Cải cách, hiện đại hóa ngành Hải quan: Ghi nhận nhiều cách làm hay, sáng tạo

09:07 | 06/07/2021

(HQ Online) - Để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp cũng như đảm bảo công tác quản lý hải quan trên địa bàn, nhất là thời điểm dịch bệnh Covid-19 bùng phát, nhiều đơn vị hải quan đã chú trọng công tác cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin thực hiện hiệu quả “mục tiêu kép”.

Hải quan đưa nhiều thiết bị hiện đại vào kiểm soát hàng hóa
Hải quan chuẩn bị công nghệ đáp ứng cải cách kiểm tra chuyên ngành
Ngành Hải quan: Chặng đường 10 năm cải cách hành chính
Nhiều công chức hải quan nhận Bằng khen vì đóng góp tích cực cải cách kiểm tra chuyên ngành
Doanh nghiệp tra cứu thông tin tờ khai tại Chi cục Hải quan quản lý hàng đầu tư (Cục Hải quan TPHCM).
Doanh nghiệp tra cứu thông tin tờ khai tại Chi cục Hải quan quản lý hàng đầu tư (Cục Hải quan TPHCM).

Hải quan TPHCM thực hiện hiệu quả “mục tiêu kép”

Đầu năm 2021, Cục Hải quan TPHCM đã chủ động xây dựng các chương trình, kế hoạch hành động nhằm hoàn thành nhiệm vụ kép: “Vừa đảm bảo các yêu cầu công tác phòng, chống dịch bệnh Covid- 19 vừa duy trì ổn định công tác quản lý nhà nước về hải quan, thúc đẩy, tạo thuận lợi thương mại, phát triển kinh tế - xã hội”.

Ông Võ Minh Luân, Công ty TNHH Tiếp vận Tường Long:

Trung bình mỗi tháng công ty xuất khẩu 15-20 lô hàng thủy sản tươi sống và trái cây qua đường hàng không. Gần đây, lượng hàng XK của DN có chiều hướng gia tăng, nhất là thủy sản XK sang Trung Quốc với mức tăng khoảng 20%, nhưng DN vẫn làm thủ tục rất thuận lợi vì phần lớn hàng được phân luồng Xanh, làm thủ tục thông quan qua hệ thống điện tử. Đối với các tờ khai thực hiện ngoài giờ hành chính, do các chuyến bay vận chuyển phần nhiều vào ban đêm, nhất là thời gian dịch bệnh, chỉ có các chuyến bay chuyên chở hàng hóa, doanh nghiệp thông báo trước và được Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất bố trí CBCC làm thủ tục thông quan kịp thời, các lô hàng đều được xuất khẩu đúng giờ máy bay cất cánh…

Ông Nguyễn Thanh Liêm, Công ty TNHH Việt Nam Samho:

Cùng với việc áp dụng các chương trình quản lý hiện đại, Cục Hải quan TPHCM nói chung và Chi cục Hải quan quản lý hàng đầu tư đã có nhiều cách hỗ trợ DN thông quan hàng hóa trong mùa dịch. Là DN 100 vốn đầu tư Hàn Quốc, chuyên gia công giày dép xuất khẩu, Công ty TNHH Việt Nam Samho có lưu lượng hàng hóa XNK rất lớn, mỗi ngày DN mở hàng chục tờ khai hải quan thông quan một cách thuận lợi, hàng hóa kịp thời đưa vào phục vụ sản xuất, nhất là trong đợt bị ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

Lấy DN làm trọng tâm cải cách

Trong 6 tháng đầu năm 2021, Cục Hải quan TPHCM đã chủ động cải cách, hiện đại hoá hải quan phục vụ hội nhập và phát triển trên tất cả các lĩnh vực. Theo đó, đơn vị duy trì và cung cấp Dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 cho 100% thủ tục hải quan cấp cục và cấp chi cục trên Hệ thống dịch vụ công trực tuyến, Cổng thông tin một cửa quốc gia... Đơn vị đã tiếp nhận, xử lý 787 bộ hồ sơ trên Hệ thống; 100% hồ sơ liên quan thủ tục tàu biển xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh được thực hiện qua Cơ chế một cửa quốc gia.

Để hỗ trợ DN một cách kịp thời, sát với nội dung từng lĩnh vực, đến nay, Cục Hải quan TPHCM đã ký 14 quy chế phối hợp với cơ quan kiểm tra chuyên ngành; thành lập 2 địa điểm kiểm tra chuyên ngành tập trung tại cửa khẩu sân bay và cảng Cát Lái; tỷ lệ hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành và kiểm tra chuyên ngành trong thông quan thực hiện thủ tục tại Cục Hải quan TPHCM giảm xuống còn dưới 10% theo đúng mục tiêu Nghị quyết 19-2018/NQ-CP của Chính phủ.

