Kho bạc Nhà nước: 30 năm kiện toàn và đổi mới

07:00 | 31/03/2020

(HQ Online) - Trong suốt chặng đường 30 năm (01/04/1990-01/04/2020) kể từ khi tái thành lập hệ thống Kho bạc Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính, bằng sự nỗ lực phấn đấu không mệt mỏi của các thế hệ công chức, viên chức, hệ thống Kho bạc Nhà nước đã có những bước phát triển nhanh và bền vững, khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng của mình trong hệ thống quản lý tài chính công, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261 Huy động thêm được 301 tỷ đồng trái phiếu chính phủ
kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261 Kho bạc phấn đấu "phủ sóng" dịch vụ công trực tuyến trong năm nay
kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261 Ứng dụng công nghệ thông tin: Khâu đột phá thúc đẩy cải cách Kho bạc Nhà nước
kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261 Kho bạc Nhà nước sẽ điều hành ngân quỹ nhà nước theo năm, theo quý
kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261
Hoạt động nghiệp vụ tại Kho bạc nhà nước Ninh Thuận.

Không ngừng hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ

Bảng vàng thành tích của hệ thống KBNN

Năm 1995: Huân chương Lao động hạng Nhì

Năm 1998: Cờ Thi đua của Chính phủ

Năm 2000: Huân chương Độc lập hạng Ba

Năm 2003: Cờ Thi đua của Chính phủ

Năm 2004: Huân chương Độc lập hạng Nhất

Năm 2010: Huân chương Hồ Chí Minh

Năm 2013: Cờ Thi đua của Chính phủ

Năm 2015: Huân chương Độc lập hạng Nhì

Năm 2018: Cờ Thi đua của Chính phủ

Năm 2019: Huân chương Lao động hạng Nhất

Từ những chức năng, nhiệm vụ ban đầu chỉ là tập trung nguồn thu, thực hiện xuất quỹ theo yêu cầu của cơ quan tài chính, huy động và quản lý các nguồn vốn vay, trả nợ dân, hạch toán kế toán các hoạt động thu, chi ngân sách, các chức năng, nhiệm vụ của KBNN đã không ngừng được hoàn thiện và bổ sung với sự ra đời của Luật Ngân sách Nhà nước năm 1996 (bổ sung nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên) và việc tổ chức lại Tổng cục Đầu tư năm 2000 (bổ sung nhiệm vụ kiểm soát chi đầu tư). Đặc biệt, nhằm cải cách, hiện đại hóa KBNN theo thông lệ quốc tế, KBNN đã xây dựng và trình Bộ Tài chính, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 tại Quyết định số 138/2007/QĐ-TTg ngày 21/8/2007. Với việc thực hiện Chiến lược, KBNN đã triển khai thêm 2 chức năng mới là quản lý ngân quỹ và tổng kế toán nhà nước. Như vậy, đến nay, KBNN đã cơ bản trở thành cơ quan Kho bạc hiện đại, bao gồm: quản lý nhà nước về quỹ ngân sách Nhà nước (NSNN), các quỹ tài chính nhà nước; quản lý ngân quỹ nhà nước; tổng kế toán nhà nước; thực hiện việc huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển.

Việc KBNN tổ chức thực hiện các chức năng, nhiệm vụ trên đã góp phần nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của hệ thống quản lý tài chính công, tạo dựng thêm niềm tin của người dân vào những đồng tiền thuế được sử dụng hiệu quả, đúng mục đích.

Nhờ việc không ngừng hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của mình, những năm qua hệ thống KBNN luôn phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, trọng tâm là đổi mới và nâng cao chất lượng quản lý quỹ NSNN, quản lý ngân quỹ và huy động vốn, tổng kế toán nhà nước. Đến nay, công tác thu, chi NSNN đã gắn với ứng dụng công nghệ thông tin, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân người nộp thuế, các đơn vị sử dụng NSNN, các chủ đầu tư. Từ đó đã đảm bảo công khai, minh bạch trong các hoạt động thu chi NSNN, rút gắn thời gian thực hiện, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng từ nguồn vốn NSNN, đảm bảo an toàn tiền, tài sản của nhà nước.

KBNN cũng đã hoàn thành việc xây dựng hệ thống tài khoản thanh toán tập trung của KBNN tại các hệ thống ngân hàng thương mại, làm cơ sở cho việc tập trung ngân quỹ từ địa phương về Trung ương. Từ ngày 1/11/2019, 100% số dư ngân quỹ nhà nước đã được KBNN chuyển về gửi tại Ngân hàng Nhà nước, chính thức hình thành tài khoản kho bạc duy nhất phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ, kiểm soát lạm phát. Bên cạnh đó, ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi cũng được sử dụng để tạm ứng cho ngân sách Trung ương, ngân sách các địa phương để đầu tư cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn; thực hiện gửi tiền có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại theo chế độ quy định.

