Phải “mạnh tay” thúc tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

10:37 | 08/08/2019

(HQ Online) - Tốc độ giải ngân vốn đầu tư công đến thời điểm hiện tại vốn đã chậm hơn kế hoạch, nay lại còn chậm hơn tiến độ chung của các năm trước, thậm chí vẫn còn đơn vị chưa giao hết kế hoạch vốn. Bộ Tài chính đã kiến nghị tới Chính phủ những biện pháp “mạnh tay” hơn để có thể giải quyết thực trạng này.

phai manh tay thuc tien do giai ngan von dau tu cong Giải ngân vốn đầu tư công: Nhiều địa phương không chấp hành nghiêm chế độ báo cáo
phai manh tay thuc tien do giai ngan von dau tu cong Tốc độ tăng giải ngân vốn đầu tư công giảm sút rõ rệt
phai manh tay thuc tien do giai ngan von dau tu cong Cần mạnh tay hơn với giải ngân vốn đầu tư công
phai manh tay thuc tien do giai ngan von dau tu cong Báo cáo vướng mắc giải ngân vốn đầu tư công
phai manh tay thuc tien do giai ngan von dau tu cong
Quyết liệt, cắt giảm vốn của các dự án không có khả năng giải ngân. Ảnh: ST. Ảnh: ST​​​.

Vẫn còn đơn vị giải ngân dưới 20%

Hầu hết các bộ, ngành, địa phương đều chưa nghiêm túc thực hiện chế độ báo cáo. Năm 2019, báo cáo giải ngân 4 tháng chỉ có 5/54 bộ, ngành và 4/63 địa phương gửi. Báo cáo giải ngân 5 tháng chỉ có 4/54 bộ, ngành và 7/63 địa phương gửi. Báo cáo giải ngân 6 tháng năm 2019 chỉ có 8/54 bộ, ngành và 10/63 địa phương gửi. Báo cáo giải ngân 7 tháng năm 2019, đến ngày 25/7, Bộ Tài chính mới nhận được báo cáo của 6/54 bộ, ngành và 4/63 địa phương.

Để đảm bảo tiến độ và chất lượng báo cáo về tình hình giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công làm cơ sở có các biện pháp tháo gỡ kịp thời và hiệu quả, nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân kế hoạch vốn, Bộ Tài chính kiến nghị Thủ tướng Chính phủ có chế tài nghiêm khắc đối với các bộ, ngành, địa phương chưa chấp hành nghiêm túc quy định về chế độ báo cáo tình hình giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công.

Thống kê mới nhất của Bộ Tài chính cho biết: Ước thanh toán vốn đầu tư công 7 tháng đầu năm 2019 là hơn 134.494 tỷ đồng, đạt hơn 32% so với kế hoạch Quốc hội giao và đạt hơn 35% so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Tốc độ giải ngân này thấp hơn so với cùng kỳ năm 2018, tương ứng là 37% và hơn 38%.

Trong đó, vốn trong nước giải ngân được hơn 129.287 tỷ đồng, đạt hơn 35% kế hoạch Quốc hội giao và đạt hơn 37,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (vốn trái phiếu chính phủ là hơn 6.738 tỷ đồng; vốn chương trình mục tiêu quốc gia là hơn 4.650 tỷ đồng). Vốn nước ngoài giải ngân là hơn 5.206 tỷ đồng; đạt gần 11% kế hoạch Quốc hội giao và đạt hơn 14% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (cùng kỳ năm 2018 đạt 22,63% kế hoạch Quốc hội giao và 24,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao).

Nhìn vào số liệu này có thể thấy, các bộ, ngành và địa phương giải ngân tiến độ thấp hơn so với cùng kỳ năm 2018. Có 5 bộ, ngành và 8 địa phương có số giải ngân đạt trên 60%. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn 35 bộ, ngành và 26 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 40%; trong đó 18 bộ, ngành và 1 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 20%. Tình trạng này không được cải thiện so với tháng trước đó.

Để đốc thúc các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, Bộ Tài chính đã tổ chức kiểm tra công tác quản lý thanh toán vốn đầu tư tại một số địa phương. Mới đây, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đề nghị chỉ đạo chủ đầu tư và các cơ quan liên quan thực hiện tốt một số nội dung về xây dựng kế hoạch vốn hàng năm theo đúng nguyên tắc, thứ tự ưu tiên. Đồng thời, các địa phương cần chỉ đạo chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện các thủ tục trình phê duyệt thiết kế dự toán, đấu thầu lựa chọn nhà thầu; quan tâm hỗ trợ chủ đầu tư thực hiện giải phóng mặt bằng; thường xuyên kiểm tra nắm bắt tình hình giải ngân các dự án; đề xuất điều chuyển vốn sang các dự án có nhu cầu giải ngân. Ngoài ra, chính quyền các địa phương cũng cần chỉ đạo các chủ đầu tư đẩy nhanh việc tổ chức nghiệm thu ngay khi dự án có khối lượng hoàn thành.

Thu hồi toàn bộ vốn chưa giao

Đặc biệt, trong kiến nghị gửi đến Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thành việc phân bổ chi tiết và nhập dự toán trên hệ thống TABMIS đối với kế hoạch vốn năm 2019 mới được giao đợt 2. Ngoài ra, các bộ, ngành địa phương rà soát kết quả giải ngân chi tiết của từng dự án đến hết tháng 6/2019 để có chỉ đạo quyết liệt, cắt giảm vốn của các dự án không có khả năng giải ngân hết kế hoạch vốn, điều chỉnh cho các dự án có khả năng đẩy nhanh tiến độ và có nhu cầu bổ sung vốn gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Đối với 10 bộ, ngành và 10 địa phương hiện còn kế hoạch vốn năm 2019 chưa giao, Bộ Tài chính đề nghị khẩn trương rà soát. Sau 28/7/2019, đối với các bộ, ngành, địa phương chưa đề xuất phương án điều chỉnh phân bổ, đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo Thủ tướng Chính phủ cắt giảm thu hồi toàn bộ kế hoạch. Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương phải chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải:

Tiến độ giải ngân chậm sẽ tạo áp lực khá lớn trong những tháng còn lại. Do vậy, Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ sớm có biện pháp mạnh hơn, chỉ đạo các bộ, ngành địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư phát triển.

Đề nghị Chính phủ làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu, đồng thời đề nghị Chính phủ cần khẩn trương chấn chỉnh nâng cao năng lực quản lý, điều hành tổ chức, chỉ đạo thực hiện, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ giải ngân vốn, đi đôi với công tác thanh tra, kiểm tra để bảo đảm việc sử dụng có hiệu quả, đúng mục đích, hạn chế chuyển nguồn qua các năm.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong:

Giải ngân chậm có nhiều nguyên nhân, như việc chậm bồi thường hỗ trợ tái định cư, chậm trong thẩm định thiết kế bản vẽ thi công, điều chỉnh phân bổ vốn chậm...

Tuy nhiên, vẫn còn nguyên nhân chủ quan từ phía các bộ, ngành, địa phương, các chủ đầu tư, ban quản lý dự án. Vẫn còn tình trạng dồn vào giải ngân cuối năm gây khó khăn cho cơ quan kho bạc. Việc chậm giải ngân sẽ kéo chậm tăng trưởng của cả nền kinh tế, do đó, đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cần có chỉ đạo quyết liệt, chế tài mạnh hơn đối với các bộ, ngành, địa phương để diễn ra nghịch lý tồn tại hiện nay đó là có tiền mà không tiêu được.

H.V (ghi)

Hồng Vân