Khơi thông động lực tăng trưởng kinh tế 2021

07:00 | 07/11/2020

(HQ Online) - Năm 2021, kinh tế Việt Nam dự kiến sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, trong đó có đại dịch Covid-19 với những “ẩn số” khó lường. Để có được mức tăng trưởng như kỳ vọng, các nguồn lực tăng trưởng, nhất là nguồn lực đầu tư cần được tận dụng triệt để, môi trường kinh doanh cần phải được cải thiện mạnh mẽ hơn.

TPHCM: Nhiều điểm sáng trong tăng trưởng kinh tế
Nỗ lực “đổi màu” bức tranh tăng trưởng kinh tế 2020
Giữa đại dịch, kinh tế Việt Nam tăng trưởng dương
Chuyên gia kinh tế
Đặng Đình Đào:

“Đầu tư công quan trọng nhất là bài toán hiệu quả, không vì tăng trưởng mà chúng ta chạy theo kế hoạch chỉ tiêu, đồng thời nên tập trung đầu tư công trọng điểm cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

Đầu tư công phải hiệu quả

Mục tiêu chính trong phát triển kinh tế 2021 được Chính phủ đề ra là phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội trong trạng thái bình thường mới trên cơ sở giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. Thúc đẩy mạnh mẽ cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển mạnh thị trường trong nước. Đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án quan trọng quốc gia, công trình trọng điểm, đẩy nhanh chuyển đổi số và phát triển nền kinh tế số... Chính phủ cũng đặt các mục tiêu tăng trưởng cụ thể: GDP tăng khoảng 6% so với năm 2020; GDP bình quân đầu người khoảng 3.700 USD/người; lạm phát bình quân khoảng 4%...

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP 6%, Việt Nam sẽ gặp khá nhiều khó khăn. Năm 2021, kinh tế Việt Nam diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực dự báo diễn biến khó lường, xu hướng bảo hộ, cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia, nền kinh tế lớn tiếp tục diễn ra gay gắt. Đặc biệt, đại dịch Covid-19 chưa thể sớm kết thúc, do đó những tác động tiêu cực đến nền kinh tế thế giới có khả năng kéo dài sang năm 2021 và các năm tiếp theo, nhất là đối với tăng trưởng kinh tế, đầu tư, thương mại toàn cầu.

Năm 2021 cần tập trung đầu tư vào các công trình hạ tầng kết nối để thúc đẩy lưu thông, XNK hàng hóa.  Trong ảnh: Đường cao tốc Nội Bài-Lào Cai 	Ảnh: S.T
Năm 2021 cần tập trung đầu tư vào các công trình hạ tầng kết nối để thúc đẩy lưu thông, XNK hàng hóa. Trong ảnh: Đường cao tốc Nội Bài-Lào Cai Ảnh: S.T

Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng, giữa thời cơ và thách thức phải làm sao tận dụng thời cơ tốt nhất, nếu không thời cơ sẽ lại biến thành thách thức. "Xu hướng dịch chuyển chuỗi đầu tư, thương mại là cơ hội nhưng nếu không hành động nhanh, quyết liệt và đúng đắn thì các cơ hội này sẽ trôi qua. Bên cạnh đó, các Hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới, chuyển đổi số, mô hình kinh doanh mới, Cách mạng công nghiệp 4.0 cũng là những cơ hội để trỗi dậy trong thời gian tới”, ông Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh.

Báo cáo tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIV, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho biết: một trong những giải pháp nhằm đạt được mục tiêu phát triển kinh tế đó là thực hiện hiệu quả, thực chất hơn các nhiệm vụ cơ cấu lại và phát triển các ngành, lĩnh vực. Chú trọng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, nhất là đầu tư công.

Về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và phát triển cho biết, đầu tư cơ sở hạ tầng, đầu tư công là một trong những động lực cho tăng trưởng kinh tế 2021. Tuy nhiên, phải xác định ưu tiên đầu tư công tập trung vào vùng nào và ở những lĩnh vực nào để kích thích phát triển kinh tế.

“Năm 2021 cần tập trung đầu tư vào các công trình hạ tầng kết nối để thúc đẩy lưu thông, XNK hàng hóa, nhất là hạ tầng kết nối giữa các vùng và giữa các hệ thống đường cách xa đường quốc lộ, đường cao tốc, hệ thống đường gom và với các cơ sở hậu cần đang có hiện nay, đồng thời cần phải kết nối đường sắt với các cảng biển quốc tế, thay vì chỉ kết nối với đường bộ như hiện nay”, ông Đặng Đình Đào nói.

