Cá nướng Thái Xuyên, món ngon quê lúa Thái Bình

08:05 | 03/05/2020

Những con cá trắm nặng từ 3 - 4kg được nướng trong nhiều giờ đồng hồ với cách thức chế biến hết sức cầu kỳ đã làm nên thương hiệu của cá nướng Thái Xuyên, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình với vị ngon không cưỡng nổi.

ca nuong thai xuyen mon ngon que lua thai binh Thưởng thức bún làm từ ngô ở Phú Yên
ca nuong thai xuyen mon ngon que lua thai binh Vấn vương hương vị cháo canh Ba Đồn
ca nuong thai xuyen mon ngon que lua thai binh Gỏi sứa Minh Châu
ca nuong thai xuyen mon ngon que lua thai binh Phở âm dương ngũ hành
ca nuong thai xuyen mon ngon que lua thai binh

Thái Xuyên là một vùng quê chiêm trũng ở tỉnh Thái Bình, lại có rất nhiều ao hồ nên người dân nuôi cá rất nhiều. Không rõ món cá nướng có từ bao giờ, chỉ biết các cụ truyền nghề cho nhau đã từ nhiều đời nay và hầu hết hộ dân ở Thái Xuyên đều biết làm. Cách thành phố Thái Bình chừng 30 km, dọc theo tỉnh lộ 458, đi hai bên đường qua xã Thái Xuyên là đã thấy ngập ngàn các cơ sở bán cá nướng, mùi cá nướng với mùi khói than hoa nhãn bay ra thơm nức cả một vùng quê.

Để làm món cá nướng này, nguyên liệu chủ đạo không gì khác chính là cá được nuôi tại Thái Xuyên. Cá có thể chọn nhiều loại như trắm đen, trắm cỏ, trôi nhưng hai loại nướng ngon nhất là trắm ốc và trắm đen. Cá phải nặng tối thiểu 2 kg trở lên mới nướng thơm ngon và càng to thì càng tốt.

Theo ông Trần Văn Thái, một chủ cơ sở nướng cá tại Thái Xuyên cho biết, mỗi con cá trắm nuôi được trên 3kg thì phải mất 4 đến 5 năm, bởi lẽ chúng tôi nuôi cá chỉ cho ăn cỏ chứ không cho ăn cám công nghiệp, thịt cá chắc, thơm, nướng không bị nhão. Việc bắt cá không có gì khó, chúng tôi bắt bằng lưới, ao cũng không lớn, chỉ có điều cá to và khỏe nên cần người có sức khỏe giữ cá và bắt mang lên bờ để sơ chế. Gia vị chiếm tới 40% độ thơm ngon của cá. Vì vậy, chọn gia vị và sơ chế là khâu cực kỳ quan trọng. Các gia vị chính bao gồm nước mắm ở Diêm Điền, hạt thì là, hạt tiêu bắc, nghệ, riềng, sả, ngũ vị hương…

Cá sau khi được mổ bụng, bỏ đầu, bỏ ruột, tróc vẩy được chia ra thành từng khúc dài khoảng 10cm, sau đó lại chia mỗi khúc làm 2 theo chiều dọc. Cá được rửa sạch lần cuối trước khi ướp gia vị. Nghệ và riềng được giã nhỏ vắt lấy nước qua tấm lọc, mau mùi, sả, ớt thái nhỏ như băm. Sau đó cho tất cả hỗn hợp vào bóp đều, ướp khoảng 1 tiếng.

Một dụng cụ đặc trưng để nướng cá là cái gắp, gắp được làm bằng các thanh tre già dài chừng nửa mét dùng để kẹp cá lại rồi lấy dây thép gai cột chặt khúc cá trên gắp. Sau đó, đặt gắp cá nướng trên than hoa từ 5 đến 7 tiếng, nướng theo kiểu hạ thấp dần nhiệt độ và phải lật cá thường xuyên tránh chỗ bị cháy chỗ bị sống. Ngày trước, người dân nướng bằng rơm, mùi rơm nếp quyện chặt vào từng khúc cá, vị tro mằn mặn càng làm cá thêm đậm đà. Nhưng nướng rơm rất vất vả và tốn nhiều nên giờ chỉ nướng bằng than hoa, than củi mùi vị cũng thơm ngon không kém.

ca nuong thai xuyen mon ngon que lua thai binh

Có mẻ cá phải nướng đến 8 - 9 tiếng do khúc cá to và dày. Sau khi nướng xong, cá có màu vàng suộm được bày ra đĩa và trang trí cùng đinh lăng, xà lách, tía tô vô cùng hấp dẫn. Nước chấm phải là nước mắm làm từ Diêm Điền mới đúng vị với cá, mỗi con cá 3kg được nướng thì cả gia đình chục người mới ăn hết được.

Những năm gần đây, cá nướng Thái Xuyên được du khách nhiều nơi biết đến, thậm chí là du khách nước ngoài họ về đây mua cá làm quà rất đông. Tuy là món nướng nhưng không béo ngậy và có thể để được hàng tháng mà không vấn đề gì. Hiện tại, Thái Xuyên có đến trên 60% hộ dân có nghề cá nướng, xuất hàng đi khắp cả nước. Ngoài ra, có nhiều đoàn khách du lịch muốn được tận tay nướng cá, trải nghiệm cách chế biến và thưởng thức cá nướng chính gốc.

Người dân Thái Xuyên còn có câu nói dân gian “không cá nướng phi thành cỗ”, tức là trong mọi bàn cỗ ở Thái Xuyên bắt buộc phải có cá nướng, để du khách nơi khác đến và nhận ngay ra sự khác biệt ở một vùng quê tưởng như xa xôi, chiêm trũng nhưng lại đậm đà hương vị ẩm thực như chính tình cảm của nhân dân nơi đây.

(Baodulich.net.vn)