Nhờ việc cung cấp dịch vụ công cấp 4 tại hầu hết các thủ tục hành chính trọng yếu của ngành Hải quan đã giúp Cục Hải quan TPHCM hoạt động thông suốt, hiệu quả xuyên suốt thời gian cao điểm phòng chống dịch bệnh Covid-19. Trong 6 tháng đầu năm 2021, mặc dù ảnh hưởng đại dịch Covid-19, nhưng Cục Hải quan TPHCM đã thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa XNK cho trên 1,63 triệu tờ khai hải quan, tăng gần 100.000 tờ khai so với cùng kỳ 2020.

Chủ động ứng dụng CNTT

Cục Hải quan TPHCM đã đẩy mạnh quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp trong trao đổi thông tin, hỗ trợ DN về thủ tục hải quan, như: tổ chức tập huấn, triển khai các văn bản quy phạm pháp luật mới bằng hình thức online cho cộng đồng DN (hướng dẫn 80 DN về Nghị định 18/2021/NĐ-CP, 200 DN về chứng nhận xuất xứ EVFTA; hướng dẫn thủ tục hải quan cho người khai hải quan 83 lượt, trả lời câu hỏi gửi qua website Cục với trên 30 lượt, trả lời vướng mắc qua điện thoại 35 lượt...

Đặc biệt, trong tình hình diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, Cục Hải quan TPHCM tiếp tục triển khai toàn Cục các ứng dụng các giải pháp làm việc trực tuyến trên nền tảng kết nối mạng, điện toán đám mây và dữ liệu tập trung; triển khai quản lý văn bản và điều hành công việc thông qua Hệ thống HCAS, sử dụng chữ ký số trên các văn bản phát hành.

Bên cạnh đó, Cục Hải quan TPHCM tiếp tục đẩy mạnh công tác ứng dụng CNTT, từng bước hoàn thiện Hệ thống hải quan thông minh trên cơ sở cải cách hành chính, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, hướng tới Chính phủ số, nền kinh tế số và xã hội số. Đồng thời, tập trung hoàn thiện, tích hợp các chức năng, phân hệ trên hệ thống HCAS nhằm: đẩy mạnh xử lý, hồ sơ công việc trên môi trường mạng, tăng cường kết nối, liên thông giữa hệ thống thông tin của Cục với các tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp và các doanh nghiệp; triển khai các hệ thống thông tin phục vụ hoạt động chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Cục và các hệ thống thông tin phục vụ người dân, doanh nghiệp...

Với các giải pháp trên, Cục Hải quan TPHCM đã đẩy mạnh xử lý, hồ sơ công việc trên môi trường mạng, tăng cường kết nối, liên thông giữa hệ thống thông tin của Cục với các tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp và các doanh nghiệp; triển khai các hệ thống thông tin phục vụ hoạt động chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Cục và các hệ thống thông tin phục vụ người dân, doanh nghiệp; hoàn thiện kiến trúc phần mềm, cơ sở dữ liệu, giải pháp kết nối Hệ thống tích hợp theo dõi hàng hóa trực tuyến theo Đề án "Tạo thuận lợi thương mại: Thủ tục hải quan trong Logistics và chống ùn tắc tại cảng Cát Lái".

Hải quan Đà Nẵng triển khai nhiều giải pháp cải cách hành chính hỗ trợ doanh nghiệp

Những giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp được thể hiện bằng việc tăng cường phổ biến chính sách pháp luật về thuế và hải quan, cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Nâng cao hiệu quả CCHC

Trong nửa đầu năm 2021, Cục Hải quan Đà Nẵng và các chi cục đã tổ chức 36 lượt phổ biến về văn bản mới thông quan hình thức phổ biến văn bản mới trực tiếp tại chi cục, gửi mail, đăng tải lên trang thông tin điện tử.

Hoạt động hướng dẫn thực thi pháp luật hải quan được thực hiện đều đặn với 301 lượt hướng dẫn về thủ tục hải quan, khai báo hải quan, mã số hàng hóa, thực hiện chính sách thuế, kế toán thuế; các chính sách mới trong thời gian chống dịch. Số lượng doanh nghiệp được hướng dẫn là 281 doanh nghiệp, với các cách thức như hướng dẫn trực tiếp tại cơ quan Hải quan, qua điện thoại, qua chuyên mục Hỏi - Đáp trên trang thông tin điện tử, qua màn hình thông báo từ hệ thống VNACCS, trả lời bằng văn bản, qua tham vấn, đối thoại.

