Sản xuất công nghiệp nỗ lực trong quý cuối năm

13:30 | 29/10/2020

(HQ Online) - Sau nhiều tháng liên tiếp đối mặt khó khăn, sản xuất công nghiệp của Việt Nam ghi nhận những tín hiệu khởi sắc rõ rệt từ tháng 9/2020. Dự kiến cả năm nay, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) sẽ tăng khoảng 3-4%. Dù thấp hơn khá nhiều so với kế hoạch đề ra đầu năm là 9-10%, song đây đã là kết quả tích cực hơn so với dự báo được đưa ra hồi tháng 7/2020.

Sản xuất công nghiệp tăng trưởng thấp nhất 9 năm
Sản xuất công nghiệp tháng 9 có sự khởi sắc
Bình Dương: Nhiều tín hiệu tích cực trong sản xuất công nghiệp
TPHCM: Nhiều ngành sản xuất công nghiệp đã khởi sắc
Khó khăn tiếp tục “bủa vây" sản xuất công nghiệp
Sản xuất công nghiệp vẫn đối mặt nhiều thách thức
Sản xuất công nghiệp nỗ lực trong quý cuối năm
Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng của toàn ngành công nghiệp.
Ảnh: Nguyễn Thanh

Khởi sắc

Số liệu từ Bộ Công Thương, tính tới hết tháng 9/2020, giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp tăng 2,69% so với cùng kỳ năm trước. Con số này tuy thấp hơn so với mức tăng cùng kỳ các năm 2011-2020 nhưng vẫn cao hơn mức tăng trưởng GDP chung của toàn nền kinh tế (tăng 2,12%). Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 4,6%, tuy thấp hơn mức tăng của cùng kỳ các năm trong giai đoạn 2011-2020 nhưng tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng toàn nền kinh tế, đóng góp 1,02 điểm phần trăm vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm toàn nền kinh tế.

Dự báo cả năm nay, ngành khai khoáng tăng trưởng âm (-4,98%) do giảm sản lượng theo kế hoạch. Năm 2020, sản lượng dầu thô cả năm ước đạt 11,04 triệu tấn, tăng 4,04% so với kế hoạch nhưng giảm 15,7% so với năm 2019; sản lượng khí cả năm ước đạt 9,79 tỷ m3, tăng 0,5% so với kế hoạch nhưng giảm 4,5% so với năm 2019. Tỷ trọng ngành khai khoáng ước chiếm khoảng 5,87% GDP, giảm 0,85 điểm phần trăm so với năm 2019.

Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng khoảng 4,53%, thấp hơn nhiều mức tăng của năm 2019 (11,29%). Trong đó, dệt may, da giày gặp nhiều khó khăn từ cả phía cung và cầu, hầu hết DN đang trong tình trạng tìm mọi cách để duy trì hoạt động. Dự kiến cả năm 2020, sản lượng vải dệt từ sợi tự nhiên đạt khoảng 650 triệu m2, chỉ tăng 4% so với năm 2019; sản lượng vải dệt từ sợi tổng hợp, nhân tạo đạt khoảng 1.040 triệu m2, giảm 11% so với năm 2019; sản lượng quần áo mặc thường đạt khoảng 4.500 triệu cái, giảm 12% so với năm 2019; sản lượng giày dép da đạt 275 triệu đôi, giảm 6% so với năm 2019. Tỷ trọng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo ước chiếm khoảng 16,58%, tăng 0,1 điểm phần trăm so với năm 2019.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải nhìn nhận, trước tình hình dịch bệnh cơ bản được kiểm soát, sản xuất công nghiệp tháng 9/2020 đã có sự khởi sắc hơn và đang dần khôi phục trở lại. IIP tháng 9/2020 tăng 2,3% so với tháng 8/2020 và tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Một số ngành công nghiệp chế biến, chế tạo sản xuất tháng 9/2020 đã tăng so với tháng 8/2020 điển hình có thể kể đến như: Sản xuất dệt tăng 2%; sản xuất trang phục tăng 13,7%; sản xuất da và các sản phẩm có liên quan tăng 4,5%; sản xuất chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa tăng 5,4%; sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 1,8%... Tính chung 9 tháng năm 2020, IIP ước tính tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước.

