Thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế

15:10 | 02/06/2022

(HQ Online) - Phát biểu tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội ngày 2/6, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã giải trình, làm rõ nhiều nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan tới vấn đề thu ngân sách nhà nước, minh bạch thị trường chứng khoán…

Theo dõi chặt chẽ, tăng cường dự báo để chủ động hỗ trợ thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán đang được kỳ vọng phục hồi về ngưỡng 1.300 điểm
Giải pháp phát triển thị trường chứng khoán bền vững
Thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc tiếp thu, giải trình làm rõ một số nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm. Ảnh: quochoi.vn

Thu ngân sách từ đất, dầu thô chiếm gần 14%

Theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, năm 2021 là năm đại dịch diễn biến rất phức tạp, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, sự điều hành của Chính phủ, nỗ lực của nhân dân, Việt Nam đã thu được nhiều thắng lợi. GDP tăng 2,58%, thu ngân sách vượt 16,8%, CPI tăng 1,84%. Nợ công, nợ chính phủ, nợ nước ngoài lần lượt giảm còn 43%, 39% và 38% GDP, bội chi ngân sách còn 3,41% GDP.

Bên cạnh những kết quả tích cực đạt được trong năm 2021, người đứng đầu ngành tài chính đã tiếp thu, giải trình, làm rõ một số nhóm vấn đề mà đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm.

Thứ nhất, về thu ngân sách, Bộ trưởng cho biết: thu ngân sách năm 2021 đạt 1.568 nghìn tỷ đồng, vượt 16,8% dự toán, vượt gần 3,9% so với thực hiện năm 2020.

Trước một số ý kiến cho rằng thu ngân sách nhiều từ đất và dầu thô, Bộ trưởng nêu rõ: tiền thu từ đất trên cả nước đạt 185 nghìn tỷ đồng, chiếm 11% tổng thu ngân sách thực hiện; thu từ dầu thô đạt khoảng 44 nghìn tỷ đồng, bằng 2,9% tổng thu thực hiện.

Như vậy, hai nguồn thu này chỉ chiếm gần 14% tổng thu thực hiện. Điều này cho thấy năng lực sản xuất kinh doanh của nước ta vẫn tốt. Trong số vượt thu 225 nghìn tỷ đồng có 74 nghìn tỷ đồng thu từ tiền đất; 21 nghìn tỷ đồng vượt thu từ dầu thô. Như vậy, 45% số vượt thu là từ hai nguồn này; còn lại 55% vượt thu là từ sản xuất kinh doanh nên đại biểu có thể yên tâm.

Về vấn đề thu thuế chuyển nhượng bất động sản, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc giải trình: theo các quy định của luật thuế và nghị định hướng dẫn, người nộp thuế phải kê khai thuế trên hợp đồng đúng mức hai bên đã thỏa thuận, nếu thấp hơn thì tính theo bảng giá đất tại thời điểm nộp thuế.

Đánh giá ở đây thời gian qua có sự trốn thuế, trục lợi về thuế, Bộ Tài chính đã có 2 văn bản chỉ đạo cơ quan thuế siết chặt việc thu thuế đúng giá trị mua bán, từ đó tác động đến đầu cơ kinh doanh bất động sản.

Trong 5 tháng đầu năm, tổng thu từ giao dịch bất động sản đạt 16.200 tỷ đồng, tức là vượt thu so với cùng kỳ năm ngoái là 6.600 tỷ đồng. “Có những trường hợp ban đầu kê khai 500 triệu đồng, sau khi được giải thích thì kê khai lại là 10 tỷ đồng, có trường hợp kê khai lại gấp đến 40 lần”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cũng khẳng định: về phía cơ quan thuế, Bộ Tài chính đã có công điện nghiêm cấm việc cán bộ thuế nhũng nhiễu, gây phiền hà cho dân; nếu phát hiện cơ quan thuế nhũng nhiễu, bắt tay, trục lợi thì sẽ xử lý nghiêm. Sắp tới, Bộ Tài chính sẽ đề nghị các địa phương xây dựng hệ số điều hành, dữ liệu về mua bán bất động sản để tăng cường minh bạch trong thu thuế chuyển nhượng bất động sản.

Khắc phục “lỗ hổng” trên thị trường chứng khoán

Về thị trường chứng khoán (gồm có thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu và thị trường phái sinh), Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, thời gian qua thị trường chứng khoán đã phục vụ tốt cho việc phát triển kinh tế - xã hội. So với thị trường chứng khoán các nước tiên tiến đã có hàng trăm năm, thị trường của Việt Nam mới 22 năm, cũng được đánh giá tích cực, là kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế.

Trên thị trường cổ phiếu, năm 2021 đạt giá trị 7,774 triệu tỷ đồng, bằng 92% GDP, tăng trưởng 46,7% so với năm 2020, bình quân giao dịch trên 26 nghìn tỷ đồng mỗi phiên.

Ở thị trường trái phiếu, ngoài trái phiếu Chính phủ, thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2021 đạt 1,374 triệu tỷ đồng, tương đương 15% GDP. Con số này vẫn thấp so với các nước xung quanh như: Nhật Bản 17,4%; Hàn Quốc 86,4%; Trung Quốc 35,6%; Thái Lan gần 25%; Singapore 36%; Malaysia 56%,…

Thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế
Toàn cảnh phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội ngày 2/6. Ảnh: quochoi.vn

“Điều này cho thấy, Việt Nam có tiềm năng tốt để huy động vốn bằng trái phiếu doanh nghiệp, hiện mới chỉ bằng 10% vốn tín dụng các ngân hàng”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nói.

Vừa qua thị trường có xảy ra một số vụ việc sai phạm liên quan đến thao túng chứng khoán, lừa dối khách hàng, giả mạo hồ sơ, tài liệu… đã được cơ quan pháp luật xử lý nghiêm minh.

Để giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư, Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ: Bộ Tài chính đã có 5 văn bản được công bố trên phương tiện truyền thông, cảnh báo về những rủi ro của thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ để nhà đầu tư cẩn trọng khi tham gia; đồng thời, liên tục có các công điện chỉ đạo, yêu cầu kiểm tra, rà soát trên thị trường này.

Khẳng định tin tưởng thị trường chứng khoán vẫn là một kênh huy động vốn trung và dài hạn tốt, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, sắp tới Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ ban hành nghị định sửa đổi Nghị định 153/2020/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế; trình Chính phủ, trình Quốc hội sửa Luật Chứng khoán…, từ đó khắc phục "lỗ hổng", tăng cường minh bạch trên thị trường.

Thanh Nguyễn