Phong “ta”, phong “tây”

09:54 | 04/03/2020

(HQ Online) - Trong khi những hàng phong nhập ngoại được trồng ở Hà Nội vài năm nay chưa thể cho những mùa lá đỏ thắm như mong muốn, thì các chuyên gia về cây trồng ở Việt Nam cho biết, trong số các cây trồng bản địa Việt Nam cũng có một loài cây cho lá đỏ thắm vào mùa Thu Đông, người dân địa phương gọi là cây phong hoặc cây sau sau.

Ở khu vực chùa Thanh Mai, một di tích thuộc xã Hoàng Hoa Thám (Chí Linh, Hải Dương) hiện vẫn còn 3-4 gốc cây phong cổ thụ cỡ 2 người ôm và nhiều cây có kích thước 1 người ôm. Các cây này mọc ở núi Tam Ban và phân bố nhiều ở sườn phía Nam, nơi chùa tọa lạc. Không rõ liệu có phải phần nào vì vẻ đẹp rực rỡ của rừng phong mà thiền sư Pháp Loa xưa đã lựa chọn vị trí này để dựng chùa hay không. Gọi là núi Tam Ban vì có ba cấp núi nối liền nhau thuộc ba tỉnh Bắc Giang, Hải Dương và Quảng Ninh. Vị trí dựng chùa thuộc cấp thứ hai của ngọn núi.

Tuy có hình dáng tương tự, nhưng cây sau sau (tên khoa học là: Liquidambar formosana) khác với cây phong ôn đới (lá phong cách điệu với 11 đầu nhọn được sử dụng trên quốc kỳ của Canada) về chi, về họ và về cả bộ thực vật. Không chỉ cho một mùa đỏ thắm trước khi rụng lá như phong ôn đới, vào mùa Xuân, khi đâm chồi nảy lộc, lớp lá non của cây sau sau cũng có màu đỏ rất bắt mắt. Cây phong “ta” này còn có đặc điểm là tiết ra một loại nhựa thơm đặc biệt. Do đó, đi vào rừng phong “ta”, bạn có thể thưởng thức hương thơm rất dễ chịu. Rễ, lá, hoa, quả và cả nhựa của cây đều có thể làm thuốc chữa bệnh. Búp và lá non của cây sau sau ăn như rau sống, ngon, bùi.

Mặc dù vậy, phong “tây” xịn cũng có mặt ở các khu rừng tự nhiên trên núi cao của nước ta. Các nhóm phượt ưa cung đường Tây Bắc vẫn thường rủ nhau đi “săn” mùa lá đỏ ở rừng phong Chế Tạo, thuộc Mường La, Sơn La. Trên hành trình chinh phục Apachai – điểm cực Tây của Tổ quốc (huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên), hay đường lên đỉnh Pha Luông (Mộc Châu, Sơn La) với độ cao trên 2000m, bạn cũng có thể ngắm những cây phong tuyệt đẹp mùa Đông.

Nếu không có điều kiện đi xa như thế, bạn có thể đến Tam Đảo (Vĩnh Phúc) là gặp được người bạn ôn đới này rồi. Dọc đường vào chùa Địa Ngục có một số cây phong, đặc biệt là cây phong ngay trước cầu vào chùa. Lá phong bảy thuỳ đỏ rực.

Cẩm Hà