Một trong những dấu ấn nổi bật của hệ thống KBNN chính là việc đi đầu trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý. Dù những năm đầu tái thành lập, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động nghiệp vụ KBNN còn thiếu thốn, nhưng trên quan điểm tận dụng thế mạnh của công nghệ, KBNN đã luôn ưu tiên, tập trung các nguồn lực để hiện đại hóa công nghệ quản lý, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào trong toàn bộ các hoạt động quản lý, quản trị của KBNN. Từ đó, công nghệ thông tin tiên tiến đã từng bước được nghiên cứu, ứng dụng, tăng cường khả năng tương tác, kết nối, trao đổi thông tin giữa KBNN với các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan, nâng cao hiệu quả xử lý công việc. Thành quả nổi bật trong việc hiện đại hóa công nghệ quản lý KBNN 30 năm qua là việc xây dựng và triển khai thành công hệ thống TABMIS trên toàn quốc; qua đó, gắn kết chặt chẽ các khâu của quy trình quản lý NSNN, nhất là giữa khâu thực hiện với các khâu khác của quy trình quản lý và góp phần nâng cao chất lượng, tính kịp thời của thông tin báo cáo.

Kiện toàn bộ máy nhân sự

Những năm qua, bên cạnh việc không ngừng hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, công tác kiện toàn bộ máy nhân sự cũng luôn được hệ thống KBNN chú trọng. Tổ chức bộ máy của KBNN đã được sắp xếp, hợp lý hóa theo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong từng thời kỳ, đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ và đảm bảo phát huy vai trò cơ quan trung ương hỗ trợ các địa phương thực hiện công tác quản lý tài chính công trên địa bàn. Trong những năm gần đây, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của KBNN được đẩy mạnh. Tính từ năm 2015 đến nay, hệ thống KBNN đã cắt giảm được 251 phòng thuộc KBNN cấp tỉnh, cắt giảm 58 KBNN cấp huyện và tương đương; giảm gần 2.000 cấp tổ thuộc KBNN cấp huyện. Về sắp xếp, bố trí cán bộ, KBNN đã cắt giảm được hơn 620 vị trí lãnh đạo cấp phòng và tương đương; cắt giảm hơn 2.600 công chức lãnh đạo cấp tổ (đội).

Cùng với đó, công tác phát triển nguồn nhân lực luôn được quan tâm, chú trọng thông qua quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đảm bảo mạnh về chất lượng, đủ về số lượng. Đội ngũ lãnh đạo, quản lý có đủ trình độ chuyên môn nghiệp vụ, quản lý nhà nước và lý luận chính trị theo đúng quy định; tỷ trọng công chức, viên chức KBNN có trình độ từ Đại học trở lên chiếm khoảng 73%; từ đó, đáp ứng tốt các yêu cầu, nhiệm vụ chính trị đặt ra trong giai đoạn mới.

Có thể khẳng định rằng, những kết quả mà KBNN đạt được trong suốt 30 năm trưởng thành và phát triển là nhờ vào sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Ban Cán sự Đảng Bộ Tài chính và sự ủng hộ của các bộ, ngành, địa phương đối với hệ thống KBNN; và đặc biệt là truyền thống đoàn kết, chung sức, đồng tâm, hết lòng vì sự nghiệp mà các thế hệ cán bộ KBNN đã xây dựng, gìn giữ và phát huy. Những kết quả đó đã tạo dựng cho KBNN một nền tảng vững chắc để tiếp tục những hoạt động cải cách, hiện đại hóa trong thời gian tới, cùng ngành Tài chính phấn đấu hoàn thành các nhiệm vụ Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, đóng góp vào công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước.

kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân: Truyền thống đoàn kết là tài sản quý báu của Kho bạc Nhà nước

Những năm qua, trong bối cảnh kinh tế thế giới cũng như trong nước trải qua nhiều thăng trầm, ngành Tài chính đã chủ động, tích cực tham mưu, đề xuất các giải pháp để Quốc hội, Chính phủ đưa ra những chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững; đồng thời, huy động các nguồn lực tài chính nhằm bảo đảm an sinh xã hội và phát triển đất nước.