Đáng chú ý, các vấn đề vướng mắc pháp luật hải quan được đơn vị kịp thời giải đáp với 186 lượt giải đáp vướng mắc về các nội dung thủ tục hải quan, khai báo hải quan, thực hiện chính sách thuế, kế toán thuế, chính sách mặt hàng... Tỉ tỷ lệ giải đáp đạt 100% và mức độ hài lòng của doanh nghiệp là 100%.

Áp dụng nhiều mô hình sáng tạo

Việc đổi mới cách thức hỗ trợ doanh nghiệp đã phát huy hiệu quả và được doanh nghiệp hoan nghênh như xây dựng Chương trình tạo thuận lợi, hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ pháp luật hải quan. Hàng tháng, Cục cung cấp thông tin hỗ trợ tuân thủ cho 6 doanh nghiệp lớn trên địa bàn đã được Cục ký Biên bản ghi nhớ hợp tác.

Đặc biệt, trong giai đoạn dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, các chi cục hải quan tăng cường tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ điện tử, hồ sơ trên dịch vụ công trực tuyến (DVCTT), hướng dẫn các thủ tục hải quan cho doanh nghiệp qua email, điện thoại, thực hiện thông quan nhanh chóng ngay trên hệ thống. Đáng chú ý, để hỗ trợ doanh nghiệp, Cục Hải quan Đà Nẵng đã giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính đối với 2 loại thủ tục, gồm: Thủ tục cấp giấy phép nhập khẩu, tạm nhập khẩu xe ô tô không nhằm mục đích thương mại và Thủ tục công nhận địa điểm kiểm tra hàng hóa tại chân công trình hoặc cơ sở sản xuất, nhà máy.

Các giải pháp tham vấn doanh nghiệp và các bên liên quan cũng được Cục Hải quan Đà Nẵng tổ chức linh hoạt, phù hợp với tình hình dịch Covid-19. Hoạt động tham vấn Hải quan- Doanh nghiệp dù bị ảnh hưởng nhất định, nhưng kết quả tham vấn đạt kết quả cao. Các doanh nghiệp gửi câu hỏi qua hộp thư điện tử của chi cục, chi cục chuẩn bị nội dung trả lời, sắp xếp thời gian và bố trí địa điểm để các bên cùng tham gia thảo luận, tham vấn. Kết quả tham vấn đạt tỷ lệ 100% tiếp thu và đã được các doanh nghiệp áp dụng khi thực hiện các thủ tục có liên quan.

Hoạt động giám sát thực thi pháp luật tại Cục Hải quan Đà Nẵng cũng được triển khai thu thập thông tin, phản ánh, kiến nghị từ doanh nghiệp qua nhiều kênh gồm văn bản gửi đến cục, hòm thư góp ý, email, điện thoại, fax, điện thoại đường dây nóng, tiếp công dân tại cục và các chi cục khi trực tiếp làm thủ tục hải quan. Đáng chú ý, 6 tháng đầu năm, Cục Hải quan Đà Nẵng chưa ghi nhận trường hợp có phản ánh, kiến nghị từ doanh nghiệp trên địa bàn. Từ đầu năm đến nay, có 377/377 lượt đánh giá (đạt 100%) mức độ hài lòng đối với việc giải quyết thủ tục hành chính của Cục Hải quan Đà Nẵng. Kết quả này ghi nhận được tại địa chỉ đánh giá chất lượng dịch vụ hành chính công trên hệ thống một cửa điện tử thành phố Đà Nẵng.

Hải quan Quảng Ngãi dẫn đầu tỉnh về cải cách thủ tục hành chính

Kết quả chấm điểm cải cách hành chính của tỉnh năm 2020, Cục Hải quan Quảng Ngãi đã được xếp hạng Nhất trong khối các cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn.

Gần 300 DN hưởng lợi

Với số lượng gần 300 doanh nghiệp (DN) làm thủ tục trên địa bàn, lãnh đạo Cục Hải quan Quảng Ngãi luôn xác định, DN hoạt động sản xuất, kinh doanh tốt sẽ tác động tích cực tới nguồn thu ổn định và tăng nhanh của đơn vị. Chính vì thế, việc tạo thuận lợi cho cộng đồng DN luôn được xác định là giải pháp trọng tâm mà Cục Hải quan Quảng Ngãi hướng đến nhằm nuôi dưỡng nguồn thu, tăng số thu cho ngân sách nhà nước.

