Tăng hiệu quả phòng, chống rủi ro với ngân sách nhà nước qua kiểm soát chi

08:33 | 29/08/2021

(HQ Online) - Kho bạc Nhà nước đã đề ra nhiều biện pháp nhằm siết chặt công tác quản lý rủi ro trong các hoạt động nghiệp vụ, nhất là trong kiểm soát chi giúp nguồn vốn ngân sách luôn được quản lý chặt chẽ, an toàn, chi đúng đối tượng thụ hưởng.

Cần quy định rõ điều kiện xe qua chốt kiểm soát dịch bệnh
Lệ phí trước bạ: Phần quan trọng trong tổng thu ngân sách nhà nước và ngân sách địa phương
Sửa đổi quy định tạm ứng, vay ngân quỹ nhà nước của ngân sách nhà nước
KBNN luôn nêu cao ý thức phòng ngừa nguy cơ mất an toàn tiền và tài sản nhà nước
KBNN luôn nêu cao ý thức phòng ngừa nguy cơ mất an toàn tiền và tài sản nhà nước

Tiềm ẩn nhiều nguy cơ từ dịch vụ công trực tuyến

Từ năm 2018, Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 trên phạm vi toàn quốc cho các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước, chủ đầu tư có mở tài khoản tại KBNN (trừ các đơn vị thuộc khối an ninh, quốc phòng và các tổ chức, hội nghề nghiệp). Qua đó hình thành một kênh giao dịch điện tử của KBNN với khách hàng, đưa KBNN đến gần hơn với đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước. 100% đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước đã kết nối dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 với KBNN giúp cho hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước được nâng cao, tỷ lệ lượng giao dịch chi ngân sách nhà nước đạt 100%, các giao dịch trở nên “minh bạch, nhanh chóng, an toàn, tiết kiệm và hiệu quả” hơn. Phát huy những kết quả này, trong thời gian tới, hệ thống KBNN sẽ sớm hoàn thành nhiều công năng, tiện ích trên hệ thống dịch vụ công để đưa vào sử dụng, tạo sự thuận lợi cho các đơn vị quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước, để tiến đến số hóa trong mọi hoạt động của KBNN.

Bên cạnh nhiều ưu điểm vượt trội thì dịch vụ công trực tuyến KBNN cũng tiềm ẩn một số nguy cơ, rủi ro. Trong đó có thể kể đến như người sử dụng không quản lý chặt chẽ chữ ký số, để lộ tài khoản và mật khẩu đăng nhập; phân công, phân nhiệm con người tham gia trong quy trình sử dụng dịch vụ công không đúng quy định, chưa chấp hành nghiêm quy trình thực hiện giao dịch điện tử dẫn đến thất thoát ngân sách nhà nước tại các đơn vị sử dụng ngân sách.

Trong thực tế nhiều năm qua đã từng xảy ra các vụ thất thoát tiền và tài sản nhà nước từ các đơn vị quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước, như: ủy thác, ủy quyền việc sử dụng chứng thư số, chữ ký số và mật khẩu không đúng quy định pháp luật trong giao dịch điện tử; giao các thiết bị bảo mật điện tử cho cấp dưới thực hiện trong thời gian dài, tạo kẻ hở cho người thực thi nhiệm vụ có điều kiện chiếm dụng, chiếm đoạt vốn, gây thất thoát cho ngân sách nhà nước…

Trước yêu cầu cải cách, hiện đại hóa hệ thống KBNN, việc nhận diện và khắc phục rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ KBNN, đặc biệt là việc thông báo về tình hình biến động số dư tài khoản, tình trạng xử lý hồ sơ và các giao dịch thanh toán một cách kịp thời cho đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước là hết sức cần thiết.

Luôn nêu cao ý thức phòng ngừa nguy cơ mất an toàn tiền

Đến nay, KBNN đã liên tục chỉ đạo toàn Ngành tiếp tục đẩy mạnh triển khai ứng dụng “cảnh báo rủi ro” trong kiểm soát chi ngân sách nhà nước nhằm ngăn chặn nguy cơ rủi ro trong hoạt động quản lý quỹ ngân sách nhà nước.

