Facebook Twitter youtube Tiktok

Chuyển đổi số là điều tất yếu đối với ngành Hải quan

(HQ Online) - Trong giai đoạn hiện nay, quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, xuất nhập khẩu tăng nhanh, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đặt ra yêu cầu bức thiết về thực hiện chuyển đổi số đối với ngành Hải quan. Tạp chí Hải quan đã có cuộc phỏng vấn với ông Phạm Nam Long, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Abivin Việt Nam về vấn đề này.

Đề cao yếu tố công nghệ và con người trong tiến trình chuyển đổi số hải quan Quy định về kê khai trị giá hải quan đối với hàng chuyển đổi mục đích sử dụng Kiện toàn Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Tổng cục Hải quan
Ông Phạm Nam Long, Giám đốc điểu hành công ty Abivin
Ông Phạm Nam Long, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Abivin Việt Nam. Ảnh: Hoàng Loan

Xin ông cho biết tầm quan trọng của chuyển đổi số đối với ngành Hải quan trong giai đoạn hiện nay?

Ngành Hải quan có ý nghĩa rất quan trọng đối với nền kinh tế của một quốc gia, đặc biệt với Việt Nam do quá trình gia tăng hội nhập, xuất nhập khẩu hàng hóa tăng nhanh. Vì thế, chuyển đổi số trong ngành Hải quan đặc biệt quan trọng với 3 lý do:

Thứ nhất, chuyển đổi số giúp thúc đẩy hiệu quả thương mại quốc tế. Với vị thế ngày càng tăng trong thương mại quốc tế, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đang gia tăng đáng kể. Năm 2022, kim ngạch XNK cán mốc 730,21 tỷ USD - tăng 2,2 lần so với mức 327,76 tỷ USD của năm 2015. Cùng thời gian đó, số lượng tờ khai làm thủ tục hải quan điện tử đạt 14,5 triệu - tăng 2,9 lần so với 5 triệu tờ vào năm 2015. Tỷ lệ tăng trưởng này cho thấy áp lực quan trọng của Hải quan trong việc chuyển đổi số để đáp ứng xử lý lượng công việc lớn ngày càng tăng do áp lực phát triển của thương mại điện tử.

Thứ hai, đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế và các hiệp định thương mại. Định hướng chiến lược và cam kết của Việt Nam trong thương mại quốc tế được thể hiện qua việc tham gia các Hiệp định thương mại như CPTPP, EVFTA, hay gần đây nhất là nâng cấp Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Hoa Kỳ. Những thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ tiếp tục đưa tăng trưởng thương mại của Việt Nam lên những cột mốc mới. Với hệ thống thương mại đa dạng ở rất nhiều quốc gia, hoạt động chuyển đổi số ở ngành Hải quan là cấp thiết để đảm bảo tuân thủ với quy định và tiêu chuẩn được đưa ra bởi các thỏa thuận này, tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thứ ba, đảm bảo an ninh thương mại quốc gia. Chuyển đổi số ngành Hải quan không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động thương mại hợp pháp mà còn đảm bảo an ninh thương mại quốc gia bằng cách phát hiện và ngăn chặn các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại bất hợp pháp. Các hệ thống số có thể cung cấp khả năng theo dõi trong thời gian thực và năng lực phân tích dữ liệu, có thể được dùng để xác định những lô hàng và cá nhân có nguy cơ cao.

Theo ông, ngành Hải quan đang phải đối mặt với những thách thức nào khi thực hiện chuyển đổi số ?

Theo tôi nghĩ, thách thức lớn nhất đối với ngành Hải quan khi thực hiện chuyển đổi số là cần phải số hóa một khối lượng dữ liệu khổng lồ và số hóa hàng loạt quy trình nghiệp vụ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp rất cao từ phía Chính phủ, các bộ, ngành, các doanh nghiệp và cả người dân, đặc biệt, các chương trình Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN đang được triển khai.

Khó khăn thứ hai đó là nhận thức và năng lực công nghệ của ngành. Chuyển đổi số là vấn đề mới, đòi hỏi nhận thức và quyết tâm từ các cấp, đặc biệt ở cấp lãnh đạo. Bên cạnh đó, khó khăn chung ở Việt Nam hiện nay là tại nhiều tổ chức chưa có sự tập trung đầu tư lực lượng chuyên môn công nghệ thông tin trong các giai đoạn trước. Do vậy, đội ngũ này còn mỏng, chưa được đào tạo và bổ sung kiến thức về chuyển đổi số.

Thứ ba, hạ tầng số của ngành cũng còn hạn chế, chưa đáp ứng ngay được yêu cầu chuyển đổi số toàn diện. Nhiều hệ thống cũ hoặc công nghệ cũ, dần không đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của nền kinh tế số.

