Kiểm toán Nhà nước “điểm mặt” loạt dự án thua lỗ, mất vốn, chậm tiến độ

21:00 | 18/07/2021

(HQ Online) - Kiểm toán Nhà nước chỉ ra một số khoản đầu tư của tập đoàn, tổng công ty vào công ty liên kết, đầu tư dài hạn bị thua lỗ, mất vốn.

Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý tài chính hơn 23.000 tỷ đồng
“Kiểm toán Nhà nước chỉ tuân thủ pháp luật chứ không theo ai”
Kiểm toán Nhà nước vạch rõ loạt bất cập tài chính của địa phương, doanh nghiệp
Nhiệt điện Long Phú I là một trong những dự án nguồn điện điển hình chậm tiến độ nhiều năm và chưa hẹn ngày về đích. 	 Ảnh: Nguyễn Thanh.
Nhiệt điện Long Phú I là một trong những dự án nguồn điện điển hình chậm tiến độ nhiều năm được Kiểm toán Nhà nước điểm danh. Ảnh: Nguyễn Thanh.

Kiểm toán Nhà nước vừa gửi tới Quốc hội báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2020. Theo đó, năm 2020, Kiểm toán Nhà nước đã kiểm toán Báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn nhà nước năm 2019 của 160 doanh nghiệp thuộc 17 tập đoàn và tổng công ty.

Kết quả kiểm toán cho thấy, 17/17 tập đoàn, tổng công ty được kiểm toán sản xuất kinh doanh có lãi, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu tại một số đơn vị đạt tương đối cao.

Lợi nhuận sau thuế năm 2019 một số đơn vị như sau: Tổng công ty điện lực dầu khí Việt Nam (PVPower) 2.932,35 tỷ đồng; Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) 995,62 tỷ đồng; Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (là PVTrans) 982,09 tỷ đồng; Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC) 767,9 tỷ đồng; Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị (UDIC) 671,22 tỷ đồng; Tổng Công ty Cơ Khí Giao thông Vận tải Sài Gòn - TNHH MTV (Samco) 588,85 tỷ đồng; Tổng công ty Điện lực TPHCM (EVN HCM) 548,51 tỷ đồng...

Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước cũng nêu rõ, việc quản lý sử dụng vốn, tài sản của các doanh nghiệp được kiểm toán còn một số hạn chế, tồn tại. Phần lớn các đơn vị còn sai sót trong việc hạch toán kế toán, kê khai nghĩa vụ với ngân sách nhà nước nên qua kiểm toán phải điều chỉnh tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và kiến nghị tăng thu ngân sách hơn 1.000 tỷ đồng.

Một số đơn vị mua sắm vật tư chưa đúng với nhu cầu sử dụng dẫn đến lượng vật tư, hàng hóa ứ đọng, chậm luân chuyển hoặc tồn kho lớn. Cụ thể như, tại PVPower: Công ty CP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 là 238,3 tỷ đồng, Công ty Điện lực Dầu Khí Hà Tĩnh 229,6 tỷ đồng, Công ty CP Thủy điện Hủa Na 12,4 tỷ đồng...

Ngoài ra, Kiểm toán Nhà nước đã điểm mặt một số dự án dừng triển khai từ nhiều năm, chậm tiến độ, chưa hiệu quả.

Theo đó, UDIC có Dự án Đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội đã quá hạn trên 16 năm nhưng đến nay chưa được UBND TP. Hà Nội gia hạn thực hiện dự án. Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội – CTCP (Hancorp) có Dự án Khu đô thị mới Cao Xanh - Hà Khánh B chậm 10 năm, Dự án N01 - T8 chậm 6 năm.

