Một ngày với Hải quan Tân Thanh

07:59 | 24/11/2019

Tận mắt chứng kiến dòng xe container nối đuôi nhau ra vào cửa khẩu, được lắng nghe những công chức hải quan trải lòng về công việc của mình, tôi cảm nhận được phần nào nhịp sống của vùng biên giới và thấm thía hơn những vất vả của người công chức hải quan làm việc tại đây.      

mot ngay voi hai quan tan thanh 115704 Hải quan Tân Thanh bắt giữ, xử lý 102 vụ buôn lậu, gian lận thương mại
mot ngay voi hai quan tan thanh 115704 Hàng nông sản lại ùn ứ ở cửa khẩu Tân Thanh
mot ngay voi hai quan tan thanh 115704 Hải quan Tân Thanh: Tổ chức tiêu hủy hơn 1,1 tấn pháo nổ
mot ngay voi hai quan tan thanh 115704 Hải quan Tân Thanh thu giữ 2,3 kg vòng, đũa nghi ngà voi
mot ngay voi hai quan tan thanh 115704 Hải quan Tân Thanh ký quy chế phối hợp với 8 DN kinh doanh kho, bãi
mot ngay voi hai quan tan thanh 115704

Hải quan Tân Thanh bố trí công chức trực 24/24 giờ hướng dẫn DN làm thủ tục hải quan Ảnh: H.Nụ

14 giờ vàng ngọc

Cửa khẩu Tân Thanh nằm tại địa phận bản Nà Lầu, xã Tân Thanh, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn, đối diện là cửa khẩu Pò Chài, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Mặc dù là cửa khẩu phụ, song hàng hóa ra vào tại cửa khẩu tấp nập và có chiều hướng tăng mạnh trong những năm gần đây. Hàng hóa từ Việt Nam XK qua cửa khẩu Tân Thanh chủ yếu là trái cây tươi và một số mặt hàng nông sản Việt Nam có ưu thế. Ngược lại, hàng hóa NK qua cửa khẩu chủ yếu là hàng tiêu dùng và nông sản.

Theo ghi nhận, kể từ giữa tháng 10/2019 đến nay, lượng hàng hóa dồn về cửa khẩu Tân Thanh tăng đột biến với khoảng trên 300 - 400 xe/ngày, chủ yếu là thanh long và một số mặt hàng nông sản khác. Lượng hàng hóa này xuất phát từ Bình Thuận, Long An, Tây Ninh, Ninh Thuận, Gia Lai, Tiền Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh và các địa phương có diện tích trồng thanh long tập trung đang vào vụ thu hoạch, khiến nhu cầu XK cũng tăng cao… Cùng thời điểm, lực lượng Hải quan Trung Quốc đưa vào áp dụng hệ thống kiểm tra, giám sát toàn bộ quy trình hàng hóa NK nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát tại cổng kiểm soát số 1 đối với phương tiện ô tô, kể cả xe không hàng lẫn xe có hàng của Việt Nam qua cửa khẩu Tân Thanh vào Trung Quốc như gắn camera, máy soi… để kiểm tra xe hàng và cả lực lượng thực thi quản lý, kiểm soát của Trung Quốc tại cổng xe nhập cảnh. Do vậy thời gian kiểm tra hiện nay mất khoảng 6 - 7 phút/xe thay vì chỉ mất không quá 2 phút/xe như trước đây, dẫn đến không đáp ứng được lưu lượng hàng về cửa khẩu, gây ùn tắc cục bộ. Lượng xe hàng XK tại cửa khẩu Tân Thanh thời gian gần đây chỉ đạt tối đa 150 - 200 xe/ngày, trong khi trước đó lúc cao điểm có thể thông quan trên 300 xe/ngày…

Với khối lượng hàng hoá rất lớn cần thông quan nhanh, chúng tôi đặt câu hỏi công chức hải quan làm việc tại đây phải chia ca và tăng giờ làm việc như thế nào để giải quyết khối lượng công việc cũng như đáp ứng yêu cầu thông quan nhanh hàng hoá cho DN. Để hiểu hơn về công việc mà công chức hải quan Tân Thanh phải thực hiện trong ngày, 6 giờ sáng chúng tôi có mặt tại cửa khẩu. Lúc này các công chức hải quan đã có mặt tại trụ sở làm việc để tiếp nhận hồ sơ và hướng dẫn DN làm thủ tục hải quan.