Ngoài ra, còn có những thách thức khác liên quan phải kiện toàn hệ thống tổ chức, văn bản và môi trường pháp lý, hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ trong mọi lĩnh vực Hải quan, bổ sung hệ thống văn bản pháp quy về xây dựng và ứng dụng chuyển đổi số, về đào tạo và tuyên truyền, phổ cập kiến thức Hải quan trong nội bộ, với các doanh nghiệp và người dân…

Ngành Hải quan cần phải làm gì để thực hiện thành chuyển đổi số một cách hiệu quả, thưa ông?

Để thực hiện chuyển đổi số một cách hiệu quả, ngành Hải quan cần thực hiện Kế hoạch chuyển đổi số của ngành Hải quan đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 tại Quyết định số 707/QĐ-TCHQ ngày 4/5/2022. Đây là kế hoạch toàn diện, đầy đủ và đồng bộ. Ngoài ra, ngành Hải quan cần:

Quản lý sự thay đổi về văn hóa trong tổ chức: Ngoài các khía cạnh cơ cấu tổ chức và kỹ thuật, việc triển khai một chương trình chuyển đổi số cũng đòi hỏi một sự thay đổi đáng kể về văn hóa tổ chức. Điều này bao gồm việc thu hút sự ủng hộ từ tất cả các cấp độ, phòng ban trong tổ chức, đảm bảo mọi nhân sự hiểu được lợi ích của chương trình; thực hiện lấy ý kiến, tương tác sớm và thường xuyên với nhân sự trong quá trình chuyển đổi số; khuyến khích văn hóa học tập liên tục và thích nghi với sự thay đổi.

Bên cạnh đó, cần định nghĩa rõ các chỉ số hiệu suất của chương trình chuyển đổi số và kiểm soát chúng. Việc triển khai chương trình chuyển đổi số tại mỗi giai đoạn nên đi kèm với các chỉ số hiệu suất rõ ràng và có hệ thống giám sát. Các chỉ số này nên cụ thể và đi xa hơn các chỉ số hiệu suất (KPI) về công nghệ thông tin tiêu chuẩn; tập trung vào việc chương trình chuyển đổi số đóng góp như thế nào cho các mục tiêu chiến lược của tổ chức.

Không những thế, khi thực hiện chuyển đổi số, ngành Hải quan cần tương tác với các bên liên quan bao gồm các đối tác thương mại, cơ quan hải quan từ các nước khác và các hiệp hội ngành, phối hợp với các bên để tạo ra các tiêu chuẩn và giao thức nhằm thúc đẩy giao dịch xuyên biên giới và trao đổi dữ liệu, đảm bảo rằng khung chương trình chuyển đổi số phù hợp với yêu cầu của các bên.

Ông đánh giá như thế nào về việc WCO lựa chọn Hải quan Việt Nam chủ trì tổ chức Hội nghị và Triển lãm công nghệ 2023 của WCO?

Được mời tham dự Hội nghị Công nghệ và Triển lãm của WCO 2023, tôi rất cảm ơn Ban Tổ chức đã tạo điều kiện để bản thân nắm bắt thêm nghiệp vụ một ngành quan trọng trong chuỗi cung ứng mà chúng tôi đã và đang tích cực tham gia gần 10 năm nay, đặc biệt, được tìm hiểu thêm các công nghệ liên quan hoạt động Hải quan của Việt Nam và các nước đến trình bày tại Triển lãm, điều này giúp chúng tôi có thêm tầm nhìn và sẽ có cơ hội hợp tác khi gặp các bài toán công nghệ có liên quan.

Tôi nghĩ, WCO lựa chọn Việt Nam để tổ chức hội nghị lần này thể hiện niềm tin của họ với ngành Hải quan Việt Nam, khẳng định uy tín và hiệu quả hoạt động của ngành trong những năm qua trên trường quốc tế và đặt niềm tin vào sự phát triển của ngành Hải quan Việt Nam cùng với sự bùng nổ của nền kinh tế Việt Nam trong tương lai tới đây.

