Hải quan Nghệ An: Giải pháp nào để số thu ngân sách bền vững?

17:08 | 21/07/2019

(HQ Online) - Số thu NSNN 6 tháng đầu năm qua địa bàn do Cục Hải quan Nghệ An quản lý có tăng nhẹ so với năm 2018 nhưng tiến độ thu còn chậm và số thu của từng tháng không ổn định, thiếu bền vững.

hai quan nghe an giai phap nao de so thu ngan sach ben vung Hải quan Nghệ An: Cải cách hơn nữa để tăng thu ngân sách
hai quan nghe an giai phap nao de so thu ngan sach ben vung Hải quan Nghệ An phối hợp bắt gần 100 kg pháo nổ
hai quan nghe an giai phap nao de so thu ngan sach ben vung Nghệ An: Quyết định xử phạt 40 triệu đồng và tịch thu xe ô tô Lexus RX350
hai quan nghe an giai phap nao de so thu ngan sach ben vung Hình ảnh lễ thượng cờ tàu HQ 16-91-01 tại Hải quan Nghệ An

Không có mặt hàng chủ đạo

Ông Nguyễn Văn Khánh, Trưởng phòng Nghiệp vụ, Cục Hải quan Nghệ An phân tích, hiện nay, thu NSNN từ hoạt động XNK của Hải quan Nghệ An đang phụ thuộc và chịu ảnh hưởng lớn từ Công ty CP Tập đoàn Tôn Hoa Sen, Công ty TNHH MTV Hoa Sen Nghệ An, Công ty CP Tập đoàn Thiên Minh Đức. Cụ thể, thu từ Tập đoàn Tôn Hoa Sen và Thiên Minh Đức trong tháng 1 đạt 103,1 tỷ đồng (chiếm đến 57,8% tổng số thu của toàn đơn vị), tuy nhiên, trong tháng 2, đơn vị lại không thu được đồng nào từ hai công ty này. Đến tháng 3, hai công ty này lại nộp vào NSNN 111,2 tỷ đồng, nhưng từ tháng 4, 5 con số này lại giảm mạnh, lần lượt là 110 tỷ đồng; 14,3 tỷ đồng và 82,9 tỷ đồng. Đột biến trong tháng 6, hai công ty này đã nộp NSNN đạt 449,5 tỷ đồng.

Qua số liệu cho thấy tổng số thu của hai công ty này chiếm đến trên 50% tổng số thu của toàn Cục. Thu thường xuyên từ các DN còn lại chiếm chưa đến 50%, chỉ đạt 50-70 tỷ đồng/tháng. Tuy nhiên, trong số các DN này thì có 4 DN đóng góp số thu ổn định 30-40 tỷ đồng/tháng là BSE khoảng 10-12 tỷ đồng; Vissai Ninh Bình 10,5-12,5 tỷ đồng/tháng; Sabeco Sông Lam 7,5-10 tỷ đồng/tháng; Dầu thực vật Tường An 4 tỷ đồng/ tháng. Như vậy các DN vừa và nhỏ trên địa bàn còn lại chỉ đóng góp 1 phần nhỏ số thu NSNN.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Khánh, tháng nào không phát sinh số thu của Tôn Hoa Sen và Thiên Minh Đức thì số thu toàn Cục bị giảm mạnh (như tháng 2 và tháng 5), dẫn đến không đạt chỉ tiêu đề ra hàng tháng (141,7 tỷ đồng). Trong khi đó, mặt hàng máy móc thiết bị NK tạo tài sản cố định cho các dự án đầu tư giảm mạnh. Tính đến 30/6, thu từ nguồn này mới chỉ đạt 120 tỷ đồng (trong khi năm 2018 là 214 tỷ đồng). Bên cạnh đó, mặt hàng xăng NK của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam thường đóng góp trên 100 tỷ đồng mỗi năm song năm 2019 nguồn thu này không phát sinh bởi từ quý IV/2018 Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn đi vào hoạt động và có sản phẩm nên Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam không NK về cảng Cửa Lò.

Đặc biệt, mặt hàng XK chính tại Hải quan Nghệ An là đá vôi trắng các loại có xu hướng giảm do các DN chủ yếu thực hiện thủ tục XK qua cảng Nghi Sơn (Thanh Hóa). Hơn nữa, còn chịu tác động do UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành quyết định đóng cửa 10 mỏ khai thác khoáng sản trên địa bàn huyện Quỳ Hợp (trong đó có 9 mỏ đá xây dựng).

Chi cục Hải quan Vinh có số thu nhiều nhất của Cục Hải quan Nghệ An, song ông Trần Quang Minh, Chi cục trưởng cho biết, số thu 6 tháng đầu năm của Chi cục chỉ đạt 73,3% so với cùng kỳ năm 2018. Nguyên nhân là số thu từ mặt hàng máy móc, thiết bị NK tạo tài sản cố định thuộc các dự án của Công ty CP xi măng Tân Thắng, Công ty CP xi măng Sông Lam, Công ty CP Thủy điện Đakrông, Công ty CP Zahung… đầu tư trên địa bàn giảm đáng kể. Một số dự án mới phát sinh của Tập đoàn TH, Công ty CP bao bì Sabeco Sông Lam nhưng có trị giá hàng NK máy móc thiết bị nhỏ.