KBNN yêu cầu các đơn vị phải thực hiện đúng nhiệm vụ, chức trách được giao theo từng chức vụ và vị trí công tác. Quán triệt đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm chuyên môn kế toán ngân sách nhà nước thực hiện đúng chức năng, phạm vi quyền hạn của mình, tuân thủ nghiêm quy trình kế toán, chi ngân sách từ nguồn vốn ngân sách nhà nước. Đồng thời luôn nêu cao ý thức phòng ngừa nguy cơ mất an toàn tiền và tài sản nhà nước; dự liệu nguy cơ rủi ro có thể xảy ra, có biện pháp ngăn chặn kẽ hở, không để người thi hành công vụ trong đơn vị có điều kiện thao túng, tự do thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật. Lãnh đạo các đơn vị KBNN phải thường xuyên quan tâm, nắm bắt tư tưởng, hoàn cảnh của công chức trong đơn vị, đặc biệt các công chức trực tiếp giao dịch với khách hàng để kịp thời có biện pháp quản lý phù hợp. Tuyệt đối không bố trí công chức có năng lực yếu, có phẩm chất đạo đức kém, có dấu hiệu tham gia tệ nạn xã hội thực hiện công tác liên quan đến quản lý tài chính ngân sách. KBNN cũng yêu cầu các đơn vị KBNN phải tăng cường công tác kiểm tra, tự kiểm tra để kịp thời phát hiện những tồn tại, sai sót để xử lý, khắc phục kịp thời.

Đáng chú ý, để đảm bảo việc giao nhận hồ sơ kiểm soát chi điện tử qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến của KBNN được hiệu quả, an toàn, phòng tránh nguy cơ rủi ro do lợi dụng chữ ký số, chứng thư số, tài khoản chương trình dịch vụ công trực tuyến dẫn đến tình trạng gây thất thoát ngân sách nhà nước, KBNN cũng lưu ý thủ trưởng các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước phải chấp hành nghiêm Luật số 51/2005/QH11 Giao dịch điện tử của Quốc hội và Nghị định số 165/2018/NĐ-CP của Chính phủ về giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính. Tăng cường bảo mật mật khẩu, chữ ký số, chứng thư số có chức năng giao dịch, thanh toán qua dịch vụ công của KBNN; tuyệt đối không giao mật khẩu, chữ ký số, chứng thư số (hoặc để lộ thông tin) của mình cho người khác để phê duyệt các khoản chi từ nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Cùng với đó, thủ trưởng các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước cần chú trọng, xem xét kỹ lưỡng quy trình đối chiếu, xác nhận số dư tài khoản hàng tháng với cơ quan KBNN; nếu phát hiện tính bất hợp lý, kịp thời liên hệ KBNN nơi giao dịch để xem xét cụ thể. Đồng thời, chủ tài khoản sử dụng ngân sách nhà nước phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về các thông tin đăng ký giao dịch trên hệ thống dịch vụ công của KBNN. Cần phải tải ứng dụng “cảnh báo rủi ro” của hệ thống KBNN (mã ký hiệu KBNN) từ cửa hàng Apple Store hoặc CH Play về thiết bị di động thông minh của mình để nắm bắt tình hình biến động số dư tài khoản của đơn vị mình tại KBNN, trạng thái xử lý giao nhận hồ sơ, chứng từ yêu cầu thanh toán,…

Thời gian tới, KBNN sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động để 100% đơn vị sử dụng ngân sách, chủ đầu tư cài đặt và sử dụng ứng dụng cảnh báo rủi ro của KBNN. Tăng cường thông tin, tuyên truyền và thường xuyên trao đổi thông tin đa chiều với các đơn vị giao dịch để nắm bắt tình hình hoạt động tài chính của đơn vị nhằm kịp thời phát hiện những bất thường, những dấu hiệu mang tính cảnh báo để phòng ngừa và xử lý kịp thời các nguy cơ có thể xảy ra. KBNN cũng sẽ đẩy mạnh việc tích hợp các thủ tục hành chính lên Cổng dịch vụ công quốc gia, phấn đấu nâng cao tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước hạn, góp phần cải cách hành chính mạnh mẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho đơn vị sử dụng ngân sách.

Thùy Linh