Huyền Trang (Thực hiện)

Tin liên quan

Hải quan thu ngân sách quý 1 đạt 19,5% dự toán

Hải quan thu ngân sách quý 1 đạt 19,5% dự toán

Với việc thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, chống thất thu trong triển khai nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước (NSNN), trong quý 1/2025, toàn ngành Hải quan thu đạt 80.205 tỷ đồng, bằng 19,5% dự toán được giao, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2024.
Bộ trưởng Bộ Tài chính gửi Thư khen các lực lượng có thành tích phát hiện, thu giữ 3,745 kg cần sa

Bộ trưởng Bộ Tài chính gửi Thư khen các lực lượng có thành tích phát hiện, thu giữ 3,745 kg cần sa

Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng có Thư khen các đơn vị có thành tích trong phát hiện, kiểm tra, bắt giữ vụ vận chuyển cần sa từ Thái Lan về Việt Nam qua tuyến hàng không.
VNACCS/VCIS hoạt động bền bỉ hơn 10 năm và vượt ngưỡng thiết kế 200%

VNACCS/VCIS hoạt động bền bỉ hơn 10 năm và vượt ngưỡng thiết kế 200%

Theo đánh giá của Cục Hải quan, Hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS) vẫn hoạt động bền bỉ dù đang trong tình trạng quá tải và vượt ngưỡng thiết kế tới 200%.
Hải quan khu vực III thu ngân sách tăng hơn 28%

Hải quan khu vực III thu ngân sách tăng hơn 28%

Số thu ngân sách của Chi cục Hải quan khu vực III đang có tốc độ tăng trưởng khá so với cùng kỳ 2024.
Hải quan khu vực IV đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% thời gian thực hiện thủ tục hải quan

Hải quan khu vực IV đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% thời gian thực hiện thủ tục hải quan

Đây là một trong các nội dung trọng tâm được Chi cục Hải quan khu vực IV đặt ra trong phương châm công vụ của đơn vị là “Đổi mới tư duy – Quản lý hiện đại – Đồng hành phát triển”.
(INFOGRAPHICS) Thông tin về 20 chi cục hải quan

(INFOGRAPHICS) Thông tin về 20 chi cục hải quan

Theo Quyết định 382/QĐ-BTC quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), Cục Hải quan có 12 đơn vị tại Trung ương và 20 chi cục hải quan khu vực.
Bình luận

Hải quan khu vực XI tích cực triển khai nhiệm vụ theo cơ cấu tổ chức bộ máy mới

Hải quan khu vực XI tích cực triển khai nhiệm vụ theo cơ cấu tổ chức bộ máy mới

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) của doanh nghiệp (DN) và người khai hải quan, Chi cục Hải quan khu vực XI đang tích cực triển khai nhiệm vụ theo cơ cấu tổ chức bộ máy mới.
Hải quan khu vực V chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp bán dẫn, công nghệ cao

Hải quan khu vực V chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp bán dẫn, công nghệ cao

Chi cục Hải quan khu vực V xây dựng Kế hoạch thúc đẩy đối tác Hải quan – Doanh nghiệp trên tinh thần triển khai Nghị quyết số 57 -NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Hải quan khu vực VI: Đảm bảo thông quan hàng qua các cửa khẩu tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng

Hải quan khu vực VI: Đảm bảo thông quan hàng qua các cửa khẩu tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng

Triển khai mô hình tổ chức bộ máy mới, Chi cục Hải quan khu vực VI quản lý 20 cửa khẩu thuộc tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng. Để đảm bảo hoạt động thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK) qua các cửa khẩu trên địa bàn thông suốt, Chi cục Hải quan khu vực VI đã triển khai các biện pháp phù hợp, hiệu quả.
Hải quan triển khai hệ thống thông quan dự phòng cho VNACCS/VCIS

Hải quan triển khai hệ thống thông quan dự phòng cho VNACCS/VCIS

(HQ Online) - Hệ thống thông quan điện tử phiên bản 6 được xây dựng với chức năng dự phòng cho hệ thống VNACCS/VCIS khi hệ thống VNACCS/VCIS gặp sự cố.
Cục Hải quan giao chỉ tiêu phấn đấu thu cho 20 Chi cục khu vực

Cục Hải quan giao chỉ tiêu phấn đấu thu cho 20 Chi cục khu vực

(HQ Online) - Để hoàn thành chỉ tiêu pháp lệnh và chỉ tiêu phấn đấu của toàn Ngành do Chính phủ, Bộ Tài chính giao, Cục Hải quan giao chỉ tiêu phấn đấu thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2025 cho 20 chi cục hải quan khu vực.
Ô tô Mitsubishi Việt Nam mong muốn tăng cường hợp tác với Hải quan khu vực III

Ô tô Mitsubishi Việt Nam mong muốn tăng cường hợp tác với Hải quan khu vực III

(HQ Online) - 5 năm gần đây (2020-2024), Công ty TNHH ô tô Mitsubishi Việt Nam đã đóng góp tổng số thuế hơn 10.000 tỷ đồng cho Chi cục Hải quan khu vực III (trước đây là Cục Hải quan Hải Phòng-PV).
9 đơn vị hải quan mới tại Chi cục Hải quan khu vực II

9 đơn vị hải quan mới tại Chi cục Hải quan khu vực II

(HQ Online) - 9 đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu trực thuộc Chi cục Hải quan khu vực II vẫn giữ nguyên mã hải quan.
Chi cục Hải quan Khu vực XIII quản lý hải quan trên địa bàn 4 tỉnh miền Trung

