Không có công trình nào chịu được lũ ống, lũ quét, sạt lở đất

20:25 | 30/10/2020

(HQ Online) - Đợt thiên tai lần này rất dị thường và bất thường, chưa bao giờ 20 ngày mà 4 trận bão, lũ chồng lũ, bão chồng bão, nên gây ra hậu quả rất nghiêm trọng.

Quảng Nam: Lũ quét cản trở việc tìm kiếm, cứu nạn ở huyện Phước Sơn
Những hiệp sĩ trong lũ dữ
Lũ chồng lũ: Thủy điện không phải “tội đồ" nhưng cần quản lý chặt
0535-mya-ly
Mưa lũ là một trong những hình thái thiên tai gây hậu quả nghiêm trọng. Ảnh minh họa: Internet

Loại bỏ 472 quy hoạch thủy điện nhỏ ra khỏi quy hoạch

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ vào chiều 30/10, báo chí đặt câu hỏi về cách chống chịu cũng như nguyên nhân tác động khiến tình hình mưa lũ tại miền Trung năm nay lại chịu nhiều thiệt hại về người và tài sản như thế.

Trước hết, liên quan đến cảnh báo mưa lũ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, ngay từ đầu năm, Bộ cùng với Bộ Tài nguyên và Môi trường đã cảnh báo năm nay có khoảng 5-6 cơn bão ở miền Trung, trong đó có những cơn bão rất lớn.

“Chúng tôi cũng cảnh báo trước 15 ngày trước trận lũ lịch sử ở Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế. Nhưng đợt thiên tai lần này rất dị thường và bất thường, chưa bao giờ 20 ngày mà 4 trận bão, lũ chồng lũ, bão chồng bão, nên gây ra hậu quả rất nghiêm trọng”, ông Nguyễn Hoàng Hiệp nêu rõ.

Còn theo Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành, các chuyên gia về địa chất đánh giá rằng nguyên nhân chính khu vực miền Trung là một khu vực đồi núi cao, phân cách, địa chất hết sức bất lợi, khi mưa lớn, đặc biệt lâu ngày, nước chứa trong các lớp phong hóa này sẽ bị nhão và có lực trượt kéo xuống phía dưới.

Ngoài ra, hoạt động dân sinh như mở đường, san ủi để có mặt bằng xây dựng nhà ở, trường học, xây dựng các cơ sở hạ tầng, trong đó có cả các nhà máy thủy điện để bảo đảm an ninh năng lượng cho đất nước. Đây là những hoạt động tạo ra việc cắt taluy, mất chân sườn dốc, làm mất ổn định… Các hoạt động này là nguyên nhân kích hoạt để thiên tai có thể xảy ra.

“Thiên tai xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau nên cần đánh giá rõ trong từng trường hợp cụ thể”, Thứ trưởng Lê Công Thành cho hay.

Đặc biệt, để giảm thiểu nguy cơ gây ảnh hưởng đến môi trường của các công trình thủy điện nhỏ, vị này cho biết, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công Thương và các bộ có liên quan đã tham mưu cho Chính phủ loại bỏ 472 quy hoạch thủy điện nhỏ ra khỏi quy hoạch và 213 điểm tiềm năng có thể xây dựng thủy điện cũng cần được xem xét hết sức kỹ lưỡng, chặt chẽ để đảm bảo phát triển kinh tế xã hội địa phương, đặc biệt là khu vực miền núi, bảo đảm bền vững, tránh được những rủi ro thiên tai như trong thời gian vừa qua.

Không có giải pháp công trình nhà ở nào chịu được sạt lở đất

Trả lời về biện pháp chống chọi đối với các hình thái mưa lũ cực đoan, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Quang Hùng cho biết, Việt Nam có 3 hình thái thiên tai: Gió bão, lũ lụt và lũ ống, lũ quét, sạt lở đất.

Thứ nhất, về gió bão, vấn đề này thường xảy ra ở khu vực biển với khoảng cách cự ly là 30-50 km từ bờ biển vào. Qua khảo sát, nhà có “3 cứng” là sàn cứng, tường cứng, mái cứng thì cơ bản là chịu được các gió bão; chủ yếu nhà cấp 4, mái tôn, cổng chào, mái kính... đổ vỡ là chính, nên chúng ta đã có giải pháp công trình để có thiết kế cho phù hợp.

Thứ hai, về lũ lụt, cách đây 7 năm, chúng ta đã có Quyết định số 48 về chương trình nhà ở vượt lũ cho đồng bào miền Trung. Thực tế, đã xây dựng được trên 3.200 nhà có cốt sàn trên mức đỉnh lũ, vừa rồi phát huy tốt.

Vì thế, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết Bộ sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường nghiên cứu để nhân rộng, phát triển thêm mô hình này, chủ yếu cần nguồn lực.

“Đối với lũ ống, lũ quét sạt lở đất, không có giải pháp công trình nhà ở nào có thể chịu được lũ ống, lũ quét, sạt lở đất”, Thứ trưởng Lê Quang Hùng nhấn mạnh.

Vì thế, Thứ trưởng Hùng cho biết, giải pháp là lựa chọn địa điểm để làm sao tránh được lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Hiện nay chúng ta đã có bản đồ về lũ ống, lũ quét, sạt lở đất nhưng tỉ lệ không cao, khoảng 1/20.000 hoặc 1/50.000, xã chỉ là một chấm nhỏ, vấn đề làm sao là phải đưa ra tỉ lệ 1/500, nên Bộ Xây dựng đang phối hợp với các chuyên gia để thực hiện.

Hương Dịu