Thị trường chứng khoán Việt Nam: Sẽ được nâng hạng vào năm 2021

09:19 | 24/07/2020

(HQ Online) - Ông Phan Linh (ảnh), CEO Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Take Profit nhận định về “tương lai” của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam.       

Thị trường chứng khoán Việt Nam: Nỗ lực chuyển dịch từ thị trường cận biên lên mới nổi
Thị trường chứng khoán Việt Nam: “Đi từ số 0 đến số có"
Nhìn lại 20 năm hoạt động đối ngoại của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước
Thủ tướng chỉ đạo 7 nhiệm vụ quan trọng phát triển thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán trở thành bệ phóng cho nhiều doanh nghiệp Việt Nam phát triển
Ấn tượng 20 năm hình thành và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam

Thưa ông, TTCK Việt Nam đến nay đã hoạt động được 20 năm. Đây là một chặng đường không hề ngắn đối với một thị trường non trẻ. Ông đánh giá như thế nào về chặng đường phát triển đó cũng như kết quả đã đạt được của ngành Chứng khoán thời gian qua?

se duoc nang hang vao nam 2021
Ông Phan Linh, CEO Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Take Profit

- 20 năm là gần bằng 1/3 đời người nhưng với TTCK Việt Nam vẫn chỉ là ở giai đoạn khởi đầu nếu so sánh với các nước có nền kinh tế phát triển khác. Tuy nhiên, phải khẳng định TTCK của chúng ta đã trải qua những chặng đường rất khó khăn để có được như ngày hôm nay.

Ngày 28/7/2000, TTCK Việt Nam có phiên giao dịch đầu tiên với 2 cổ phiếu REE & SAM. 5 năm đầu là thời điểm rất khó khăn vì ít cổ phiếu niêm yết. Cuối năm 2004, chỉ có 26 cổ phiếu niêm yết. Việc thu hút doanh nghiệp lên sàn là ưu tiên hàng đầu thời điểm đó.

Kể từ đó đến nay, TTCK Việt Nam đã tạo ra một kênh huy động vốn rẻ cho các doanh nghiệp. Thống kê cho thấy, trên 80% công ty niêm yết trên HoSE đã thực hiện tăng vốn điều lệ sau khi niêm yết trên TTCK. Tổng giá trị huy động thông qua phát hành thêm trên thị trường cổ phiếu kể từ năm 2000 đến nay ước đạt hơn 295 nghìn tỷ đồng với 834 đợt phát hành, trong đó, giai đoạn tái cấu trúc nền kinh tế 2010-2015 mức huy động tăng hơn 5 lần so với giai đoạn 2004-2009.

Thực tế chứng minh, một số công ty có mức tăng vốn điều lệ cao như: Công ty Cổ phần Tập đoàn Vingroup -VIC (43 lần), Ngân hàng Ngoại Thương-VCB (33 lần), Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh-REE (21 lần), Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam-VNM (11 lần)…

Đồng thời TTCK cũng giúp giảm bớt gánh nặng cho hệ thống ngân hàng trong việc huy động vốn trung dài hạn, giúp tận dụng nguồn lực của kinh tế tư nhân.

Hiện nay, giao dịch của khối ngoại đóng vai trò không nhỏ trên TTCK. Chính vì vậy, việc nâng hạng thị trường là mục tiêu quan trọng mà Việt Nam đang nhắm tới. Theo ông, ý nghĩa của việc nâng hạng thị trường đối với Việt Nam là như thế nào?

- Khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi, theo tính toán, ngay lập tức sẽ có khoảng 1 tỷ USD dòng vốn ngoại thụ động được đổ vào TTCK Việt Nam. Ngoài ra, dòng vốn mà các thị trường mới nổi (Emerging market) thu hút được có tính ổn định hơn so với những dòng tiền nóng đầu tư vào các thị trường cận biên (Frontier Market ). Đồng thời, việc này sẽ góp phần nâng cao độ chuyên nghiệp, điều kiện về môi trường đầu tư của TTCK Việt Nam, đưa TTCK Việt Nam phát triển về chất và tiến gần hơn tới chuẩn quốc tế.

Mới đây, tại Lễ kỉ niệm 20 năm hoạt động TTCK Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu cơ quan quản lý sớm đưa TTCK Việt Nam thành thị trường mới nổi. Theo ông, để đạt mục tiêu đó,thuận lợi và khó khăn của thị trường thời điểm hiện tại là gì?

- Trên thực tế, hồi cuối tháng 9/2019 vừa qua, Tổ chức cung cấp chỉ số chứng khoán toàn cầu FTSE Russell đã công bố danh sách xếp hạng các TTCK, trong đó tiếp tục xếp Việt Nam trong danh sách theo dõi nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Điều này cho thấy FTSE Russell ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam trong việc cải thiện và phát triển thị trường vốn cũng như những phản hồi có tính xây dựng của Việt Nam với tổ chức này trong suốt một năm qua.

