Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải sẽ có cơ chế đặc thù?

15:12 | 21/07/2021

(HQ Online) - Cần có quy hoạch quy đất để xây dựng các depot container rỗng, bãi tập kết hàng hóa, phương tiện để tránh tình trạng container hàng thì giao nhận tại Cái Mép, container rỗng thì giao nhận tại khu vực TPHCM như hiện nay.

Công nhận bãi ngoại quan tại Cái Mép
Hơn 20 container rơi xuống sông khi đang bốc hàng tại cảng Cái Mép
Cảng quốc tế Tân Cảng – Cái Mép đón container thứ 2 triệu
Đón “siêu tàu” container, Cái Mép vào Top 20 cảng lớn nhất thế giới

Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải sẽ có cơ chế đặc thù?
Nghiên cứu mở thêm tuyến giao thông thủy kết nối khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với Cái Mép để tạo thuận lợi cho việc xuất nhập các mặt hàng chủ lực của khu vực đến châu Âu và Hoa Kỳ. Ảnh: Internet.

Đẩy nhanh tiến độ đề án thành lập Trung tâm kiểm tra chuyên ngành tập trung

Qua hơn 10 năm xây dựng và phát triển, hệ thống cảng nước sâu Cái Mép đã trở thành 1 trong 19 cảng nước sâu trên thế giới có thể tiếp nhận được tàu lớn nhất thế giới, năng xuất bốc xếp, chất lượng dịch vụ đã được công nhận vào loại dẫn đầu khu vực và thế giới.

Với điều tự nhiên và địa lý lý tưởng: nằm trên tuyến đường hàng hải quốc tế; điều kiện mớn nước sâu đủ khả năng tiếp nhận tàu có trọng tải lớn, không bị ảnh hưởng bởi sóng gió, khai thác được quanh năm, không sa bồi; gần các trung tâm hàng hóa xuất nhập khẩu lớn,... với tốc độ tăng trưởng bình quân 20%/năm như hiện nay thì việc quy hoạch, đầu tư cho hệ thống cảng nước sâu lại càng trở lên cấp thiết để phục vụ cho xuất nhập khẩu và cắt giảm chi phí logistics.

Theo Hiệp hội Đại lý và Môi giới hàng hải Việt Nam (VISABA), để định hướng phát triển hệ thống cảng nước sâu Cái Mép nhanh chóng trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới kết nối hàng hải toàn cầu, phát huy tối đa mọi nguồn lực để hệ thống cảng nước sâu Cái Mép có thể vươn tầm xứng đáng trở thành một trong những cụm cảng trọng điểm quốc gia xứng tầm thế giới, cần xem xét, quy hoạch lại tuyến bến cho một số cảng như Gemalink, Cái Mép Hạ, cảng trung tâm logistics là những cảng đang xây dựng hoặc sẽ xây dựng để đáp ứng nhu cầu phát triển trong tương lai đến 2050 nhằm tận dụng tối đa mặt nước, chiều sâu tự nhiên của cảng.

Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ thực hiện đề án thành lập Trung tâm kiểm tra chuyên ngành tập trung và địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung để giải phóng hàng hóa nhanh chóng ra khỏi cảng xếp dỡ/trung chuyển, nhằm tăng khả năng tiếp nhận hàng hóa xuất nhập khẩu.

Việc quy hoạch các bến cảng cần đồng bộ với phát triển hệ thống các khu dịch vụ hậu cần sau cảng (hệ thống cảng cạn, kho bãi, dịch vụ logistics...) và có quỹ đất dự trữ để đáp ứng nhu cầu phát triển. Phải gắn quy hoạch cảng với quy hoạch các khu công nghiệp, quy hoạch phát triển kinh tế của vùng và địa phương có cảng.

Chính sách ưu tiên dành cho đội tàu feeder nội địa

Ngoài ra, VISABA cũng cho rằng cần có quy hoạch quỹ đất để xây dựng các depot container rỗng, bãi tập kết hàng hóa, phương tiện để tránh tình trạng container hàng thì giao nhận tại Cái Mép, container rỗng thì giao nhận tại khu vực TPHCM như hiện nay. Sớm nghiên cứu triển khai mô hình Khu phi thuế quan (free trade zone) tại khu vực cảng Cái Mép, đây là cơ sở bền vững để hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh khai thác cảng nói riêng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương nói chung.

Nghiên cứu mở thêm tuyến giao thông thủy kết nối khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với Cái Mép để tạo thuận lợi cho việc xuất nhập các mặt hàng chủ lực của khu vực đến châu Âu và Hoa Kỳ như thủy hải sản, nông sản... giảm tải cho khu vực TPHCM, phát huy vai trò của hệ thống cảng nước sâu.

Về chính sách, VISABA cũng đề xuất các chính sách ưu tiên dành cho đội tàu feeder nội địa chuyên chở hàng hóa từ các cảng trong nước (như khu vực Hải Phòng, Đà Nẵng, Quy Nhơn) và từ các nước trong khu vực (như Philippine, Thái Lan, Campuchia) đến làm hàng tại khu vực Cái Mép Thị Vải như phí, thủ tục, cảng phí... Cũng như tiếp tục giảm phí trọng tải cho các tàu lớn như hiện nay.

Về phí, thuế, giá, VISABA cho rằng, cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào hệ thống hạ tầng sau cảng như trung tâm logistics, depot... như giá cho thuê đất, các khoản vay ưu đãi, thuế Thu nhập doanh nghiệp, thuế Thu nhập cá nhân...

Đặc biệt là cần có các chính sách đặc thù để thu hút, khuyến khích các doanh nghiệp cảng biển nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, đảm bảo nguồn lực để tăng cường đầu tư và tái đầu nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và hiện đại hóa hệ thống cảng biển quốc gia, trước mắt cần kịp thời điều chỉnh giá bốc xếp container cho hàng xuất nhập khẩu tại các cảng biển nước sâu Cái Mép ngang bằng với khu vực. Hiện nay giá bốc xếp container 20” ở mức 52 USD/20’ là rất thấp, chỉ bằng 50% khu vực trong khi mức đầu tư của chúng ta cũng giống như các nước.

Theo VISABA, việc điều chỉnh giá bốc xếp tại đây cũng là thu lại một phần THC (Phụ phí xếp dỡ tại cảng - PV) mà hãng tàu đang thu từ chủ hàng Việt nam và cước vận tải biển đã tăng 7-8 lần trong thời gian vừa qua, nên cần điều chỉnh tăng biểu giá lên 20% và các năm sau tăng mỗi năm 10% cho đến khi bằng 80-90% giá cảng biển trong khu vực.

Thống kê sản lượng container thông qua hệ thống cảng nước sâu Cái Mép: năm 2017 là 2,5 triệu Teu; năm 2018 là 2,8 triệu Teu; năm 2019 là 3,5 triệu Teu; năm 2020 là 4,3 Teu. Dự kiến năm 2021 sẽ là 5,6 triệu Teu dẫn đầu cả nước về tăng trưởng.

Xuân Thảo