Đặc thù quản lý địa bàn phần nhiều là doanh nghiệp chế xuất, Cục Hải quan Quảng Ngãi thường xuyên chủ động trao đổi, giải đáp vướng mắc cho DN có hoạt động XNK trên địa bàn; kịp thời báo cáo, đề xuất Tổng cục Hải quan giải quyết các vướng mắc.

Theo Cục Hải quan Quảng Ngãi, hàng hóa XNK của doanh nghiệp làm thủ tục trên địa bàn rất đơn thuần, ngoài mặt hàng dầu nhập khẩu từ Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, máy móc thiết bị của Nhà máy Thép Hòa Phát, hàng hóa XNK chủ yếu là của doanh nghiệp chế xuất. Ngoài việc duy trì tổ giải quyết vướng mắc cho DN tại các chi cục hải quan, Cục Hải quan Quảng Ngãi đã tổ chức hội nghị đối thoại chuyên đề với DN chế xuất. Qua đó, đã giải đáp, hướng dẫn những vướng mắc liên quan đến loại hình nhập khẩu nguyên vật liệu, công cụ, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất và sử dụng trong nội bộ doanh nghiệp chế xuất.

Bên cạnh đó, công tác cải cách hành chính và hiện đại hóa hải quan được quan tâm chỉ đạo quyết liệt, trong đó tập trung đẩy mạnh quan hệ đối tác Hải quan-Doanh nghiệp. Đơn vị đã ký thỏa thuận hợp tác hỗ trợ đối với 6 DN có kim ngạch XNK lớn, thường xuyên làm thủ tục XNK tại đơn vị; đồng thời công khai bộ thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung, giải đáp kịp thời các vướng mắc phát sinh, thông quan 24/7 và dịch vụ công trực tuyến...

Phấn đấu thu vượt chỉ tiêu

Năm 2021, Cục Hải quan Quảng Ngãi được giao chỉ tiêu thu ngân sách theo pháp lệnh là 5.000 tỷ đồng, chỉ tiêu phấn đấu 5.250 tỷ đồng. Theo Cục Hải quan Quảng Ngãi, trong 4 tháng đầu năm 2021, tình hình hoạt động XNK trên địa bàn có chiều hướng tăng trưởng tích cực, các chỉ tiêu đều tăng từ 15- 60% so với cùng kỳ năm 2020. Tuy nhiên, trong 2 tháng trở lại đây sự bùng phát dịch bệnh Covid-19 trên thế giới vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, trong nước tình hình dịch bệnh Covid-19 đã bùng phát và lây nhiễm trong cộng đồng, ảnh hưởng đến hoạt động của DN, tác động đến nguồn thu ngân sách của đơn vị. Mặt khác, trong bối cảnh chịu sự tác động mạnh của các Hiệp định thương mại tự do... cũng ảnh hưởng đến nguồn ngân sách thu tại đơn vị. Bên cạnh đó nguồn thu ngân sách của Cục Hải quan Quảng Ngãi chủ yếu thu từ hoạt động XNK của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Nhà máy thép Hòa Phát nên phụ thuộc nhiều vào quá trình sản xuất kinh doanh của các DN.

Nhận thức việc phòng, chống dịch Covid- 19 là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và cấp bách hiện nay, Cục Hải quan Quảng Ngãi đã triển khai nghiêm túc các biện pháp phòng chống dịch theo quy định để vượt qua những khó khăn, tác động nên trên. Tích cực giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn; kịp thời báo cáo, đề xuất Tổng cục Hải quan giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Duy trì việc tuyên truyền pháp luật hải quan về lĩnh vực giám sát quản lý cho các tổ chức, cá nhân qua địa chỉ email từng doanh nghiệp và lồng ghép với tuyên truyền pháp luật hải quan thuộc các lĩnh vực khác. Cùng với đó, đơn vị theo dõi công nhận và gia hạn đối với gần 20 địa điểm kiểm tra hàng hóa tại chân công trình, nơi sản xuất; hỗ trợ 3 Đại lý làm thủ tục hải quan được công nhận thuộc địa bàn quản lý...

Trong nửa đầu năm 2021, Cục Hải quan Quảng Ngãi đã làm thủ tục thông quan cho khoảng 20.000 tờ khai hải quan, tăng trên 66% so với cùng kỳ; trị giá trên 3 tỷ USD; thu nộp ngân sách nhà nước trên 4.400 tỷ đồng, đạt 88,2% chỉ tiêu pháp lệnh và đạt 84% so với chỉ tiêu phấn đấu.

Nhóm Phóng viên