Rối loạn tâm lý học đường: Vấn đề đáng lo

19:27 | 24/11/2020

(HQ Online) - Rối loạn tâm thần học đường là bệnh lý phổ biến trong xã hội hiện nay. Thực tế này đang là hồi chuông báo động đòi hỏi sự vào cuộc của cả gia đình, nhà trường và xã hội.

Tăng nhanh người trẻ mắc rối loạn tâm thần
Lỗ hổng quản lý người bệnh tâm thần
Từ vụ chạy bệnh án tâm thần, chạy điểm:Để không còn hội chứng “chạy”?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, 20% trẻ em và vị thành niên có rối loạn tâm thần, 50% khởi phát ở độ tuổi 14. Trầm cảm là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tàn tật ở trẻ vị thành niên. Tự tử là nguyên nhân thứ ba gây tử vong ở lứa tuổi 15-19.

Rối loạn tâm lý học đường: Vấn đề đáng lo
Giám đốc BV Nhi Trung ương phát biểu tại cuộc họp.

Tại Hội thảo Rối loạn tâm thần tuổi học đường do Bệnh viện Nhi Trung ương tổ chức, TS. Đỗ Minh Loan, Trưởng khoa Sức khỏe vị thành niên cho biết, rối loạn sức khỏe tâm thần ở trẻ em được coi là sự chậm trễ hoặc gián đoạn trong việc phát triển tư duy, hành vi, kỹ năng xã hội hoặc điều chỉnh cảm xúc phù hợp với lứa tuổi.

Những vấn đề này khiến trẻ em lo lắng và làm gián đoạn khả năng hoạt động tốt của trẻ ở nhà, ở trường hoặc trong các tình huống xã hội khác. Nhiều trẻ em thỉnh thoảng trải qua nỗi sợ hãi và lo lắng, hoặc các hành vi gây rối.

Đặc điểm rối loạn tâm thần học đường thường gặp gồm rối loạn lo âu và rối loạn tăng động giảm chú ý.

Nhiều gia đình khi đưa các cháu đến khám đều cho rằng con mình không có vấn đề gì nghiêm trọng, nhưng thực tế, khi làm việc với các em nhỏ, các bác sĩ mới nhận ra rất nhiều điều bất ổn như stress, sang chấn tâm lý từ chính môi trường học tập và cuộc sống gia đình của các em. Hầu hết các ca đến khám tại khoa đều ở trong tình trạng mắc các rối loạn tâm lý vừa và nặng.

“Theo nhiều nghiên cứu, ở các khu đô thị lớn, tỷ lệ rối loạn tâm thần có vẻ có xu hướng cao hơn ở tỉnh, thành khác. Trẻ nữ tỷ lệ lo âu trầm cảm, sang chấn tâm lý cao hơn so với trẻ nam. Trẻ trong gia đình có mâu thuẫn, tỷ lệ rối loạn cao hơn so với các em trong gia đình có sự hòa hợp”, bác sỹ Loan cho biết.

Kể về việc điều trị cho bệnh nhân theo bác sỹ Loan, khoảng hơn tháng trước, Bệnh viện tiếp nhận nữ sinh 13 tuổi bị cô giáo phê bình ở trên lớp do nói chuyện làm việc riêng. Em học sinh này cho rằng mình không làm điều này.

Trước đó, gia đình em cũng có một chút bất. Vì thế, khi gia đình yêu cầu em phải làm bản kiểm điểm khiến em này thắt cổ tự tử. “Bé gái được đưa đến bệnh viện trong tình trạng phải thở ô xy và đã quá muộn, chúng tôi không thể cứu được cháu bé”, bác sỹ Loan cho biết.

Theo GS.TS Lê Thanh Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ em là đối tượng phát triển tâm sinh lý chưa hoàn thiện nên dễ gặp những rối loạn tuổi học đường. Nếu không phát hiện sớm, can thiệp sớm đúng cách sẽ để lại hậu quả vô cùng to lớn, học hành sút kém, rối loạn hành vi và rối loạn về tâm thần.

Các khu vực đại diện cho khu vực phía bắc như Mường Khương, Hà Giang, Sơn La, Lai Châu và một số tỉnh đồng bằng bắc bộ và đặc biệt là vùng Hà Nội đều ghi nhận tình trạng này. Điều này đòi hỏi các bác sỹ y khoa phải có kiến thức về tâm lý, tâm thần của trẻ em và đặc biệt là ở lứa tuổi học đường để can thiệp cho các em.

Theo bác sỹ Đỗ Minh Loan, ngoài sự trợ giúp của các cán bộ tâm lý học đường, bản thân nhiều bậc phụ huynh cũng cần thay đổi quan niệm.

Nhiều phụ huyunh hiện coi những biến đổi tâm lý của trẻ em nhiều khi là do phản ứng thái quá vì căng thẳng hoặc cho rằng đó là tâm lý tuổi dậy thì, đến khi trẻ có những phản ứng gây nguy hiểm cho tính mạng thì can thiệp quá muộn. Việc phát hiện, điều trị giúp các em vượt qua những rối loạn đòi hỏi sự quan tâm sát sao của các bậc phụ huynh.

“Chúng ta cần phải đặt vào vị trí của các em nhỏ chứ đừng áp đặt tâm lý của người lớn lên trẻ em. Khi trẻ gặp vấn đề tâm lý bất ổn, các bậc phụ huynh không nên cố gắng tự giải quyết, cần tham vấn ý kiến từ các chuyên gia y tế, chuyên gia tâm lý. Chúng tôi mong muốn được đồng hành cùng các gia đình và nhà trường, bảo đảm các em có sự phát triển hoàn hảo khi trưởng thành”, bác sỹ Loan nói.

Theo nghiên cứu gần đây nhất, tại Việt Nam, tỷ lệ mắc rối loạn tâm thần giao động từ 8-29% ở trẻ em và vị thành niên. Trong đó, ADHD chiếm 14,1%; Rối loạn cảm xúc là 11,5%; Rối loạn ứng xử là 9,2%. 5% trong 10 nghìn người nghiện có hồ sơ quản lý là trẻ dưới 18 tuổi (50% là trẻ dưới 16 tuổi).

Năm 2019, Bệnh viện Nhi Trung ương có tiến hành một cuộc khảo sát với 834 học sinh tại Hà Nội và 726 học sinh tại Hưng Yên cho thấy, thấy tỷ lệ trầm cảm ở Hà Nội là 31,3% và Hưng Yên là 18,6%; Tỷ lệ lo âu tại Hà Nội là 42,6% và Hưng Yên là 36,5%; Tỷ lệ trẻ stress tại Hà Nội là 38,8% và Hưng Yên là 21,8%

D.Ngân