Nhìn nhận câu chuyện gỡ khó cho sản xuất công nghiệp từ đầu năm đến nay, ông Nguyễn Ngọc Thành, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) phân tích làm nổi rõ 2 chiều hướng khó khăn về nguồn cung và khó khăn về thị trường. Ở thời điểm đầu năm, các ngành công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo của Việt Nam phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung cấp nguyên phụ liệu, linh kiện đầu vào NK từ Trung Quốc và một số quốc gia khác đang chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19 (như Hàn Quốc, Nhật Bản) để phục vụ sản xuất. Những ngành hàng phụ thuộc lớn nhất vào nguồn nguyên liệu sản xuất từ các quốc gia trên cũng là những ngành công nghiệp chủ lực hiện nay của Việt Nam gồm: Điện tử; dệt may; da giày-túi xách; sản xuất, lắp ráp ô tô...

Tuy nhiên, kể từ sau tháng 3/2020 đến nay, nhờ các giải pháp tích cực của Chính phủ trong việc thông thương hàng hóa và tìm kiếm các nguồn cung thay thế, cũng như việc các DN tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản đã dần quay trở lại hoạt động, nguồn cung nguyên vật liệu, linh phụ kiện NK cho các ngành sản xuất tại Việt Nam đã được phục hồi. Các DN cũng đã chủ động đa dạng hóa các phương thức vận tải NK (đường biển hoặc đường hàng không) nhằm thay thế một phần cho vận tải đường bộ trong việc NK các nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất.

"Trên thực tế, việc đứt gãy nguồn cung chỉ có tác động rõ rệt đến các ngành công nghiệp trong nước trong quý 1/2020. Sau thời điểm này kéo dài đến hiện tại, các khó khăn về thị trường tiêu thụ mới là nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm của sản xuất công nghiệp so với cùng kỳ năm 2019", ông Thành nhấn mạnh.

"Về đích" tăng trưởng 3-4%

Đánh giá thời gian qua mặc dù tốc độ tăng IIP vẫn còn chậm do ảnh hưởng của thị trường tiêu thụ nhưng Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh: "Dự báo từ tháng 10/2020, nếu đà kiểm soát dịch bệnh được duy trì như hiện nay, sản xuất sẽ tăng trưởng cao hơn để chuẩn bị cho các tháng tiêu thụ cao điểm cuối năm”.

Lãnh đạo Bộ Công Thương chia sẻ thêm, Bộ Công Thương đã tiến hành rà soát kỹ từng lĩnh vực, ngành hàng để cập nhật lại kịch bản điều hành, xem xét các giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất và XK cho những tháng cuối năm. Qua đánh giá cho thấy khả năng có thể đạt được ở các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, XK và thương mại nội địa cả năm 2020 đều tích cực hơn so với đánh giá hồi tháng 7/2020. Cụ thể, dự kiến IIP cả năm phấn đấu tăng khoảng 3-4%, là mức cao hơn so với đánh giá hồi 7/2020 (trong khi đó kế hoạch đề ra đầu năm 2020 là 9 - 10%).

Trong báo cáo Chính phủ gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020, dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2021 cũng đưa ra những con số đong đếm cụ thể ở góc độ giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp. Theo đó, cả năm nay, giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp ước tăng 2,5%, thấp hơn nhiều so với mức tăng của năm 2019 (8,86%). Dù vậy, quá trình tái cơ cấu ngành công nghiệp được nhận định ngày càng đi vào thực chất với xu hướng chuyển dịch tích cực, đúng định hướng. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng của toàn ngành công nghiệp. Chuyển dịch cơ cấu nội ngành tiếp tục có chuyển biến nhưng chậm lại.

Từ nay đến cuối năm, Bộ Công Thương xác định sẽ theo dõi sát, nắm bắt kịp thời tình hình thực tiễn, xác định rõ những vướng mắc, khó khăn cụ thể đối với từng ngành, lĩnh vực, từng DN và trên từng địa bàn để có biện pháp, đối sách cụ thể sớm khắc phục, tháo gỡ khó khăn, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN thuộc mọi thành phần kinh tế.

“Bên cạnh đó, Bộ cũng chú trọng đẩy mạnh triển khai các dự án đầu tư lớn của ngành, đặc biệt là các dự án trọng điểm, các dự án năng lượng, để vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cả nước; tập trung rà soát kỹ và có giải pháp phù hợp, thúc đẩy mạnh mẽ, tạo thuận lợi cho tất cả các khâu trong quá trình đầu tư, sản xuất kinh doanh, từ nguyên vật liệu, các yếu tố đầu vào, đến sản xuất, chế biến và trung gian phân phối, thị trường, tiêu thụ sản phẩm…”, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nói.

Thanh Nguyễn