Vận chuyển bị ách tắc, việc giao hàng trở nên chậm trễ nhất trong hơn 10 năm qua

09:43 | 02/08/2021

(HQ Online) - Những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 tiếp tục gây nên sự giãn đoạn cho chuỗi cung ứng khi thời gian giao hàng bị kéo dài nhiều nhất trong hơn 10 năm qua. Các công ty đối mặt với khó khăn lớn khi tốc độ tăng chi phí đầu vào tăng mạnh, nhưng giá đầu ra chỉ tăng ở mức vừa phải vì muốn giành các đơn đặt hàng.

PMI lao dốc sau khi Covid-19 tái bùng phát
Sản xuất chậm lại do Covid-19 tái bùng phát
Bố trí chỗ ngủ cho công nhân tại nhà xưởng của Tập đoàn Đại Việt. Ảnh: DNCC
Chỉ một số rất ít doanh nghiệp triển khai được phương án "3 tại chỗ" để duy trì sản xuất. Ảnh: DNCC

Ngày 2/8, IHS Markit công bố chỉ số Nhà quản trị mua hàng - PMI ngành sản xuất Việt Nam đã tăng từ 44,1 điểm của tháng 6 lên 45,1 điểm trong tháng 7. Tuy nhiên, số liệu lần này cho thấy các điều kiện kinh doanh của lĩnh vực sản xuất suy giảm đáng kể tháng thứ hai liên tiếp.

Các số liệu thống kê chưa đầy đủ từ các nhà sản xuất đã nêu bật ảnh hưởng của đợt bùng phát Covid-19 hiện nay đối với hoạt động sản xuất. Một số công ty đã buộc phải đóng cửa tạm thời, trong khi các công ty khác phải hoạt động cầm chừng do các biện pháp giãn cách xã hội.

Những ảnh hưởng này, cùng với sự sụt giảm đáng kể số lượng đơn đặt hàng mới, đã làm giảm mạnh sản lượng ngành sản xuất vào đầu quý 3. Mức giảm sản lượng chỉ thấp hơn so với mức được ghi nhận sau đợt bùng phát đại dịch Covid-19 vào tháng 3 và tháng 4 năm ngoái.

Cùng với việc giảm tổng số lượng đơn đặt hàng mới, số lượng đơn đặt hàng mới từ nước ngoài cũng giảm. Tuy nhiên, mức giảm của các đơn hàng xuất khẩu là nhẹ hơn so với tổng số đơn đặt hàng mới khi một số báo cáo cho biết nhu cầu trên thị trường quốc tế cải thiện.

Khối lượng công việc cũng sụt giảm do nhiều công ty đóng cửa tạm thời và hạn chế số nhân viên do yêu cầu giãn cách xã hội.

Sự gián đoạn nghiêm trọng của chuỗi cung ứng được ghi nhận trong tháng 7, với mức độ chậm trễ là đáng kể nhất kể từ khi khảo sát bắt đầu từ hơn 10 năm trước. Các thành viên nhóm khảo sát cho rằng nguyên nhân kéo dài thời gian giao hàng là do khó khăn trong khâu vận chuyển cả trong nước và quốc tế vì đại dịch, cũng như tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu.

Các nhà sản xuất cũng phải đối mặt với tình trạng chi phí đầu vào tăng. Tốc độ tăng chi phí đầu vào đã trở thành mức nhanh nhất kể từ tháng 4/2011. Những người trả lời khảo sát báo cáo chi phí tăng đối với các nguyên vật liệu như sắt, thép, các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc và cước phí vận chuyển.

Trong khi một số công ty chuyển gánh nặng chi phí tăng này cho khách hàng, các công ty khác lại ngần ngại làm việc đó vì tình trạng nhu cầu yếu. Kết quả là, tốc độ tăng giá cả đầu ra chậm hơn nhiều so với chi phí đầu vào, từ đó tạo áp lực lên biên lợi nhuận.

Những lo lắng về ảnh hưởng hiện nay của đại dịch khiến niềm tin kinh doanh trong tháng 7 vẫn ở mức thấp hơn trung bình của lịch sử chỉ số, mặc dù các công ty nhìn chung vẫn lạc quan về khả năng tăng trưởng sản lượng trong năm tới.

Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại IHS Markit, nhìn nhận, dữ liệu chỉ số PMI mới nhất cho thấy làn sóng đại dịch Covid-19 hiện nay đang ảnh hưởng nghiêm trọng lên các nhà sản xuất Việt Nam, khi tình trạng đóng cửa công ty và giãn cách xã hội góp phần làm sản lượng giảm mạnh. Các quy định giãn cách cũng hạn chế số nhân viên được có mặt tại nơi làm việc, từ đó tiếp tục ảnh hưởng đến các dây chuyền sản xuất.

“Lĩnh vực sản xuất có thể vẫn chịu áp lực và khó tăng trưởng cho đến khi đợt bùng phát dịch lần này được kiểm soát, nên điều quan trọng là cần theo dõi số lượng ca nhiễm Covid-19 để cho thấy dấu hiệu cải thiện” - Andrew Harker nói.

Trên bình diện khu vực, chỉ số PMI tháng 7 ghi nhận sự chênh lệch đáng kể giữa các quốc gia khi 5 trong số 7 quốc gia khảo sát ghi nhận suy giảm và mức suy giảm lớn nhất là ở Myanmar, Malaysia và Indonesia. Hai quốc gia duy nhất ghi nhận sự tăng trưởng là Philippines và Singapore.

Chuyên gia kinh tế tại IHS Markit Lewis Cooper đánh giá các nhà sản xuất có thể sẽ gặp nhiều thách thức hơn trong những tháng tới. Các biện pháp hạn chế một tiếp tục làm ảnh hưởng đến lực cầu, và cho đến khi lực cầu phục hồi, lĩnh vực sản xuất khó có thể có mức phục hồi đáng kể nào.

Nguyễn Hiền