Ông Trần Quang Minh cũng cho rằng, số thu NSNN tại Chi cục Hải quan Vinh chủ yếu phụ thuộc vào số thuế thu được từ mặt hàng máy móc, thiết bị của các dự án đầu tư, mặt hàng thép nguyên liệu của Tập đoàn Tôn Hoa Sen. Tuy nhiên, trong 6 tháng đầu năm 2019 tình hình NK mặt hàng thép nguyên liệu của Tập đoàn Tôn Hoa Sen chững lại và có chiều hướng giảm. Hải quan Vinh đã trao đổi và DN cho biết, hiện nay công ty chủ yếu mua nguyên liệu thép trong thị trường nội địa, chỉ khi nào có đơn hàng XK thì mới NK nguyên liệu đầu vào. Mặt khác, số thuế thu được từ mặt hàng máy móc thiết bị của các dự án đầu tư trong 6 tháng giảm mạnh, chỉ đạt 8,8% so với cùng kỳ. Chính vì vậy mà số thu NSNN qua địa bàn 6 tháng đầu năm chỉ đạt 499,5 tỷ đồng, đạt 37,8% so với chỉ tiêu (1.320 tỷ đồng).

Gắn kết DN- Giải pháp lâu dài

Để duy trì và đảm bảo thu đạt chỉ tiêu được giao, ông Chu Quang Luân Cục trưởng Cục Hải quan Nghệ An cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục tạo điều kiện tối đa cho DN đang có hoạt động XNK qua địa bàn. Tích cực tuyên truyền, chính sách pháp luật liên quan đến hoạt động XNK, lĩnh vực quản lý thuế của Nhà nước tới cộng đồng DN để DN hiểu đúng, đủ và tự giác chấp hành nghĩa vụ nộp thuế vào NSNN.

Đồng thời, đơn vị sẽ tổ chức các đoàn tới làm việc cụ thể với các DN có mặt hàng XNK để nắm bắt kế hoạch sản xuất kinh doanh, XNK của DN, từ đó theo dõi, đôn đốc, kịp thời giải quyết vướng mắc. Đặc biệt là các DN có ảnh hưởng đến số thu của toàn Cục như: Công ty CP Tập đoàn Tôn Hoa Sen, Công ty CP Tập đoàn Thiên Minh Đức, Công ty CP Vissai Ninh Bình, Công ty TNHH Điện tử BSE Việt Nam, Công ty CP Bao bì Sabeco Sông Lam và các công ty XK đá vôi trắng ở Quỳ Hợp. Cùng với đó, đơn vị cũng yêu cầu các chi cục chủ động khai thác tìm kiếm các nguồn thu mới để bù đắp các khoản hụt thu do cơ chế chính sách thay đổi.

Ngoài ra, Hải quan Nghệ An cũng tham mưu, đề xuất UBND tỉnh Nghệ An thực hiện thông báo chính thức với phía Lào (Quyết định 753/QĐ- TTg ngày 19/5/2011 của Thủ tướng Chính phủ) về việc nâng cấp cửa khẩu Thanh Thủy lên cửa khẩu chính. Đặc biệt, đơn vị sẽ triển khai ký kết thỏa thuận hợp tác hải quan – DN với 4 DN là Công ty CP Tập đoàn Thiên Minh Đức, Công ty CP Vissai Ninh Bình, Công ty CP Bao bì Sabeco Sông Lam và VSIP Nghệ An.

Ông Trần Quang Minh cũng cho rằng, các đơn vị tham mưu cần tính toán chính xác dựa trên yếu tố tác động để đơn vị hoàn thành nhiệm vụ. Bên cạnh đó, cần giữ vững nguồn thu của các mặt hàng truyền thống như đá vôi trắng XK, thủ công mỹ nghệ…. (trung bình hàng tháng thu khoảng 70 tỷ đồng). “Đặc biệt, cần tạo quan hệ, gắn kết, trao đổi, nắm bắt các kế hoạch, “tâm tư” từ phía các DN, từ đó nhằm tạo điều kiện tối đa, thuận lợi nhất khi DN làm thủ tục hải quan qua địa bàn. Có gần gũi, thu hẹp khoảng cách giữa cơ quan quản lý và DN thì DN mới tìm đến cơ quan quản lý”, ông Trần Quang Minh nhấn mạnh.

Trao đổi với phóng viên Báo Hải quan, ông Chu Quang Luân, Cục trưởng Cục Hải quan Nghệ An cho biết, tính đến ngày 16/7, đơn vị thu nộp NSNN đạt 894,6 tỷ đồng, bằng 52,63% so với dự toán được giao, tăng 1,7% so với cùng kỳ năm 2018. So với thực tế thu NSNN từ hoạt động XNK tại đơn vị trong những năm gần đây, mốc cao nhất đạt được trên 1.536,8 tỷ đồng (năm 2017) và 1.574,8 tỷ đồng (năm 2018), trong khi chỉ tiêu năm 2019 yêu cầu thu đạt tối thiểu là 1.700 tỷ đồng và phấn đấu đạt 1.788 tỷ đồng. Các DN có hoạt động XNK trên địa bàn chủ yếu là DN vừa và nhỏ, đồng thời một số mặt hàng chính, đóng góp số thu lớn như xăng, máy móc thiết bị, gỗ lại đang giảm mạnh. Nếu như những năm 2017, 2018, số thu từ mặt hàng máy móc thiết bị tạo tài sản cố định đạt con số hàng trăm tỷ đồng thì trong năm 2019 con số này tụt xuống còn vài chục tỷ đồng đã khiến cho công tác thu nộp NSNN của Hải quan Nghệ An gặp nhiều khó khăn.

 Đảo Lê