Chi cục Hải quan Khu vực XIII quản lý hải quan trên địa bàn 4 tỉnh miền Trung

(HQ Online) - Chi cục Hải quan Khu vực XIII có trụ sở tại Khánh Hòa, thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về hải quan tại 4 tỉnh miền Trung, gồm: Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định và Ninh Thuận.
Hải quan cam kết thực hiện nhiệm vụ vì mục tiêu hiệu quả, an ninh và thịnh vượng

Hải quan cam kết thực hiện nhiệm vụ vì mục tiêu hiệu quả, an ninh và thịnh vượng

(HQ Online) - Đó là chủ đề được Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) lựa chọn cho năm 2025 với mục đích thể hiện cam kết vì một nền kinh tế bền vững.
Lộ trình triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh

Lộ trình triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh

(HQ Online) - Tổng cục Hải quan vừa có quyết định triển khai nhiệm vụ là đơn vị đầu mối thực hiện Kế hoạch triển khai nhiệm vụ tại Quyết định số 865/QĐ-TTg ngày 17/8/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1119-1120 và đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1088/2 – 1089 thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) – Hữu Nghị Quan (Trung Quốc).
Xem thêm
cty-tan-hiep-phat
cty-lien-thai-binh-duong-ippg-1-thang-dien-dan-hq-dn-tu-12-9-2024-den-12-10-2024-kt-300x250

Tin mới

QUATEST 3 nghiên cứu và triển khai phương pháp hiệu chuẩn máy đo biên dạng

QUATEST 3 nghiên cứu và triển khai phương pháp hiệu chuẩn máy đo biên dạng

Giữa năm 2024 Nhóm Chuyên gia Phòng Đo lường Độ dài (DD) của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (QUATEST 3) đã bắt tay vào nghiên cứu xây dựng phương pháp hiệu chuẩn máy đo biên dạng.
Hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động được xử lý trong 3 ngày

Hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động được xử lý trong 3 ngày

Người nộp thuế có thể thực hiện toàn bộ hồ sơ đề xuất hoàn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thông qua thiết bị cài đặt ứng dụng eTax Mobile.
Quảng Ninh lập ban chỉ đạo xây dựng cửa khẩu thông minh

Quảng Ninh lập ban chỉ đạo xây dựng cửa khẩu thông minh

UBND tỉnh Quảng Ninh vừa có Quyết định số 970/QĐ-UBND thành lập Ban chỉ đạo xây dựng cửa khẩu thông minh tại TP Móng Cái.
Quy định mới về đơn vị kiểm tra, xử lý các hành vi buôn lậu, hàng giả

Quy định mới về đơn vị kiểm tra, xử lý các hành vi buôn lậu, hàng giả

Nhiệm vụ của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương).
Cảnh báo trang Fanpage của Tạp chí Kinh tế  -Tài chính bị giả mạo

Cảnh báo trang Fanpage của Tạp chí Kinh tế -Tài chính bị giả mạo

Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện một số trang fanpage giả mạo Tạp chí Kinh tế - Tài chính.
(INFOGRAPHICS) Những nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ

(INFOGRAPHICS) Những nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ

2 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ đạt 19,56 tỷ USD, tăng 16,5% so với cùng kỳ năm trước.
(INFOGRAPHICS) Kết quả xuất nhập khẩu nổi bật trong 2 tháng đầu năm 2025

(INFOGRAPHICS) Kết quả xuất nhập khẩu nổi bật trong 2 tháng đầu năm 2025

Hết tháng 2/2025 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đạt 127,07 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước.
(Infographics) Tổng thu từ xuất nhập khẩu các tỉnh, thành vùng Tây Nguyên

(Infographics) Tổng thu từ xuất nhập khẩu các tỉnh, thành vùng Tây Nguyên

Số thu NSNN từ hoạt động XNK các tỉnh vùng Tây Nguyên 11 tháng đầu năm 2024 đạt 896,84 tỷ đồng, đạt 106,14% dự toán, chiếm 0,23% số thu toàn Ngành.
(INFOGRAPHICS) Kim ngạch hơn 67 tỷ USD, Hàn Quốc là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam

(INFOGRAPHICS) Kim ngạch hơn 67 tỷ USD, Hàn Quốc là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam

Hàn Quốc hiện là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam.
(INFOGRAPHICS): Tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tham gia chương trình tự nguyện tuân thủ

(INFOGRAPHICS): Tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tham gia chương trình tự nguyện tuân thủ

Tổng cục Hải quan ban hành Quyết định số 2790/QĐ-TCHQ về việc ban hành Chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan.
Phiên bản di động