Trung Quốc cấm nhập tôm từ Ecuador, cơ hội cho tôm Việt Nam?

14:24 | 15/10/2019

(HQ Online) - Trung Quốc đã đưa ra lệnh cấm nhập khẩu tôm từ 5 công ty xuất khẩu (XK) tôm lớn của Ecuador. Đây là cơ hội cho tôm Việt Nam vào Trung Quốc?

kich ban nao cho tom viet nam xuat khau sang trung quoc
Tôm chế biến được xuất khẩu đi nhiều nước. Ảnh: T.H

 

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong tháng 9/2019, Trung Quốc đã đưa ra lệnh cấm nhập khẩu tôm từ 5 công ty XK tôm lớn của Ecuador do lo ngại dịch bệnh có thể lây lan vào nước này.

Sau lệnh cấm của Trung Quốc, XK tôm của Ecuador sang thị trường này đã giảm, còn với tôm Việt Nam thì sao? 

Sau các cuộc đàm phán, Trung Quốc đã cho phép Omarsa XK trở lại trong khi vẫn áp dụng lệnh cấm với 4 công ty còn lại. 4 công ty còn lại hiện chỉ được phép XK thịt tôm hấp chín sang Trung Quốc.

Trung Quốc là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Ecuador. 5 công ty chịu lệnh cấm của Trung Quốc chiếm khoảng 40% tổng khối lượng XK tôm của Ecuador. 5 năm trước đây, Trung Quốc chiếm 30% tổng XK tôm của Ecuador (68.603 tấn, trị giá 584 triệu USD). Năm 2018, tỷ trọng này tăng lên 61% tương đương 281.718 tấn. Ecuador cũng là nguồn cung tôm lớn nhất cho Trung Quốc, chiếm 40% tổng giá trị nhập khẩu tôm của Trung Quốc. Việt Nam là nguồn cung đứng thứ 5, chiếm 4,8%.

Tám tháng đầu năm nay, XK tôm Ecuador sang Trung Quốc đạt 210.000 tấn, trị giá hơn 1 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái nhưng lệnh cấm đã khiến XK tôm của Ecuador sang Trung Quốc sụt giảm trong tháng 9.

Trung Quốc cũng là một trong những thị trường XK lớn của doanh nghiệp chế biến tôm Việt Nam, hiện nay thị trường này lớn thứ 5. Việc Trung Quốc giảm nhập khẩu tôm từ Ecuador do lệnh cấm có thể tạo cơ hội cho Việt Nam tăng XK tôm sang Trung Quốc.

Tuy nhiên, cơ hội này không hẳn kéo dài mãi vì lệnh cấm còn tùy thuộc vào các yếu tố như chính trị, quan hệ ngoại giao, thương mại giữa hai nước... mà được dỡ bỏ sớm hay muộn.

Nhìn lại những năm gần đây, cộng với việc Trung Quốc cấm tôm Ecuador cho thấy rõ xu hướng của các nước vừa có nuôi tôm vừa nhập khẩu tôm như Australia, Hàn Quốc và Trung Quốc chắc chắn phải kiểm tra chặt chẽ vấn đề dịch bệnh trong tôm nhập khẩu để đảm bảo cho sản xuất trong nước của họ.

Do vậy, theo VASEP, ngành tôm và doanh nghiệp tôm Việt Nam cần nhìn rõ thách thức từ việc Trung Quốc cấm tôm Ecuador. Thứ nhất, lệnh cấm đối với tôm Ecuador được dỡ bỏ sớm hay muộn, chúng ta không thể lường trước, có thể tùy thuộc vào diễn biến chính trị, thương mại mà Trung Quốc đang liên quan, có thể tùy vào quan hệ ngoại giao của Ecuador với Trung Quốc…Nếu doanh nghiệp Việt Nam đổ xô XK nhiều vào thị trường này, có thể sẽ bị thụ động khi tình huống thay đổi, dẫn đến bị ép giá, hạ giá...

Khả năng thứ hai rất có thể xảy ra là sau Ecuador, sẽ là Ấn Độ, Việt Nam và một số nước sản xuất tôm khác. Do vậy, chúng ta phải lường trước khả năng này, sẵn sàng trước xu hướng tăng cường kiểm tra dịch bệnh của các thị trường nhập khẩu tôm như Australia, Hàn Quốc và Trung Quốc và có thể sẽ có các thị trường khác. Và sẽ không phải chỉ kiểm tra với bệnh đầu vàng, đốm trắng trên tôm mà cả các bệnh khác như MBV (bệnh tôm còi do tôm nhiễm virus MBV), bệnh đuôi đỏ hay hội chứng Taura, bệnh hoại tử dưới vỏ trên tôm (IHHNV)…

Đối với tôm Việt Nam XK sang Trung Quốc, từ năm 2014, giữa Việt Nam và Trung Quốc đã ký một thỏa thuận kiểm soát an toàn thực phẩm thủy sản, theo đó Trung Quốc giám sát 4 loại bệnh: Đầu vàng đốm trắng, MBV, Taura, IHHNV đối với tôm sú, tôm chân trắng sống.

Tuy nhiên, các nhà sản xuất, XK tôm Việt Nam cũng cần lường trước về khả năng Trung Quốc sẽ kiểm tra khắt khe hơn về dịch bệnh trong tôm XK từ Việt Nam, có thể không chỉ kiểm tra tôm sống và các dạng sản phẩm khác như ướp lạnh, đông lạnh.

Vì vậy, ngành tôm Việt Nam cần chủ động trong việc kiểm soát, quan trắc dịch bệnh (chú trọng môi trường ao nuôi, con giống, dinh dưỡng…), đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm và an toàn dịch bệnh trong sản phẩm XK không chỉ sang thị trường Trung Quốc mà cả các thị trường khác.

Theo VASEP, sau nhiều tháng giảm, kể từ tháng 5/2019, nhu cầu nhập khẩu tôm của Trung Quốc từ Việt Nam cao hơn, doanh nghiệp cũng đã bắt kịp yêu cầu thị trường và có sự điều chỉnh tốt hơn nên XK tôm Việt Nam sang thị trường này đã đạt được các mức tăng trưởng dương. Trong 8 tháng năm 2019, XK tôm sang thị trường Trung Quốc đạt 336,5 triệu USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Dự báo của VASEP XK tôm Việt Nam sang Trung Quốc từ nay đến cuối năm dự kiến vẫn duy trì đà tăng trưởng dương. Các doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các yêu cầu, quy định mới của Trung Quốc và có sự điều chỉnh phù hợp để duy trì XK sang thị trường này

.

 

Lê Thu