Theo đánh giá của FTSE Russell, hiện Việt Nam đã đạt được 7/9 tiêu chí. Như vậy, chỉ còn 2 tiêu chí chưa đạt yêu cầu về hoạt động bảo đảm khả năng thanh toán vì vẫn chưa có cơ chế kiểm tra trước giờ giao dịch; tiêu chí “bù trừ và thanh toán – T+2/T+3” vẫn ở mức hạn chế do thông lệ thị trường trong việc tiến hành kiểm tra trước giao dịch.

Theo yêu cầu của Chính phủ, TTCK phải nâng hạng thị trường trước năm 2023. Điều này là hoàn toàn khả thi bởi Luật Chứng khoán 2019 sẽ bắt đầu có hiệu lực từ năm 2021 và những văn bản hướng dẫn Luật sẽ được ban hành ngay trong năm nay. Nhưng điều thú vị hơn là Chính phủ sửa cùng lúc 3 luật là Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư cho đồng bộ. Điều này có nghĩa từ nay việc phát triển TTCK không còn đơn lẻ nữa mà có sự đồng bộ và trợ lực của các bộ, ban ngành liên quan.

Chúng ta thấy 2/9 tiêu chí chưa đạt còn lại của FTSE Russell liên quan đến hạ tầng công nghệ. Nếu như năm 2021, Uỷ ban Chứng khoán đưa vào hệ thống công nghệ mới thì chúng ta có đầy đủ cơ sở để triển khai các dịch vụ mới như giao dịch chứng khoán chờ về, giao dịch trong ngày, đối tác bù trừ trung tâm CCP. Đây đều là những điểm quốc tế quan tâm và các trở ngại sẽ được dỡ bỏ trong năm 2021.

Có thể đến kỳ xét duyệt nâng hạng tới của FTSE Russell vào tháng 9/2020, TTCK Việt Nam sẽ vẫn chưa đạt kỳ vọng về nâng hạng thị trường nhưng tôi tin với sự rốt ráo của Chính phủ cùng những hành động của Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, thị trường của chúng ta sẽ sớm được nâng hạng vào năm 2021.

Xin cảm ơn ông!

Ông Trần Văn Dũng, Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước: Hệ thống giao dịch mới hiện đại sắp được vận hành

Một hệ thống giao dịch mới hiện đại hơn đang được Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước chuẩn bị để sẵn sàng đưa vào vận hành trong năm 2021. Hệ thống này sẽ cho phép triển khai thêm nhiều dịch vụ mới, sản phẩm mới để phục vụ cho nhu cầu của nhà đầu tư, của doanh nghiệp và yêu cầu quản lý thị trường ở mức độ cao hơn.

Ngoài ra, một số hệ thống giao dịch mới, sản phẩm mới cả trên thị trường cơ sở, thị trường chứng khoán phái sinh cũng cần sớm được đưa vào vận hành. Điều này đang đặt ra yêu cầu đội ngũ nhân sự làm công tác quản lý, vận hành thị trường chứng khoán tiếp tục được củng cố về năng lực tổ chức, đổi mới tư duy để kịp thời thích ứng với yêu cầu quản lý mới trong bối cảnh những thay đổi nhanh chóng của công nghệ, những diễn biến phức tạp của thị trường trong nước cũng như tình hình địa chính trị quốc tế.

Ông Phan Lưu Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty Chứng khoán SSI: Sớm giải quyết được vấn đề liên quan đến thanh toán

Lần đầu tiên tôi nghe nhắc tới kế hoạch nâng hạng TTCK theo phân loại của MSCI là vào năm 2014. Khoảng một năm sau, Thủ tướng ban hành Nghị định 60/2015/NĐ-CP nâng tỷ lệ sở hữu cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam từ 49% lên 100% đối với các doanh nghiệp không thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Từ đó, câu chuyện nâng hạng trở thành câu chuyện nóng hổi mỗi khi MSCI công bố kết quả xem xét hàng năm vào cuối tháng 6.

Một tổ chức khác tham gia vào việc xếp hạng thị trường và xây dựng các chỉ số đầu tư là FTSE Russell. Tổ chức này đánh giá sự hợp tác của các cơ quan quản lý thị trường Việt Nam và ghi nhận sự nỗ lực để phát triển và nâng cao thị trường vốn. Tuy vậy, Việt Nam vẫn còn tiêu chí chưa đạt là thanh toán. So với đánh giá từ phía FTSE Russell, có vẻ như MSCI tỏ ra chặt chẽ hơn đối với Việt Nam.

Để có cơ sở tin rằng Việt Nam có khả năng được đưa vào danh sách xem xét nâng hạng (watch list) và sau đó được nâng hạng trong thời gian tới khi Luật Chứng khoán 2019 có hiệu lực và nếu các thay đổi tương ứng trong Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp có thể giúp khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài được tăng lên. Đồng thời, các yếu tố liên quan đến hệ thống giao dịch, cơ sở hạ tầng … được giải quyết khi thành lập Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam. Đặc biệt, việc áp dụng cơ chế thanh toán theo mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) với thị trường chứng khoán cơ sở cũng được kỳ vọng sẽ giải quyết được vấn đề về thanh toán (pre-funding) mà cả FTSE và MSCI đều cho là điểm trừ của thị trường Việt Nam.

Thùy Linh (thực hiện)