Tiếp chúng tôi tại phòng làm việc, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Tân Thanh Hoàng Thị Thiều Hoa cho biết, so với năm ngoái, số lượng xe lưu thông qua cửa khẩu mỗi ngày đã tăng gấp đôi. Điều đó cũng khiến cho khối lượng công việc của công chức hải quan cũng tăng theo. Chỉ vào dòng xe đang xếp hàng chờ thông quan tại cửa khẩu, bà Hoàng Thị Thiều Hoa cho biết thêm, nếu như trước đây, mỗi ngày cửa khẩu có khoảng 250 xe hàng hoá đến làm thủ tục hải quan và phía các cơ quan, lực lượng chức năng thường bắt đầu làm việc từ 7 giờ 30 sáng thì kể từ tháng 10 đến nay, ngày làm việc của công chức Hải quan Tân Thanh thường kéo dài từ 6 giờ tới 22 giờ, riêng đối với lực lượng kiểm soát thì chia ca trực, kiểm soát 24/24 giờ.

Chị Vũ Thị Nguyệt, một thương nhân chuyên XK hàng nông sản đi Trung Quốc cho biết: “Thời gian gần đây, khi khối lượng hàng đổ về Tân Thanh ngày một nhiều, buộc chúng tôi phải đến cửa khẩu sớm hơn để giải quyết các thủ tục nhằm thông quan nhanh hàng hoá. Nắm bắt được nhu cầu của DN, Hải quan Tân Thanh cũng tăng thời gian làm việc và bố trí công chức tiếp nhận thủ tục từ 6 giờ sáng cho tới tận đêm khi DN chúng tôi về hết”.

Cùng với số lượng hàng hoá qua cửa khẩu tăng mạnh, số lượng DN đến mở tờ khai tại cửa khẩu cũng tăng đáng kể. Thống kê từ Hải quan Tân Thanh cho thấy, trong 10 tháng, kim ngạch XNK qua địa bàn đạt trên 549 triệu USD, thu ngân sách đạt 54,7 tỷ đồng, tăng trên 75% so với cùng kỳ năm 2018.

Những tín hiệu tích cực của giao thương biên mậu qua Tân Thanh giúp tăng thu ngân sách cho nhà nước, nhưng đi cùng với đó cũng tạo ra những áp lực rất lớn cho những công chức hải quan tại đây. Để hàng hóa được lưu thông qua cửa khẩu thuận lợi, các công chức hải quan phải làm việc với cường độ rất cao, thời gian làm việc thường xuyên kéo dài đến 22 giờ , thậm chí có ngày đến tận 23 giờ mới kết thúc công việc để dùng bữa tối và trở về với gia đình. Nhưng theo bà Hoàng Thị Thiều Hoa, thường xuyên làm thêm giờ cũng là cách công chức hải quan Tân Thanh chia sẻ với bà con nông dân, thương nhân, DN. Bởi hàng hóa qua cửa khẩu chủ yếu là hàng nông sản, nếu thông quan chậm sẽ ảnh hưởng tới chất lượng nông sản của Việt Nam.