Cùng với ngành Tài chính, hệ thống KBNN cũng đã có những đóng góp rất lớn trong việc hoàn thành nhiệm vụ tập trung nguồn thu cho NSNN; tổ chức quản lý, kiểm soát chi tiêu ngân sách chặt chẽ, tiết kiệm, chống lãng phí; giữ vững kỷ cương, kỷ luật trong công tác quản lý tài chính, ngân sách. KBNN đã làm tốt nhiệm vụ huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển thông qua phát hành tín phiếu, trái phiếu Chính phủ. Điều này có ý nghĩa to lớn trong việc phát triển cơ sở hạ tầng, thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế, phục vụ các mục tiêu trọng yếu của Đảng và Nhà nước. Việc tái lập KBNN năm 1990 là một đổi mới mạnh mẽ về cơ chế quản lý tài chính tiền tệ của Nhà nước; nếu không có bước đột phá đó, thì công tác quản lý tài chính – ngân sách sẽ còn nhiều khó khăn.

Những thành quả đã đạt được đó cho thấy đội ngũ cán bộ, công chức của ngành Tài chính nói chung và hệ thống KBNN nói riêng đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trước Đảng, Nhà nước và nhân dân. Đặc biệt, KBNN đã xây dựng, gìn giữ và luôn phát huy được truyền thống đoàn kết gắn bó chặt chẽ trong toàn hệ thống - đây là tài sản hết sức quý báu, là nhân tố quan trọng quyết định sự thành công trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, chuyên môn.

Quốc hội luôn ủng hộ Bộ Tài chính và KBNN thực hiện Chiến lược phát triển KBNN với mục tiêu hình thành Kho bạc điện tử vào năm 2020, cũng như việc thực hiện chức năng quản lý ngân quỹ và tổng kế toán nhà nước của KBNN. Bộ Tài chính, KBNN cần phối hợp với các cơ quan liên quan tổng kết, đánh giá Chiến lược phát triển đến năm 2020 và xây dựng Chiến lược phát triển giai đoạn sau năm 2020, bao gồm hoàn thiện thể chế, chính sách; ứng dụng công nghệ hiện đại, tiên tiến trong hoạt động quản lý; đào tạo cán bộ, công chức và phát triển nguồn nhân lực để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống KBNN.

kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng: Hướng tới Kho bạc Nhà nước hiện đại trên nền tảng ứng dụng công nghệ số

Năm 2020 là năm kỷ niệm 90 năm thành lập Đảng, 75 năm thành lập ngành Tài chính, đồng thời, cũng là thời điểm để cả nước nhìn lại chặng đường 10 năm phát triển kinh tế - xã hội và cùng xác định phương hướng cho những năm tiếp theo. Mặc dù chúng ta đã gặt hái được nhiều thành công, song vẫn còn có những khó khăn, thử thách và những nguy cơ tiềm ẩn, đòi hỏi ngành Tài chính nói chung, KBNN nói riêng cần đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa, đáp ứng yêu cầu đổi mới, xây dựng đất nước.

Trong bối cảnh đó, việc phát triển KBNN trở thành Kho bạc hiện đại trên nền tảng ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ là một hướng đi đúng đắn. Để đạt được mục tiêu đó, KBNN cần tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau:

Một là, tập trung xây dựng Chiến lược phát triển KBNN giai đoạn 2021 – 2030 trên cơ sở bám sát định hướng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Chiến lược Tài chính Quốc gia, tổng kết đánh giá kết quả thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 và nghiên cứu kinh nghiệm, thông lệ quốc tế, để từ đó xác định phương hướng mục tiêu, giải pháp cải cách, hiện đại hóa kho bạc trong dài hạn.

Hai là, tiếp tục đẩy mạnh công tác kiện toàn, tinh gọn tổ chức bộ máy theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đồng thời, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu cải cách, hiện đại hóa trong giai đoạn sắp tới.

Ba là, bố trí đầy đủ các nguồn lực đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa công nghệ thông tin, cơ sở vật chất hướng tới mục tiêu xây dựng và hoàn thiện nền tảng Kho bạc số theo tinh thần Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Bốn là, đổi mới tư duy, nhận thức, chủ động, sáng tạo trong công tác tổ chức và triển khai thực hiện nhiệm vụ, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Gìn giữ và phát huy truyền thống đoàn kết, đưa toàn hệ thống KBNN nói riêng và ngành Tài chính nói chung ngày càng phát triển bền vững.

