Gỡ vướng để gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp

16:08 | 17/01/2023

(HQ Online) - Hiện nay, nhà ở thương mại cao cấp thì nhiều, nhưng nhà ở giá rẻ cho đại bộ phận người dân, đặc biệt là nhà ở giá rẻ cho công nhân rất hạn chế.

Từ 2023, lãi suất cho vay hỗ trợ nhà ở xã hội tăng lên 5%/năm
Một dự án nhà ở xã hội tại TPHCM. Ảnh minh họa
Một dự án nhà ở xã hội tại TPHCM. Ảnh minh họa

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, năm 2022, số lượng nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân khu công nghiệp đã khởi công là 19 dự án, với khoảng 33.194 căn có tổng diện tích xây dựng 1,8 triệu m2. Hiện cả nước đã hoàn thành 301 dự án nhà ở xã hội khu vực đô thị và nhà ở công nhân khu công nghiệp, quy mô xây dựng khoảng 155.800 căn, với tổng diện tích hơn 7,79 triệu m2.

Trong khi đó, số liệu tổng hợp về nhà ở từ hơn 40 địa phương, nhu cầu nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp trong giai đoạn 2021-2030 khoảng 2,6 triệu căn hộ và mục tiêu hoàn thành cho giai đoạn này là khoảng 1,8 triệu căn.

Cụ thể, ở giai đoạn 2021-2025, nhu cầu về nhà ở xã hội dành cho người có thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp khoảng 1,3 triệu căn và mục tiêu các địa phương đặt ra là hoàn thành khoảng 700.000 căn (đáp ứng khoảng 54% nhu cầu).

Sang giai đoạn 2025-2030, nhu cầu về nhà ở xã hội dành cho người có thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp khoảng 1,3 triệu căn và mục tiêu các địa phương đặt ra là hoàn thành khoảng 1,1 triệu căn (đáp ứng khoảng 85% nhu cầu).

Theo đó, để đạt mục tiêu phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2030, Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) cho rằng, ngoài đề xuất bỏ quy định dành 20% quỹ đất bắt buộc tại các dự án nhà ở thương mại để giảm giá thành, HoREA đề xuất bổ sung quy định UBND cấp tỉnh trích 10% tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn để phát triển nhà ở xã hội.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho biết, nếu chỉ trích 10% tiền sử dụng đất thu từ các dự án phát triển nhà ở thương mại, khu đô thị trên địa bàn thì số tiền này không lớn, đặc biệt là đối với các tỉnh vùng sâu, vùng xa. Chẳng hạn, TPHCM là địa phương lớn nhưng năm 2021 cũng chỉ thu tiền sử dụng đất được 7.560 tỷ đồng, trích 10% cũng chỉ được 756 tỷ đồng.

Như vậy sẽ khó có thể dành ngân sách đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, hạ tầng kết nối giao thông của các dự án cũng như đền bù, giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên phạm vi địa bàn và đầu tư xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê trong bối cảnh nhà nước không có đủ ngân sách để thực hiện đền bù, tạo quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội.

Ngoài ra, theo một số doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, hiện nay doanh nghiệp đều mong muốn tham gia việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân bởi ngoài trách nhiệm kinh doanh, đó còn là trách nhiệm đối với cộng đồng. Thế nhưng, để thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển loại hình này, cần giải quyết các vấn đề về thời gian, thủ tục, nguồn vốn cũng như hoạt động phân phối.

Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam cho rằng, nhà ở xã hội sẽ là phân khúc giải bài toán thanh khoản cho thị trường. Khi các dự án nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ được triển khai xây dựng, bán hàng đây sẽ là phân khúc có thanh khoản rất tốt do phù hợp với khả năng chi trả của phần lớn người mua nhà.

Theo đó, các địa phương cần đẩy mạnh hỗ trợ đơn vị phát triển, tiến độ phê duyệt thủ tục đầu tư dự án, không để tồn đọng và kéo dài nhiều hồ sơ, thủ tục. Ngoài ra, cần phải tiếp tục rà soát mâu thuẫn, chồng chéo của pháp luật, rào cản thủ tục phê duyệt đầu tư dự án để tháo gỡ kịp thời trước khi đợi sửa luật.

Thu Dịu