Tăng cường quản lý giám sát thị trường trái phiếu doanh nghiệp

16:51 | 27/10/2021

(HQ Online) - Bộ Tài chính đã chỉ đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước triển khai các đoàn kiểm tra tại nhiều công ty chứng khoán về tình hình cung cấp dịch vụ về trái phiếu doanh nghiệp và sẽ tiến hành kiểm tra một số doanh nghiệp có khối lượng phát hành trái phiếu lớn; phát hành trái phiếu không có tài sản đảm bảo; tình hình tài chính yếu.

Sẽ xử lý nghiêm công ty chứng khoán vi phạm chào bán trái phiếu doanh nghiệp
Rộng cửa phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp – Bài cuối: Khuyến nghị 6 giải pháp để phát triển lành mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Lý do phải quản tổ chức tín dụng mua trái phiếu doanh nghiệp
Tăng cường quản lý giám sát thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp bắt đầu có sự phát triển mạnh mẽ từ năm 2018 đến nay. Ảnh: Internet

Khối lượng TPDN phát hành riêng lẻ đạt 357.000 tỷ đồng

Ra đời từ năm 2000, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) bắt đầu có sự phát triển mạnh mẽ từ năm 2018 đến nay nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng có xu hướng giảm.

Để hạn chế rủi ro và tạo khung khổ pháp lý đồng bộ phát triển thị trường TPDN, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ báo cáo Quốc hội quy định thống nhất về phát hành TPDN tại Luật Chứng khoán năm 2019 và Luật Doanh nghiệp năm 2020 và trình Chính phủ ban hành Nghị định số 153/2020/NĐ-CP và Nghị định số 155/2020/NĐ-CP quy định về phát hành TPDN hướng dẫn Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp.

Theo đó, từ 1/1/2021, chỉ nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp được mua và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, trái phiếu phát hành ra công chúng phải được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy đăng ký chào bán và yêu cầu xếp hạng tín nhiệm theo lộ trình.

Sau 9 tháng triển khai quy định mới chỉ nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp được mua và giao dịch TPDN riêng lẻ, khối lượng TPDN phát hành riêng lẻ tăng, đạt 357.000 tỷ đồng (tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2020); khối lượng phát hành TPDN ra công chúng là 17.375 tỷ đồng (giảm 14% so với cùng kỳ năm 2020).

Trên thị trường TPDN riêng lẻ, tổ chức tín dụng có khối lượng phát hành lớn nhất chiếm 37,3%, các doanh nghiệp bất động sản chiếm 31,1%. Tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp mua sơ cấp TPDN riêng lẻ giảm mạnh so với năm 2020 (mua 5,5% khối lượng phát hành trong 9 tháng đầu năm 2021 trong khi cả năm 2020 là 12,7%).

Bên cạnh kết quả đạt được, qua công tác quản lý giám sát cho thấy thị trường còn một số vấn đề cần lưu ý: phần lớn tài sản đảm bảo của trái phiếu là bất động sản, dự án hình thành trong tương lai hoặc cổ phiếu doanh nghiệp, giá trị của tài sản đảm bảo chịu ảnh hưởng diễn biến của thị trường; một số trường hợp chưa tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp khi mua TPDN phát hành riêng lẻ; có doanh nghiệp phát hành với khối lượng lớn gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu.

Áp dụng nhiều giải pháp tăng cường quản lý giám sát thị trường

Triển khai các quy định tại Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn, Bộ Tài chính đã và đang tăng cường quản lý giám sát đối với thị trường TPDN.

Cụ thể, Bộ Tài chính tập trung công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến quy định mới về chào bán, giao dịch TPDN, cảnh báo về các rủi ro đối với các chủ thể khi tham gia thị trường, định hướng các giải pháp phát triển thị trường TPDN đã được thực hiện theo định kỳ, chủ động và có hiệu quả.

Theo đó, trong 9 tháng đầu năm 2021, Bộ Tài chính đã tổ chức 3 hội nghị phổ biến và đối thoại chính sách về TPDN, đăng tải các thông tin trên báo chí. Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục chủ động thông tin, tuyên truyền về tình hình thị trường TPDN; cảnh báo kịp thời về những rủi ro cho nhà đầu tư, doanh nghiệp phát hành, các tổ chức cung cấp dịch vụ.

Bên cạnh đó, nhằm hạn chế rủi ro và tăng cường quản lý giám sát thị trường TPDN, Bộ Tài chính đã chỉ đạo UBCKNN triển khai 4 đoàn kiểm tra trong tháng 10/2021 tại 10 công ty chứng khoán về tình hình cung cấp dịch vụ TPDN; và sẽ tiến hành kiểm tra một số doanh nghiệp có khối lượng phát hành trái phiếu lớn; phát hành trái phiếu không có tài sản đảm bảo; tình hình tài chính yếu.

Về cơ chế chính sách, trên cơ sở công tác quản lý giám sát và kết quả kiểm tra về tình hình phát hành, cung cấp dịch vụ về TPDN, Bộ Tài chính đang đánh giá để đề xuất sửa đổi Nghị định số 153/2020/NĐ-CP theo hướng hạn chế doanh nghiệp phát hành trái phiếu với khối lượng lớn không phục vụ cho sản xuất kinh doanh, tăng cường công khai minh bạch trong huy động vốn trái phiếu.

Bộ Tài chính cũng đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành tăng cường quản lý giám sát thị trường TPDN, theo đó: đề nghị Ngân hàng Nhà nước thực hiện kiểm tra, thanh tra, giám sát việc tổ chức tín dụng huy động vốn từ phát hành trái phiếu và phối hợp chia sẻ thông tin kết quả kiểm tra, giám sát; đề nghị Bộ Xây dựng có các giải pháp quản lý thị trường bất động sản, phối hợp quản lý giám sát và cảnh báo các doanh nghiệp bất động sản về rủi ro tăng trưởng nóng; tổ chức làm việc với Bộ Công an về khung khổ pháp lý và tình hình phát hành TPDN để tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin.

Để tăng tính công khai, minh bạch và tăng cường quản lý, giám sát hoạt động giao dịch thứ cấp TPDN riêng lẻ, Bộ Tài chính đang khẩn trương xây dựng Thông tư và chuẩn bị thiết lập thị trường TPDN riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, đồng thời nâng cấp chuyên trang thông tin về TPDN và hệ thống niêm yết, giao dịch TPDN phát hành ra công chúng.

Hoài Anh