Lập báo cáo Tài chính nhà nước còn nhiều khó khăn

10:43 | 29/11/2019

(HQ Online) - Năm 2019 là năm đầu tiên Kho bạc Nhà nước (KBNN)  triển khai lập Báo cáo tài chính nhà nước năm 2018. Mặc dù cơ sở pháp lý cho hoạt động này đã được ban hành đầy đủ, tuy nhiên việc thực hiện vẫn còn nhiều khó khăn.    

lap bao cao tai chinh nha nuoc con nhieu kho khan KBNN Hải Dương: 100% đơn vị dự toán cấp I đã gửi báo cáo tài chính nhà nước thành công
lap bao cao tai chinh nha nuoc con nhieu kho khan Ban ngành, địa phương tập trung thực hiện Báo cáo tài chính nhà nước năm 2018
lap bao cao tai chinh nha nuoc con nhieu kho khan Báo cáo tài chính nhà nước sẽ được trình Chính phủ vào tháng 5/2020
lap bao cao tai chinh nha nuoc con nhieu kho khan KBNN: Tập trung thực thực hiện lập báo cáo tài chính nhà nước năm 2018
lap bao cao tai chinh nha nuoc con nhieu kho khan
Năm 2019 là năm đầu tiên KBNN triển khai lập Báo cáo tài chính nhà nước năm 2018. Ảnh: Thùy Linh

Cơ sở pháp lý đầy đủ

Để chuẩn bị cho việc lập Báo cáo tài chính nhà nước năm 2018, thời gian qua, Bộ Tài chính và KBNN đã ban hành nhiều công văn hướng dẫn. Đến nay, khung pháp lý cơ bản cho công tác lập Báo cáo tài chính nhà nước năm 2018 đã được ban hành.

Bên cạnh đó, theo KBNN, hiện hệ thống thông tin tổng kế toán nhà nước đã được xây dựng phù hợp, đảm bảo tổng hợp nhanh chóng, chính xác các thông tin tài chính nhà nước một cách hiệu quả, kịp thời, đầy đủ theo yêu cầu quản lý.

KBNN cũng đang khẩn trương nghiên cứu, xây dựng hệ thống thông tin tổng kế toán nhà nước để các đơn vị bên ngoài có thể gửi thông tin tài chính cho KBNN theo hình thức điện tử; đồng thời hỗ trợ KBNN tiếp nhận hoặc nhập thủ công thông tin tài chính nhà nước do các đơn vị gửi, tổng hợp, lập Báo cáo tài chính nhà nước và Báo cáo tổng hợp thông tin tài chính huyện.

Đặc biệt, từ ngày 10/6/2019, KBNN đưa vào vận hành chính thức Cổng tiếp nhận thông tin từ các đơn vị bên ngoài; các hạng mục khác cũng đã đưa vào hoạt động từ giữa tháng 7/2019.

Để triển khai nhiệm vụ mới này, về công tác tổ chức bộ máy, KBNN đã bổ sung nhiệm vụ thực hiện tổng kế toán nhà nước cho bộ phận kế toán tại KBNN tỉnh, thành phố và KBNN quận, huyện. Đến nay, KBNN đã cơ bản hoàn thiện công tác kiện toàn bộ máy kế toán để sẵn sàng cho việc thực hiện tổng kế toán nhà nước ở trung ương và địa phương.

KBNN cho biết, từ tháng 3/2019, toàn hệ thống đã tổ chức ba lớp đào tạo, tập huấn cho các đơn vị dự toán cấp I cấp trung ương, tỉnh - đơn vị cung cấp thông tin (về cơ chế chính sách, gửi báo cáo cung cấp thông tin tài chính) và công chức KBNN cấp tỉnh và KBNN cấp huyện - đơn vị tổng hợp, lập Báo cáo tài chính nhà nước (về cơ chế chính sách và vận hành Hệ thống thông tin tổng kế toán nhà nước). Hiện KBNN vẫn đang tiếp tục tổ chức đào tạo cho công chức cơ quan quản lý và người dùng chính của KBNN tỉnh.

Chế độ kế toán chưa đồng bộ

KBNN cho rằng, do năm 2019 là năm đầu tiên KBNN triển khai lập Báo cáo tài chính nhà nước năm 2018 trong khi đó việc xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn còn chậm và hệ thống thông tin tổng kế toán nhà nước chưa vận hành đầy đủ chức năng (mới chỉ vận hành phần Cổng thông tin để tiếp nhận báo cáo của các đơn vị bên ngoài hệ thống KBNN).

Một khó khăn nữa trong việc thực hiện Báo cáo tài chính nhà nước là một số đơn vị khác (như chủ đầu tư; quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước có chế độ kế toán riêng...) vẫn áp dụng chế độ kế toán cũ trong năm tài chính 2018 do các chế độ kế toán áp dụng cho đơn vị chưa được sửa đổi, ban hành.

Do vậy, KBNN đã hướng dẫn các đơn vị gửi báo cáo lập theo chế độ kế toán cũ và KBNN sẽ thực hiện tổng hợp một hoặc một số chỉ tiêu tài chính cơ bản của các đơn vị: Tài sản thuần, thặng dư/thâm hụt trong năm. Giải pháp này chỉ mang tính tạm thời vì thông tin tài chính của đơn vị chưa được phản ánh đầy đủ trên báo cáo tài chính nhà nước. Sau khi chế độ kế toán mới được ban hành và áp dụng, thông tin tài chính của các đơn vị này sẽ được tổng hợp đầy đủ theo từng chỉ tiêu (tương tự như việc tổng hợp thông tin tài chính của các Đơn vị dự toán I, Đơn vị dự toán cấp I, áp dụng theo Thông tư 107 và Thông tư 99).

Một khó khăn khác trong việc lập Báo cáo lưu chuyển tiền tệ nhà nước năm 2018 là do năm tài chính 2018 là năm đầu tiên các Đơn vị dự toán cấp I thực hiện lập Báo cáo tài chính tổng hợp nên Thông tư 99 hướng dẫn Đơn vị dự toán cấp I khi lập Báo cái tài chính tổng hợp năm 2018 không phải tổng hợp, trình bày các số liệu tài chính năm 2017. Tuy nhiên, đây là những thông tin cần thiết để tổng hợp một số chỉ tiêu trên Báo cáo lưu chuyển tiền tệ nhà nước năm 2018.

Do vậy, riêng đối với Báo cáo lưu chuyển tiền tệ nhà nước năm 2018, thay vì việc dựa vào Báo cáo tình hình tài chính nhà nước, Báo cáo kết quả hoạt động tài chính nhà nước có thể lập căn cứ vào số liệu của Báo cáo quyết toán ngân sách địa phương và Báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2018. Giải pháp này sẽ đảm bảo năm 2018 có Báo cáo lưu chuyển tiền tệ nhà nước phù hợp với quy định của Luật Kế toán năm 2015.

Thùy Linh