Quyết “xoá sổ” tàu cá vi phạm trong năm nay để gỡ “Thẻ vàng” IUU

10:48 | 25/09/2021

(HQ Online) - Để có thể gỡ “Thẻ vàng” của Uỷ ban châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), “xoá sổ” tình trạng tàu cá vi phạm tại vùng biển nước ngoài là yếu tố then chốt nhất. Các bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương đang nỗ lực nhằm hiện thực hoá điều này ngay trong năm nay.

Thủ tướng yêu cầu ưu tiên bố trí kinh phí thực hiện chống khai thác IUU
Thủ tướng: Phải chấm dứt tình trạng tàu cá khai thác hải sản bất hợp pháp
Sẽ mất nửa tỷ USD mỗi năm nếu xuất khẩu thủy sản chuyển sang "thẻ đỏ"
Quyết “xoá sổ” tàu cá vi phạm trong năm nay để gỡ “Thẻ vàng” IUU
Bị EC cảnh báo "Thẻ vàng" đã và đang gây ảnh hưởng không nhỏ tới xuất khẩu hải sản vào thị trường EU. Ảnh: TTXVN

Sau hơn 4 năm Việt Nam triển khai các khuyến nghị mà EC đưa ra về chống khai thác IUU, phía EC đã khẳng định Việt Nam đã có nhiều tiến bộ và đang đi đúng hướng.

Điển hình như, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên tàu cá, đánh dấu tàu cá đã có sự tiến bộ rõ rệt… Ví dụ tại Thanh Hóa, đến nay, 100% tàu thuyền có chiều dài từ 15m của tỉnh đã hoàn thành việc lắp đặt VMS.

Các Ban quản lý cảng cá của tỉnh đã tập trung nhân lực, từng bước khắc phục các hạn chế như việc ghi thông tin tàu cá cập cảng, sản lượng cập cảng, thu nhật ký khai thác...

Dù vậy, lãnh đạo UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, hiện trên địa bàn tỉnh có 8 cảng cá, 4 khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đều có luồng lạch bị bồi lắng, chưa đáp ứng được yêu cầu neo đậu, bốc dỡ sản phẩm, gây khó khăn cho tàu ra vào cảng. Điều này ảnh hưởng lớn đến việc khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” của EC.

Tương tự, tại Bình Định, trường hợp tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ vẫn còn. Hệ thống VMS của các tàu chưa ổn định, thông suốt; nhiều tàu cá bị mất kết nối, bị gián đoạn, vượt ranh giới bị cảnh báo.

Ông Trần Văn Phúc, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Bình Định cho rằng, nguyên nhân chủ quan là một số ngư dân vì lợi ích kinh tế đã cố ý đưa tàu cá đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài. Đa phần chủ tàu không trực tiếp tham gia khai thác mà thuê mướn thuyền trưởng điều khiển, tự tổ chức đánh bắt…

Bà Phan Thị Huệ, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra, Tổng cục Thủy sản đánh giá, nguyên nhân chính khiến đến nay Việt Nam chưa gỡ được “Thẻ vàng” IUU là bởi tình hình tàu cá vi phạm vùng biển các nước trong khu vực dù đã giảm nhưng vẫn xảy ra; công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác giữa các tỉnh chưa đồng đều…

Để khắc phục các tồn tại hiện nay trong vấn đề chống khai thác IUU, ông Trần Văn Phúc cho biết thời gian tới, Bình Định sẽ lập biên bản, xử lý nghiêm các tàu cá bị cảnh báo, tàu cá không duy trì hoặc vô hiệu hóa VMS trong quá trình hoạt động trên biển.

Những tàu cá này sẽ được đưa vào danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, gửi các cơ quan liên quan, các tổ IUU trong và ngoài tỉnh, yêu cầu kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ và xử lý nghiêm khi tàu xuất bến, về bến.

Nhận định để đáp ứng các yêu cầu, khuyến nghị của EC đòi hỏi sự hợp lực của các cấp, ngành, địa phương, ông Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Bình chia sẻ, thời gian tới, Sở sẽ chỉ đạo Chi cục Thủy sản, Ban Quản lý cảng cá tỉnh Quảng Bình tăng cường hơn nữa công tác giám sát tàu cá; đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm...

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, trong vấn đề quản lý tàu cá, trách nhiệm trước hết thuộc về các địa phương. Các địa phương có vai trò quan trọng trong vận động, quán triệt nhận thức cho ngư dân để họ hiểu rõ nếu khai thác vi phạm sẽ ảnh hưởng cả ngành thủy sản.

Thời gian tới, Bộ NN&PTNT sẽ phối hợp với các bộ, ban, ngành liên quan và UBND 28 tỉnh, thành phố sử dụng có hiệu quả Hệ thống VMS tàu cá hoạt động trên biển.

Tại cuộc họp trực tuyến về chống khai thác IUU diễn ra ngày 7/9/2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nêu rõ mục tiêu, chậm nhất trong năm nay phải chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm, đưa hoạt động khai thác hải sản trở lại lành mạnh, thúc đẩy ngành thủy sản phát triển đúng hướng, tiến tới gỡ “Thẻ vàng” IUU.

Thanh Nguyễn