Cung-cầu thịt lợn : Đảm bảo đầu quý 4

08:42 | 04/08/2020

(HQ Online) - Thịt lợn hiện vẫn là mặt hàng khá đắt đỏ trong "rổ" hàng hóa tiêu dùng, gây ảnh hưởng không nhỏ tới chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Thúc đẩy nhập khẩu và tái đàn là hai hướng chủ lực đã và đang được đẩy mạnh để dần tăng cung, tiến tới cân đối cung-cầu thịt lợn, bình ổn giá cả vào cuối năm nay.

Bộ Công Thương lập Đoàn kiểm tra liên ngành mặt hàng thịt lợn
Giải quyết thủ tục hải quan thuận lợi mặt hàng thịt lợn nhập khẩu
Lô hàng 1.000 con lợn thịt đầu tiên nhập khẩu qua cửa khẩu Bờ Y
Xăng dầu, thịt lợn đẩy CPI 6 tháng tăng 4,19%, cao nhất trong 5 năm qua
Lô lợn thịt thứ hai nhập khẩu qua cửa khẩu Lao Bảo
500 con lợn Thái Lan về cửa khẩu Lao Bảo, giá thịt lợn có “hạ nhiệt”?
Bộ trưởng Nông nghiệp: “Không lý gì dân cứ tập trung ăn thịt lợn”
cung cau thit lon dam bao dau quy 4
Đến cuối quý 3, đầu quý 4, Việt Nam sẽ cơ bản đáp ứng được nhu cầu thịt lợn. Ảnh: Nguyễn Thanh

Đã nhập khẩu hơn 93.000 tấn thịt

Từ đầu tháng 4/2020, giá thịt lợn hơi xuất bán tại chuồng có xu hướng tăng, có thời điểm giá thịt lợn hơi tăng cao và cán mốc 100.000 đồng/kg. Hiện, giá thịt lợn đã hạ xuống dao động khoảng 78.000 đồng – 88.000 đồng/kg, dù vậy đây vẫn là mức giá tương đối cao.

Theo Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), nguyên nhân mấu chốt nhất khiến giá thịt lợn tăng cao thời gian qua là do nguồn cung giảm. Đàn lợn nái, lợn con chết và tiêu hủy nhiều trong cao điểm Dịch tả lợn châu Phi diễn ra trên cả nước từ tháng 5 đến 7/2019. Những lợn nái không chết cũng rất hạn chế đưa vào phối giống trong giai đoạn này. Bên cạnh đó, người chăn nuôi chưa mạnh dạn tái đàn, người giết mổ nhỏ lẻ không trực tiếp mua được lợn thịt từ các DN, phải qua nhiều khâu trung gian.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, mới đây Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1899/QĐ-BCT thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành do Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ NN&PTNT, Bộ Tài chính, Ban chỉ đạo 389 và các cơ quan chức năng có liên quan nhằm kiểm tra, rà soát, đánh giá thực trạng toàn bộ chuỗi chăn nuôi, sản xuất, kinh doanh, hệ thống phân phối, cung ứng, lò mổ và đầu mối bán buôn, bán lẻ đến người bán cuối cùng trực tiếp cho người tiêu dùng đối với mặt hàng lợn giống, lợn hơi và các sản phẩm thịt lợn trên thị trường.

Đối tượng kiểm tra là DN, tổ chức, cá nhân tham gia ở các khâu khác nhau trong toàn bộ chuỗi chăn nuôi, sản xuất, kinh doanh, phân phối, cung ứng lợn giống, lợn hơi (lợn thịt) và các sản phẩm thịt lợn. Phương thức kiểm tra bao gồm kiểm tra tại chỗ (kiểm tra trực tiếp tại DN, đối tượng kiểm tra) hoặc yêu cầu có văn bản báo cáo, giải trình, cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ đoàn kiểm tra.

Ngoài một số DN chăn nuôi lớn đã bắt đầu triển khai việc tái đàn nái từ tháng 10/2019 sẽ cho sản phẩm từ tháng 8/2020, còn phần lớn việc tái đàn nái trong các trang trại, hộ chăn nuôi (khu vực chiếm tỷ trọng lớn trong sản xuất) mới chỉ bắt đầu từ cuối tháng 2/2020 trở lại đây. Đáng chú ý, theo đại diện Cục Chăn nuôi, Bộ NN&PTNT đã nhiều lần tổ chức họp, tổ chức đoàn công tác trực tiếp đến làm việc với các DN chăn nuôi lớn để chỉ đạo sản xuất, phòng, chống dịch bệnh, ổn định nguồn cung và giảm giá bán lợn thịt. Kết quả, các DN chăn nuôi lớn (như Công ty CP Việt Nam, Dabaco, Mavin, Masan, GreenFeed,…) đã phối hợp, đồng hành với Chính phủ và xuất bán lợn thịt tại trại với giá từ 74.000-76.000 đồng/kg lợn hơi. Tuy nhiên, còn một số DN chưa phối hợp thực hiện việc giảm giá bán lợn thịt, chưa hoàn toàn đồng hành cùng với Chính phủ, đồng thời có những thời điểm không xuất bán, nuôi để tăng khối lượng nên ảnh hưởng đến nguồn cung như Công ty CJ, Công ty Japfa… góp phần làm cho giá bị đẩy lên cao.

