Nhiều lưu ý cho doanh nghiệp xuất khẩu hàng hoá vào Hoa Kỳ

22:17 | 21/01/2021

(HQ Online) - Ngày 21/1, tạo buổi Toạ đàm “Vấn đề pháp lý khi xuất khẩu vào thị trường Hoa kỳ trong thời kì mới” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và đầu tư TPHCM (ITPC) tổ chức, các chuyên gia đã chỉ nhiều điểm lưu ý cho doanh nghiệp khi xuất khẩu vào thị trường này.

Sản xuất gỗ tại công ty Gỗ Đức Thành
Sản xuất gỗ tại Công ty Gỗ Đức Thành

Ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc ITPC cho biết, trong nhiều năm qua, Hoa Kỳ luôn là đối tác kinh tế - thương mại hàng đầu của Việt Nam. Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với nhiều mặt hàng có thế mạnh như thủy sản, dệt may, giày dép, nông sản…

Việt Nam đã tham gia nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo điều kiện để hàng hóa xuất khẩu được hưởng các ưu đãi về mặt thuế quan, nâng cao khả năng cạnh tranh và kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, trong thời gian qua, số lượng các vụ điều tra, áp dụng biện pháp bảo hộ thương mại có dấu hiệu gia tăng.

Tuy nhiên, với hệ thống pháp luật phức tạp, thị trường Hoa Kỳ luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro cho doanh nghiệp Việt Nam. Hàng năm, nhiều lô hàng nhập khẩu của Việt Nam bị đối tác khởi kiện hoặc áp dụng lệnh buộc phải tiêu hủy hoặc thu hồi khỏi thị trường. Trong quá khứ, hàng hóa Việt Nam xuất khẩu đã từng bị kiện chống bán phá giá với cá da trơn, tôm, thép và hiện nay, mặt hàng đệm mút, ống đồng đang bị điều tra.

Theo thống kê của Bộ Công Thương, tính đến cuối năm 2020 đã ghi nhận và xử lý 193 vụ việc phòng vệ thương mại nước ngoài áp dụng đối với Việt Nam, bao gồm 108 vụ việc chống bán phá giá, 22 vụ việc chống trợ cấp, 23 vụ việc chống lẩn tránh thuế, 40 vụ việc tự vệ. Hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã bị điều tra phòng vệ thương mại với kim ngạch bị ảnh hưởng lên đến 12 tỷ USD.

Riêng trong năm 2020 đã ghi nhận 32 vụ khởi xướng điều tra, tăng gấp đôi năm 2019. Phần lớn số hàng hóa bị điều tra phòng vệ thương mại là những mặt hàng Việt Nam có lợi thế sản xuất như kim loại, sợi, thủy sản, gỗ dán, vật liệu xây dựng, hóa chất...

Bên cạnh đó, nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam ngày càng dễ rơi vào tầm ngắm điều tra áo dụng phòng vệ thương mại. “Đây cũng chính là những khó khăn, thách thức đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải quan tâm tìm hiểu thông tin khi muốn đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Hoa Kỳ trong thời gian tới”- ông Trần Phú Lữ nhấn mạnh.

Ông Diệp Quốc Kế, Giám đốc điều hành công ty ASIA Golden Link INC khuyến nghị, các doanh nghiệp phải chủ động nhận diện được các nguy cơ để phòng tránh bị khởi xướng điều tra hoặc các vụ kiện về phòng vệ thương mại, đặc biệt với thị trường Hoa Kỳ.

Để làm được điều đó, doanh nghiệp phải hiểu và thường xuyên cập nhật hệ thống pháp luật của Hoa Kỳ, ngoài luật liên bang còn có các luật riêng của từng bang. Bên cạnh đó, cần hiểu rõ đối tác giao thương để tránh các giao dịch có nguy cơ cao.

Đưa ra nhiều lưu ý cho các doanh nghiệp Việt Nam, ông C. Matthew, Luật sư Công ty luật quốc tế Dentons cho rằng, trong mỗi giai đoạn và đối tác khác nhau, Hoa Kỳ sẽ có sự điều chỉnh chính sách thương mại khác nhau nhằm bảo vệ lợi ích của quốc gia.

Theo ông C. Matthew, Hoa Kỳ có xu hướng gia tăng giám sát với các mặt hàng và quốc gia có thặng dư thương mại lớn, tăng nhanh bất thường trong thời gian ngắn và đặc biệt quan tâm tới vấn đề nguồn gốc thật sự của hàng hóa.

Trong khi đó, thời gian qua Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để gia tăng xuất khẩu vào Hoa Kỳ khi thu hút đầu tư nước ngoài vào sản xuất xuất khẩu gia tăng, tận dụng sự đứt gãy các chuỗi cung ứng và khoảng trống thị trường mà đối tác trước đó của Hoa Kỳ bị áp thuế phòng vệ thương mại.

Tuy nhiên, việc gia tăng kim ngạch một số mặt hàng quá mức sẽ khiến các mặt hàng này đối diện với nguy cơ khởi kiện và áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại. Nếu bị áp thuế, cả ngành hàng sẽ phải chịu chung và rất khó để cạnh tranh, thậm chí phải từ bỏ thị trường vì mức thuế phòng vệ thương mại Hoa Kỳ áp dụng thường rất cao.

Doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu hoặc bán thành phẩm từ nước thứ ba về gia công, chế biến rồi xuất khẩu vào Hoa Kỳ cần đặc biệt chú ý đến lịch sử thương mại mặt hàng đó giữa Hoa Kỳ và bên thứ ba; tuyệt đối không sử dụng nguyên liệu, sản phẩm đang bị Hoa Kỳ áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại để xuất khẩu vào Hoa Kỳ vì khi bị phát hiện, toàn bộ sản phẩm cùng chủng loại của Việt Nam sẽ bị áp chung biện pháp phòng vệ thương mại.

Lê Thu