Dự án Nhà máy nhiệt điện Long Phú 1, do Nhà thầu PM bị Chính phủ Mỹ cấm vận và đơn phương chấm dứt hợp đồng, tiến hành khởi kiện Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) ra Trung tâm Trọng tài Quốc tế Singapore, dẫn đến dự án chậm phát điện theo Quy hoạch điện VIII đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Ngoài ra, một số đơn vị đầu tư không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp (Công ty mẹ - PVPower: Cổ tức, lợi nhuận được chia năm 2019 đạt 0,2% tổng vốn đầu tư).

Có dự án thua lỗ lớn. Cụ thể, lỗ lũy kế đến 31/12/2019 của Công ty mẹ - PTSC đầu tư vào Công ty TNHH Khảo sát Địa vật lý PTSC CGGV là 2.121 tỷ đồng, Công ty CP Dịch vụ Dầu khí Quảng Ngãi 240,7 tỷ đồng,...

Có dự án âm vốn (Công ty Xây dựng Giao thông Sài Gòn âm vốn chủ sở hữu 344 tỷ đồng).

Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra một số khoản đầu tư của tập đoàn, tổng công ty vào công ty liên kết, đầu tư dài hạn khác bị thua lỗ, mất vốn. Cụ thể như, Công ty mẹ - TCT Địa ốc Sài Gòn có 7 công ty liên doanh, liên kết lỗ lũy kế hơn 32,9 tỷ đồng. Công ty mẹ - Samco có 5 công ty liên doanh, liên kết lỗ lũy kế gần 195 tỷ đồng.

Công ty mẹ - UDIC có 5 công ty liên doanh, liên kết lỗ lũy kế 288,7 tỷ đồng, 1 công ty ngừng hoạt động, 2 khoản đầu tư khác lỗ lũy kế 32,1 tỷ đồng và 1 khoản đầu tư dài hạn khác dừng hoạt động.

Công ty mẹ - PTSC có 1 công ty liên doanh, liên kết lỗ lũy kế hơn 790 tỷ đồng, 1 khoản đầu tư khác lỗ lũy kế 77,56 tỷ đồng và 1 công ty liên doanh, liên kết lỗ năm 2019 là 132,34 tỷ đồng.

Có dự án đầu tư ra nước ngoài hiệu quả chưa đạt theo phương án phê duyệt. Cụ thể, Công ty MVOT (tàu FSO Orkid) đạt 80%, PTSC Hải Phòng đạt 47,6%, Công ty AP đạt 25%, Công ty VOFT đạt 17%, Công ty Rồng đôi MV12 thấp hơn 13,44% so với phương án.

Về quản lý sử dụng đất, Kiểm toán Nhà nước cho biết một số đơn vị còn nhiều diện tích đất chưa sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả, sử dụng không đúng mục đích, bị lấn chiếm, tranh chấp, chưa đủ hồ sơ pháp lý, chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Qua kiểm toán xác định tiền thuê đất, thuế sử dụng đất phải nộp tăng thêm. Đó là, Tổng công ty cấp nước Sài Gòn TNHH MTV (Sawaco) với gần 145,6 tỷ đồng; UDIC hơn 47 tỷ đồng; Samco xấp xỉ 23,2 tỷ đồng.

Ngoài ra, có đơn vị thực hiện hợp tác kinh doanh hoặc nhận hợp tác kinh doanh bằng quyền sử dụng đất, giao và thu tiền sử dụng đất không thông qua đấu giá đất không đúng quy định. Cụ thể, UBND TP. Hà Nội đã thu hồi đất của Công ty CP Kinh doanh phát triển nhà và Đô thị Hà Nội thuộc Handico giao cho Công ty CP Tập đoàn Tecco để thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng khu nhà ở để bán cho cán bộ, công chức, viên chức liên cơ quan huyện Thanh Trì.

UBND TPHCM thu tiền sử dụng đất đối với 10 mặt bằng đất tại Dự án Rạch Ụ Cây thuộc Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định tại khoản 1 Điều 58 Luật Đất đai 2003 và khoản 1 Điều 118 Luật Đất đai 2013…

Uyển Như