Bền bỉ chống buôn lậu

Gặp chúng tôi ngay tại cửa khẩu, với đôi mắt và dáng vẻ mệt mỏi của một đêm thiếu ngủ, Phó Tổ trưởng Tổ Kiểm soát hải quan Nguyễn Tiến Chiến cho biết, tổ có 20 người chia làm 3 ca trực 24/24 giờ tại các đường mòn lối mở, hai bên cánh gà cửa khẩu. Khi được hỏi đã bao lâu chưa về nhà, anh Chiến cho biết: “Với cánh làm công tác kiểm soát thì chuyện ăn uống, sinh hoạt tại lán trực ở các điểm chốt chặn và xa gia đình cả tháng là bình thường. Có người hơn 1 tháng mới được về nhà 1-2 ngày, có khi vừa xách hành lý lên xe về thì phát sinh việc đột xuất lại phải quay lại”.

mot ngay voi hai quan tan thanh 115704

Lán trực tại các đường mòn, lối mở luôn có từ 3-4 công chức, chiến sỹ Hải quan- Biên phòng chốt trực Ảnh: H.Nụ

Nói về công tác kiểm soát, theo bà Hoàng Thị Thiều Hoa, thời gian qua, Hải quan Tân Thanh đã đưa ra nhiều biện pháp, giải pháp tích cực nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về mặt thủ tục cho cộng đồng DN. Đồng thời, phối hợp tốt với các cơ quan, lực lượng chức năng trong khu vực cửa khẩu như lực lượng Biên phòng, Công an, các cơ quan kiểm dịch, chính quyền địa phương trong công tác chống buôn lậu, quản lý cửa khẩu, tăng cường kiểm soát chặt chẽ đường mòn, lối tắt trên tuyến biên giới, khu vực hai bên cánh gà cửa khẩu, hạn chế thấp nhất hàng lậu lọt qua biên giới vào nội địa. Bên cạnh đẩy mạnh công tác phòng chống buôn lậu, cửa khẩu Hải quan Tân Thanh thời gian qua cũng tăng cường công tác kiểm tra nội bộ, nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác quản lý công chức. Nhờ đó, công chức hải quan luôn nêu cao tinh thần gương mẫu, làm tốt công tác và nhiệm vụ của mình, phục vụ DN theo phương châm “Chuyên nghiệp - Minh bạch - Hiệu quả”.

Nhờ đó, hàng hóa đi theo đường chính ngạch tăng mạnh, trên địa bàn không xuất hiện các tụ điểm, ổ buôn lậu lớn. Rất nhiều vụ buôn lậu hàng qua biên giới đã được bắt giữ kịp thời, nhiều vụ gian lận thương mại cũng bị phát hiện, góp phần làm minh bạch hoạt động XNK.

Thống kê từ đầu năm đến nay, đơn vị đã bắt giữ 102 vụ vi phạm, buôn lậu, gian lận thương mại, trị giá gần 2,2 tỷ đồng, tăng 160% so với cùng kỳ năm 2018 về số vụ và tăng 800% về trị giá. Trong đó, có 54 vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá, 25 vụ vi phạm hành chính, 22 vụ vi phạm khác và 1 vụ vi phạm sở hữu trí tuệ, hàng giả. Thu giữ 12,94 tấn pháo; 2,3 kg ngà voi. Đặc biệt, đơn vị đã làm thủ tục cho 2.151 bộ tờ khai NK cư dân biên giới, thu nộp ngân sách đạt 418 triệu đồng tiền thuế GTGT theo quy định.

Mặc dù làm rất tốt công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, nhưng tại địa bàn vẫn còn có những đầu nậu đang cố tình lợi dụng sự thiếu hiểu biết của cư dân biên giới, thuê họ mang vác hàng qua các đường mòn, lối tắt, tránh sự kiểm tra phát hiện của lực lượng chức năng. Vì thế, cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại tại Tân Thanh chưa có hồi kết. Đó là lý do công tác kiểm tra, giám sát vẫn thường xuyên, liên tục và được thực hiện 24/24 giờ tại 4 chốt trên tuyến biên giới. Công chức hải quan phải mắc võng, canh gác dưới gió rét và mưa rừng là chuyện thường xuyên!

Đảo Lê