngắn hạn, thực hiện ngay các giải pháp để tối ưu hóa lượng lệnh giao dịch nhập vào hệ thống, gồm nâng lô giao dịch từ 10 lên 100 cổ phiếu/lô từ ngày 4/1/2021 để giảm tải lệnh lô lẻ cho hệ thống; phối hợp và yêu cầu các CTCK rà soát, hạn chế lỗi phát sinh từ phía công ty nhằm tránh tác động xấu đến hệ thống; thực hiện rà soát nội bộ, kiểm soát rủi ro, tăng cường trực ca vào thời gian giao dịch cao điểm.

Về trung và dài hạn, UBCKNN yêu cầu SGDCK TPHCM nghiên cứu xây dựng hệ thống dự phòng cho hệ thống giao dịch hiện tại, đảm bảo các giao dịch diễn ra suôn sẻ, thông suốt cho đến khi hệ thống công nghệ thông tin TTCK (KRX) chính thức đi vào hoạt động. UBCKNN yêu cầu SGDCK TPHCM và các đơn vị đẩy nhanh tiến độ đưa hệ thống KRX sớm vào hoạt động, thay thế cho hệ thống hiện nay trong thời gian sớm nhất để giải quyết triệt để vấn đề quá tải hệ thống giao dịch.

Việc thành lập Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam sẽ tác động như thế nào tới thị trường chứng khoán năm 2021 và những năm tiếp theo, thưa ông?

Ngày 23/12/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 37/2020/QĐ-TTg về việc thành lập, tổ chức và hoạt động của Sở Giao dịch Chứng khoán (SGDCK) Việt Nam, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/2/2021. Để SGDCK Việt Nam có thể được tổ chức và đi vào hoạt động chính thức, Bộ Tài chính đã tích cực triển khai các công việc có liên quan như: triển khai công tác chuẩn bị tổ chức, nhân sự; trình Chính phủ sửa đổi văn bản pháp luật quy định về cơ chế quản lý tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động của SGDCK Việt Nam; triển khai xây dựng Điều lệ tổ chức và hoạt động của SGDCK Việt Nam; xây dựng lộ trình sắp xếp lại thị trường giao dịch cổ phiếu, thị trường giao dịch trái phiếu, thị trường giao dịch chứng khoán phái sinh và các loại chứng khoán khác...

Việc thành lập SGDCK Việt Nam theo mô hình công ty mẹ - con trên cơ sở sắp xếp lại SGDCK Hà Nội và SGDCK TPHCM về bản chất là việc thực hiện sắp xếp lại các chức năng nhiệm vụ của các SGDCK nhằm tập trung vào chuyên môn hóa và chuyên nghiệp hóa hoạt động, phát huy vai trò của TTCK trong phát triển kinh tế. SGDCK Việt Nam (công ty mẹ) thực hiện quản lý các công ty con của SGDCK Việt Nam theo quy định pháp luật và Điều lệ hoạt động của SGDCK Việt Nam và thực hiện một số chức năng mang tính định hướng phát triển về công nghệ mới, sản phẩm mới; ban hành các quy chế chuyên môn nghiệp vụ sau khi được UBCKNN chấp thuận. Các công ty con là SGDCK tập trung thực hiện vận hành thị trường giao dịch chứng khoán trong phạm vi được phân công.

Có thể thấy năm 2021 là năm tập trung thành lập SGDCK Việt Nam, hình thành cơ cấu tổ chức, bộ máy, điều lệ và các quy chế quan trọng. Việc thành lập SGDCK Việt Nam sẽ góp phần tạo nên một TTCK vừa có tính tập trung, thống nhất, tránh chồng chéo về nghiệp vụ giữa hai Sở như hiện nay, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho việc giám sát, phát triển thị trường. Việc xây dựng SGDCK Việt Nam với quy mô lớn hơn sẽ nâng tầm vị thế của TTCK Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế, góp phần thu hút nguồn vốn đầu tư đối với TTCK nói riêng cũng như nền kinh tế nói chung; làm tăng vị thế cho Việt Nam trong việc liên kết hay đàm phán về tài chính, chứng khoán với quốc tế.

Trân trọng cảm ơn ông!

Tính tới hết tháng 12/2020, tổng số lượng tài khoản nhà đầu tư (NĐT) tại Việt Nam đạt hơn 2,77 triệu tài khoản, tăng 16,7% so với cuối năm 2019, trong đó, số lượng tài khoản trong nước chiếm khoảng 99%.

Thu Hiền (thực hiện)