Nộp thuế bằng đồng ngoại tệ: Chuyển đổi lớn và tạo thuận lợi

08:15 | 31/03/2021

(HQ Online) - Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi và tỷ giá giao dịch thực tế. Trên cơ sở nội dung Luật Quản lý thuế, Bộ Tài chính đã dự thảo thông tư hướng dẫn về đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ và tỷ giá quy đổi.

Sẽ đánh giá mức độ rủi ro của người nộp thuế tự động, định kỳ
Gia hạn nộp thuế: "Tích tiểu thành đại", tạo cú hích cho nền kinh tế
Bộ Tài chính đề xuất giãn, hoãn nộp 115 nghìn tỷ đồng tiền thuế
Trong thời gian khởi kiện quyết định ấn định thuế người nộp thuế vẫn phải nộp đủ số tiền thuế
Có thể khai, nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân bằng phương thức điện tử
Nộp thuế bằng đồng ngoại tệ: Chuyển đổi lớn và tạo thuận lợi
Cho phép nộp thuế bằng ngoại tệ là một bước chuyển đổi rất lớn và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Ảnh: Thùy Linh

Nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi

Theo Bộ Tài chính, hiện nay chưa có quy định các trường hợp được khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ, mà mới có quy định tại một số Thông tư hướng dẫn đặc thù (bao gồm: Thông tư số 56/2008/TT-BTC ngày 23/6/2008, Thông tư số 176/2014/TT-BTC ngày 17/11/2014, Thông tư số 36/2016/TT-BTC ngày 16/2/2016 có hướng dẫn đồng tiền khai thuế, nộp thuế đối với hoạt động dầu khí; Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 có hướng dẫn đồng tiền nộp thuế đối với thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu).

Về cách thức thực hiện, Thông tư chỉ ra hai trường hợp cụ thể đối khai thuế và nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi. Đó là người nộp thuế thực hiện hạch toán kế toán, lập báo cáo tài chính bằng đồng Việt Nam thì quyết toán thuế theo đồng Việt Nam và tỷ giá quy đổi theo giá mua vào của ngân hàng được thực hiện giao dịch nộp thuế. Ngoài ra, người nộp thực hiện hạch toán kế toán và lập báo cáo tài chính bằng ngoại tệ theo chấp thuận của Bộ Tài chính thì tỷ giá quy đổi từ ngoại tệ tự do sẽ chuyển đổi sang loại ngoại tệ hạch toán.

Theo bà Lê Thị Duyên Hải, Vụ trưởng Vụ Kê khai và Kế toán thuế, Tổng cục Thuế, đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi sẽ bao gồm một số trường hợp. Cụ thể đó là các trường hợp khai thuế và nộp thuế đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí; khai và nộp phí, lệ phí và các khoản thu khác do của các cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài thực hiện thu; khai và nộp phí, lệ phí đối với các cơ quan, tổ chức được phép thu phí, lệ phí bằng ngoại tệ; khai thuế và nộp thuế đối với hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số của nhà cung cấp ở nước ngoài; khai thuế và nộp thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu bằng ngoại tệ thực hiện theo quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 của Bộ Tài chính và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

Đại diện Tổng cục Thuế cũng cho biết, theo quy định hiện nay về chế độ thu phí, lệ phí, có một số khoản phí, lệ phí được thu bằng ngoại tệ quy định tại các Thông tư 138/2016/TT-BTC, Thông tư 219/2016/TT-BTC, Thông tư 264/2016/TT-BTC. Tuy nhiên, đồng tiền khai thuế, nộp thuế là đồng Việt Nam dẫn đến sự không thống nhất giữa đồng tiền xác định mức thu phí, lệ phí với đồng tiền xác định nghĩa vụ nộp phí, lệ phí vào ngân sách nhà nước; các tổ chức, cơ quan thu phí, lệ phí phải chuyển ngoại tệ ra đồng Việt Nam để khai, nộp vào ngân sách nhà nước. Để đơn giản thủ tục cho các cơ quan, tổ chức được phép thu phí, lệ phí bằng ngoại tệ, dự thảo đề xuất bổ sung quy định các loại phí này được khai, nộp bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi.

Tiết kiệm chi phí, thời gian

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, hiện việc thất thoát thuế từ hoạt động thương mại điện tử là rất lớn nên việc quy định cụ thể về quản lý thuế đối với thương mại điện tử và cho phép đối tượng này được nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi sẽ góp phần tăng thu ngân sách nhà nước từ hoạt động thương mại xuyên biên giới.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, trước kia tại nước ta thường quy định nộp thuế bằng VNĐ hoặc USD. Theo quy định tại Luật Quản lý thuế thì có thể nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi và tỷ giá thì được quy theo thực tế tại các ngân hàng. Đây là một bước chuyển đổi rất lớn và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp có hoạt động giao thương với các đối tác nước ngoài mà không thực hiện giao dịch bằng VNĐ hay USD. Việc này sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí và thời gian thực hiên quy đổi tiền trong bối cảnh cả nước đang tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển.

Tuy nhiên, xung quanh nội dung này vẫn còn nhiều ý kiến được các doanh nghiệp góp ý. Theo đại diện của Công ty Tư vấn Ernst & Young Việt Nam, hiện dự thảo Thông tư mới đưa ra hướng dẫn áp dụng tỷ giá quy đổi cho 1 trường hợp nhất định (nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi) mà chưa có hướng dẫn cụ thể về tỷ giá tính thuế trong các trường hợp khác (như quy định tại Thông tư 26/2015/TT-BTC trước đây). Cụ thể, tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán doanh thu là tỷ giá mua vào của ngân hàng thương mại nơi người nộp thuế mở tài khoản. Và, tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán chi phí là tỷ giá bán ra của ngân hàng thương mại nơi người nộp thuế mở tài khoản tại thời điểm phát sinh giao dịch thanh toán ngoại tệ.

Ngoài ra, đại diện của Ernst & Young nhấn mạnh Thông tư mới quy định chưa rõ ràng đối với tỷ giá để kê khai thuế nhà thầu. Đây là vấn đề vẫn đang gây tranh cãi và hiện đang có nhiều công văn hướng dẫn khác nhau, dẫn đến nhiều doanh nghiệp khó khăn khi muốn xác định tỷ giá cần áp dụng cho trường hợp của mình. Đối với thuế nhà thầu nước ngoài, đây là nghĩa vụ của nhà thầu nước ngoài, bên Việt Nam chỉ là người khấu trừ và nộp thay. Theo đó, cơ sở tính thuế vẫn là doanh thu của nhà thầu theo từng lần thanh toán. Chính vì vậy, Ernst & Young kiến nghị, cần áp dụng đúng nguyên tắc tỷ giá mua của ngân hàng thương mại. Trường hợp nhà thầu không mở tài khoản ngân hàng tại Việt Nam thì vận dụng tài khoản của bên Việt Nam là đơn vị kê khai và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài.

“Quy định như vậy sẽ đảm bảo tính thống nhất, bình đằng, không phân biệt hình thức đăng ký thuế, kê khai thuế của nhà thầu nước ngoài đồng thời đảm bảo việc quản lý thuế được chặt chẽ, thống nhất từ phía các cục thuế khác nhau", Ernst & Young khẳng định.

Bảo Minh