Cần quy định rõ loài ngoại lai xâm hại và có nguy cơ xâm hại

16:23 | 11/06/2019

(HQ Online) - Tổng cục Hải quan vừa đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường làm rõ loài ngoại lai xâm hại và có nguy cơ xâm hại, trong đó có loài tôm hùm nước ngọt (Procambarus clarkii), có bao gồm cả trường hợp đông lạnh, sơ chế hay không?

can quy dinh ro loai ngoai lai xam hai va co nguy co xam hai Quảng Ninh tăng cường kiểm tra, kiểm soát tôm càng đỏ
can quy dinh ro loai ngoai lai xam hai va co nguy co xam hai Kiểm tra phản ánh tôm hùm đất được bày bán số lượng lớn
can quy dinh ro loai ngoai lai xam hai va co nguy co xam hai Tổng cục Hải quan yêu cầu tăng cường kiểm soát loài ngoại lai tôm càng đỏ
can quy dinh ro loai ngoai lai xam hai va co nguy co xam hai
Ảnh minh họa.

Cụ thể, căn cứ Khoản 1 Điều 50 Luật Đa dạng sinh học năm 2008 thì “Loài ngoại lai xâm hại bao gồm loài ngoại lai xâm hại đã biết và loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại”. Căn cứ Khoản 7 Điều 7 Luật Đa dạng sinh học thì những hành vi nghiêm cấm về đa dạng sinh học, trong đó có bao gồm hành vi “NK, phát triển loài ngoại lai xâm hại”.

Để kịp thời ngăn chặn và quản lý chặt chẽ việc NK loài ngoại lai xâm hại và loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại, Tổng cục Hải quan đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường làm rõ:

Các loài động vật nêu tại Phụ lục 1 (Danh mục loài ngoại lai xâm hại) và Phụ lục 2 (Danh mục loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại) của Thông tư 35/2018/TT-BTNMT nói chung và tôm hùm nước ngọt (Procambarus clarkii) nói riêng chỉ bao gồm loại đang sống hay bao gồm cả loại ướp lạnh, đông lạnh, sơ chế…

Các loài thực vật được nêu tại Phụ lục 1 và Phụ lục 2 của Thông tư 35/2018/TT-BTNMT là ở dạng tươi (bao gồm rễ hay không bao gồm rễ), khô hay ướp lạnh? Làm rõ các thể của vi sinh vật được nêu tại Phụ lục 1 của Thông tư 35/2018/TT-BTNMT?

Với loài tôm hùm nước ngọt (Procambarus clarkia), căn cứ tiêu chí xác định loài “ngoại lai xâm hại” và “loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại” tại Thông tư 35/2018/TT-BTNMT; mô tả của Bộ Tài nguyên và Môi trường về tôm hùm nước ngọt (Procambarus clarkia) có nguy cơ xâm hại thì quan điểm của Tổng cục Hải quan là mặt hàng tôm hùm nước ngọt thuộc danh mục loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại nêu trên chỉ bao gồm mặt hàng tôm ở thể sống, không bao gồm tôm đông lạnh, tôm đã sơ chế.

Trước đó, ngày 27/5, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có công văn số 2417/BTNMT-TCMT gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Tổng cục Hải quan; Tổng cục Quản lý thị trường; Cục Cảnh sát môi trường đề nghị phối hợp tăng cường kiểm soát loài tôm hùm nước ngọt (Procambarus clarkii).​

​Hiện nay, các phương tiện thông tin đại chúng thông tin nhiều tỉnh, thành phố đã xuất hiện tình trạng nhập khẩu và buôn bán loài tôm hùm nước ngọt. Qua xác định, đây là loài tôm có tên khoa học là Procambarus clarkii, thuộc Danh mục loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại ban hành kèm theo Thông tư số 35/2018/TT-BTNMT ngày 28 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ TN&MT quy định tiêu chí xác định và ban hành Danh mục loài ngoại lai xâm hại. Loài này không có tên trong Danh mục loài thủy sản được phép sản xuất kinh doanh tại Việt Nam (Phụ lục VII ban hành kèm theo Nghị định số 26/2019/NĐ-CP ngày 08 tháng 3 năm 2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản). Việc nhập khẩu, phát triển, kinh doanh loài này trái quy định pháp luật về đa dạng sinh học và thủy sản.

Tôm hùm nước ngọt (Procambarus clarkii) có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, là loài động vật ăn tạp, có khả năng thích nghi cao với môi trường, nhanh chóng thiết lập quần thể ở nơi chúng xuất hiện. Các tác động của loài đến môi trường và đa dạng sinh học đã được ghi nhận trên thế giới gồm cạnh tranh môi trường sống, truyền bệnh cho các loài tôm bản địa, giảm quần thể thực vật thủy sinh, động vật không xương sống, động vật thân mềm và động vật lưỡng cư thông qua mối quan hệ ăn thịt và cạnh tranh; có thể ảnh hưởng tới việc thay đổi chất lượng nước và đặc điểm trầm tích, tích lũy kim loại nặng; có khả năng đào hang gây thiệt hại cho hệ thống tưới tiêu nông nghiệp; có tác động đến ngành đánh bắt cá ... Loài này đã được ghi nhận xâm lấn tại nhiều nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Kenya, Ai Cập, Uganda, Zambia, Mê hi cô, Cộng hòa Síp, Pháp, Ý, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha ...

N.Linh