EVFTA: "Muốn bội thu phải dậy sớm ra đồng"

07:00 | 02/07/2020

(HQ Online) - Tròn 1 tháng nữa, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) sẽ có hiệu lực. Tuy nhiên, những thông tin được lãnh đạo Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) chia sẻ tại Hội nghị “Tận dụng hiệu quả Hiệp định EVFTA: Cơ hội phát triển cho DN Việt Nam sau cú sốc Covid-19" mới đây rất đáng quan tâm.

Truyền thông cần tuyên truyền sâu rộng về Hiệp định EVFTA
Báo Hải quan phối hợp EuroCham tổ chức tọa đàm “Chính sách thuế và thủ tục hải quan khi thực hiện EVFTA”
Việt Nam hiện có cơ hội vàng để tận dụng EVFTA và thu hút FDI từ EU
Bộ Tài chính rốt ráo kế hoạch thực hiện Hiệp định EVFTA
evfta muon boi thu phai day som ra dong

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) sẽ có hiệu lực vào tháng 8/2020

Theo đó, để thực thi EVFTA, khác hẳn với các FTA trước đó, Bộ Công Thương đã có sự chuẩn bị, khởi động khá kỹ càng. Cụ thể như hình thức tuyên truyền, phổ biến về EVFTA được Bộ Công Thương tiến hành đa dạng không chỉ là hội nghị, khóa tập huấn như truyền thống mà còn có khóa tập huấn online. Thậm chí, Bộ Công Thương còn thành lập nhóm Zalo kết nối các bộ, ngành cũng như tỉnh, thành địa phương…

Trái ngược với sự rốt ráo này, sự quan tâm của DN với EVFTA còn hạn chế. Bằng chứng được lãnh đạo Vụ Chính sách thương mại đa biên đưa ra là, mới đây, Bộ Công Thương đã mở khóa online tập huấn về 3 nội dung gồm: Thuế và tiếp cận thị trường, quy tắc xuất xứ, dịch vụ đầu tư. Lượng doanh nghiệp đăng ký khá hạn chế. Đặc biệt nội dung về tiếp cận thị trường và thuế, đối tượng đăng ký lại chủ yếu là sinh viên.

Trên thực tế, câu chuyện DN thờ ơ trước những “bữa tiệc” lớn như EVFTA hay Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) không phải là điều gì mới mẻ. CPTPP có hiệu lực từ ngày 14/1/2019. Trong báo cáo Bộ Công Thương gửi tới Quốc hội tháng 5/2020, báo cáo kết quả thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội từ đầu nhiệm kỳ đến hết kỳ họp thứ VIII, Quốc hội khóa XIV, Bộ này thẳng thắn nhận định: Chỉ khoảng 40% số tỉnh, thành phố có hoạt động XNK với các nước CPTPP. Đáng chú ý, số lượng các DN quan tâm đến việc XK sang các nước CPTPP còn khiêm tốn.

Theo kết quả khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), khoảng 86% DN đã biết hoặc tìm hiểu về Hiệp định CPTPP. Tuy nhiên, chỉ 1,86% DN tìm hiểu tương đối kỹ về Hiệp định. Bộ Công Thương phân tích, trên thực tế, các DN, đặc biệt là các DN vừa và nhỏ của Việt Nam hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu của Hiệp định CPTPP. Nhiều DN, kể cả các DN lớn, chẳng hạn như trong lĩnh vực dệt may vẫn chưa thực sự quan tâm đầu tư sản xuất nguyên liệu đáp ứng quy tắc xuất xứ của Hiệp định.

Dễ thấy, từ đàm phán, ký kết tới khi thực thi các FTA kiểu mới như CPTPP, EVFTA là cả quá trình dài, nhiều nỗ lực, Nhà nước phải đầu tư không ít nhân lực, vật lực. Tuy nhiên, nếu DN không thực sự cố gắng khắc phục các điểm yếu nội tại, đổi thay để nắm bắt cơ hội mở ra thì tất cả những nỗ lực hoàn toàn có thể rơi vào tình trạng “đổ sông đổ bể”.

Nói như cách mà Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh, Trưởng đoàn đàm phán Chính phủ về Kinh tế và thương mại quốc tế thì, để hiện thực hóa cơ hội từ EVFTA, Chính phủ và các DN còn khá nhiều việc phải chuẩn bị. Với DN, điều cần thiết là chủ động tìm hiểu kỹ nội dung Hiệp định, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, tài lực cũng như các điều kiện cần thiết khác để có thể đáp ứng được các yêu cầu không chỉ của Hiệp định mà của cả thị trường EU. “DN cần gia tăng hơn nữa tính chủ động, đừng để DN nước ngoài tận dụng hết. Muốn có vụ mùa bội thu phải dậy sớm để đi ra đồng”, lãnh đạo Bộ Công Thương ví von.

Thanh Nguyễn