Năm là, tăng cường hợp tác quốc tế nhằm tiếp thu có chọn lọc các kinh nghiệm quản lý tốt trong lĩnh vực kho bạc phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến để tạo sự thống nhất cao trong toàn hệ thống KBNN cũng như sự đồng thuận của các cấp, ngành, đơn vị có liên quan để có biện pháp thiết thực quan tâm, ủng hộ, tạo điều kiện và thúc đẩy KBNN trong quá trình xây dựng và phát triển KBNN.

kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261

Ông Tạ Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Kho bạc Nhà nước: Kết quả 30 năm là công sức trí tuệ của toàn hệ thống Kho bạc Nhà nước qua các thời kì

Những thành tựu mà hệ thống KBNN đạt được trong thời gian qua là kết quả của chủ trương đúng đắn của Đảng, sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Quốc hội, Chính phủ và Bộ Tài chính, sự phối hợp, hỗ trợ của bộ, ban ngành địa phương, các tổ chức đoàn thể ở Trung ương, địa phương, bạn bè quốc tế; là công sức, trí tuệ của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức trong toàn hệ thống KBNN qua các thời kỳ.

Bước vào giai đoạn mới, bối cảnh đặt ra nhiều cơ hội và thách thức cho hệ thống KBNN. Để biến những thách thức thành cơ hội phát triển, hệ thống KBNN xác định phải tiếp tục có những cải cách mạnh mẽ cả về cơ chế chính sách, quy trình nghiệp vụ, hiện đại hóa công nghệ quản lý và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực.

Kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang 74 năm Nha Ngân khố Quốc gia, trên cơ sở những thành tựu và bài học kinh nghiệm qua 30 năm đổi mới và phát triển, hệ thống KBNN đề ra mục tiêu phát triển cho giai đoạn tới là: Xây dựng Kho bạc hiện đại, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả với 3 trụ cột phát triển chính: Nâng cao chất lượng dịch vụ kho bạc, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ; Tổ chức bộ máy thống nhất theo mô hình kho bạc khu vực, hướng tới mô hình Kho bạc 2 cấp (cấp điều hành và cấp thực hiện); Đến năm 2030, toàn bộ các hoạt động quản lý, quản trị, cung cấp dịch vụ của KBNN được thực hiện trên nền tảng công nghệ thông tin hiện đại, có sự kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan để hướng tới hình thành Kho bạc số.

Đây là vinh dự, cũng là trách nhiệm lớn lao đối với toàn thể công chức, viên chức hệ thống KBNN. Toàn thể công chức, viên chức hệ thống KBNN sẽ phát huy những thành tích đã đạt được, giữ vững truyền thống đoàn kết, nỗ lực rèn luyện, lao động sáng tạo, xây dựng lực lượng ngày càng vững mạnh để hoàn thành xuất sắc hơn nữa các nhiệm vụ được giao, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phục vụ nhân dân, xứng đáng với phần thưởng cao quý mà Đảng, Nhà nước tặng thưởng cho hệ thống KBNN ngày hôm nay.

kho bac nha nuoc 30 nam kien toan va doi moi 123261

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải: Kho bạc Nhà nước hoàn thành trọng trách lập báo cáo tài chính nhà nước

Qua 30 năm xây dựng, phát triển, KBNN Việt Nam ngày càng lớn mạnh và khẳng định vị trí, vai trò của mình trong bộ máy quản lý tài chính công của Nhà nước, đặc biệt là triển khai chức năng Tổng kế toán nhà nước, đóng góp trực tiếp vào công cuộc thực hiện minh bạch hóa tình hình tài chính - ngân sách quốc gia.

Với Quyết định số 26/QĐ-TTg ngày 8/7/2015 của Thủ tướng Chính phủ quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của KBNN, KBNN đã được giao thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu của khâu thứ ba trong chu trình quản lý NSNN đó là kế toán và quyết toán NSNN. Nhiệm vụ mới này, đã giúp KBNN thực sự tham gia vào quá trình quản lý NSNN ngay từ khâu xây dựng cơ chế quản lý, lập dự toán, chấp hành dự toán, kế toán và quyết toán ngân sách nhà nước: đó là vai trò, trách nhiệm tham mưu tổng hợp về công tác quản lý NSNN.

Tôi tin rằng, KBNN với chức năng kế toán thu, chi NSNN, kiểm soát các khoản thu, chi của NSNN theo quy định của pháp luật và với đội ngũ cán bộ chuyên môn được thành lập và phát triển hơn 30 năm qua, KBNN sẽ tiếp tục hoàn thành tốt hơn nữa trọng trách tổng hợp, lập quyết toán NSNN, báo cáo tài chính nhà nước hàng năm trình Bộ Tài chính trình Chính phủ, trình Quốc hội theo quy định của pháp luật.

Bảo Minh

Thùy Linh