Khơi thông các nguồn vốn đầu tư

Bên cạnh nguồn vốn đầu tư công, các chuyên gia cho rằng, cần thu hút nhiều hơn nguồn vốn đầu tư toàn xã hội để phát triển kinh tế, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang có nhiều cơ hội để đón sóng đầu tư FDI.

Một trong những cơ hội cần tận dụng đó là đón đầu dòng vốn đầu tư dịch chuyển. Trong bối cảnh ngân sách đang hạn hẹp, nguồn vốn đầu tư FDI cũng như vốn đầu tư tư nhân sẽ là động lực để tái thiết nền kinh tế. Trên thực tế, về đầu tư, đang có nhiều cơ hội mở ra cho Việt Nam khi sự dịch chuyển dòng vốn ra khỏi các thị trường lớn nhưng kém an toàn. Trong 10 tháng năm 2020, Việt Nam vẫn thu hút được gần 23,5 tỷ USD, giảm 20% so với năm 2019 cho dù trên toàn cầu, dòng vốn đầu tư sụt giảm tới 40%. Nhiều nhà đầu tư lớn đã và đang thiết lập các kênh thông tin để tìm hiểu, đầu tư tại Việt Nam, điều đó cho thấy những cơ hội thu hút vốn đầu tư vào Việt Nam trong thời gian tới là rất lớn.

Mới đây, tại Diễn đàn doanh nghiệp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, các doanh nghiệp Việt Nam và Hoa Kỳ đã ký kết các thỏa thuận hợp tác đầu tư trị giá tới trên 11 tỷ USD, chủ yếu trong lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng và năng lượng tái tạo.

Cho rằng Việt Nam đang là một biểu tượng phát triển mạnh mẽ, ông Koen Soenens, Giám đốc Kinh doanh và Marketing, Công ty TNHH Quản lý Deep C nhấn mạnh, nút thắt trong thu hút vốn FDI là hạ tầng cơ sở, chi phí của logistics, nguồn cung lao động và hiệu suất lao động tại Việt Nam. Việt Nam cần tiếp tục cải thiện những nút thắt này để hút được nhiều hơn vốn đầu tư FDI.

Liên quan đến dòng vốn đầu tư thông qua hoạt động mua bán, sáp nhập, tại họp báo về Diễn đàn M&A 2020 tổ chức ngày 5/11, ông Lê Trọng Minh, Trưởng Ban tổ chức Diễn đàn cho biết, giới đầu tư và doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn tin vào sức bật của thị trường M&A trong giai đoạn hậu Covid-19. Theo dự báo, thị trường có thể sẽ hồi phục theo mô hình chữ V trong giai đoạn 2021 - 2022. Theo đó thị trường có thể phục hồi về mức 4,5 - 5 tỷ USD vào năm 2021 trước khi bật mạnh hơn trở lại với giá trị 7 tỷ USD vào năm 2022. Với sự phát triển kinh tế, thị trường rộng lớn, Việt Nam vẫn là tâm điểm của giới đầu tư khu vực và toàn cầu. Khối ngoại, đặc biệt là các nhà đầu tư từ Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc và Nhật Bản vẫn tích cực tham gia hoạt động M&A tại Việt Nam.

Theo chuyên gia kinh tế Lê Duy Bình, chúng ta không thể mãi mãi trông chờ vào nguồn vốn đầu tư công. Năm 2021 ngoài nguồn vốn đầu tư công thì phải đặt vấn đề khuyến khích các hình thức đầu tư tư nhân, đặc biệt là đầu tư tư nhân vào những tiện ích hạ tầng chung cho xã hội. Đồng thời cần đẩy mạnh hình thức đầu tư PPP, như vậy mới thu hút được nhiều hơn nữa nguồn lực của xã hội cho những hoạt động mà vốn dĩ trước đây chỉ trông chờ ở đầu tư công. “Năm 2021, bên cạnh đầu tư công sẽ đẩy mạnh các nguồn đầu tư khác, trong đó vốn đầu tư công chỉ làm vốn mồi để thu hút đầu tư ở các khu vực khác, tạo nguồn lực tốt hơn cho nền kinh tế”, ông Lê Duy Bình nói.

Năm 2021, nhiều tổ chức trong nước và quốc tế dự báo nền kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi mạnh trở lại và thuộc nhóm các nước có tốc độ tăng trưởng cao so với khu vực và trên thế giới. Đơn cử, Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF dự báo kinh tế Việt Nam năm 2021 tăng 6,7%, Ngân hàng ADB dự báo tăng 6,3%, Ngân hàng Thế giới dự báo tăng 7,1%... Còn theo Ngân hàng Nhà nước, tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2021 sẽ hồi phục trở lại, tuy nhiên đà hồi phục có thể theo 2 kịch bản, kịch bản 1 là 6,5-7,5% và kịch bản 2 tăng từ 5-6%.

Hoài Anh