Để bù đắp nguồn cung thịt lợn, một trong những giải pháp cấp tập được Bộ NN&PTNT đẩy mạnh thời gian gần đây là NK thịt lợn đông lạnh, thậm chí NK cả thịt lợn sống từ Thái Lan về giết mổ.

Thứ trưởng Bộ NN&PTTN Phùng Đức Tiến cho hay, việc NK thịt lợn đông lạnh không có “quota”. Cục Thú Y (Bộ NN&PTNT) hết sức tạo điều kiện để việc thông quan được thuận lợi. Tuy nhiên, việc nhập thịt lợn cũng không phải đơn giản xuất phát từ việc dịch tả lợn châu Phi hoành hành làm tổng đàn lợn toàn cầu giảm 12%. Trong khi đó, riêng Trung Quốc tổng đàn lợn giảm hơn 50%, quốc gia này đã đặt trước các hợp đồng nhập thịt lợn từ 3-5 tháng với giá cao nên tìm được nguồn hàng phù hợp. Điều này càng gây thêm khó khăn cho NK thịt lợn của Việt Nam.

"Tuy nhiên, với sự nhanh nhạy của DN cùng sự vào cuộc của NN&PTNT, Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, đến nay Việt Nam cũng đã nhập được hơn 93.000 tấn thịt lợn. Riêng về lợn sống, Việt Nam cũng đã đàm phán với Thái Lan nhập được 70.000 con lợn", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nói.

Cuối năm cung-cầu gặp nhau

Bên cạnh giải pháp tình thế là thúc đẩy NK thịt lợn đông lạnh và cả lợn sống về giết mổ, giải pháp được xác định là căn cơ giúp tăng nguồn cung thịt lợn, tiến tới cân đối cung-cầu mặt hàng này chính là công tác tái đàn.

Năm 2020 sản lượng thịt xuất chuồng quý 1 đạt hơn 811 nghìn tấn; dự kiến quý 2 đạt hơn 900 nghìn tấn; quý 3 đạt hơn 1 triệu tấn; quý 4 đạt gần 1,1 triệu tấn. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), nhu cầu lợn thịt xuất chuồng trung bình mỗi quý năm 2018 (trước khi có bệnh Dịch tả lợn châu Phi) là khoảng 920 nghìn tấn. Như vậy, đến cuối quý 3, đầu quý 4 sẽ cơ bản đáp ứng được nhu cầu thịt lợn.

Vừa qua các DN lớn sản xuất lợn giống chủ yếu thay thế nội bộ của DN và mạng lưới gia công, rất hạn chế bán con giống ra ngoài. Do đó, giá lợn giống hiện nay rất cao 2,5 đến hơn 3 triệu đồng/con.

Theo Cục Chăn nuôi, tái đàn lợn đến nay vẫn đối mặt không ít khó khăn, thách thức. Điển hình như, bệnh Dịch tả lợn châu Phi rất nguy hiểm chưa có vắc xin phòng bệnh; chăn nuôi nông hộ khó áp dụng biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, nên người chăn nuôi nhỏ lẻ sợ dịch bệnh tái phát. Ngoài ra, không ít địa phương chưa thực sự quyết tâm trong chỉ đạo, hướng dẫn tái đàn, tăng đàn vì e ngại tái phát dịch sẽ phát sinh hệ lụy cho địa phương. Đáng chú ý, một số địa phương chậm thanh toán tiền hỗ trợ thiệt hại do dịch tả lợn châu Phi cho người dân, nên người chăn nuôi rất khó khăn duy trì sản xuất. Mặt khác, người chăn nuôi cũng gặp khó khăn khi tiếp cận chính sách về tín dụng, lãi suất ưu đãi và chính sách về đất đai để tái đàn, duy trì sản xuất, tăng đàn.

Chia sẻ thêm từ góc độ ứng phó với dịch tả lợn châu Phi, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nêu rõ, đến nay tuy Việt Nam chưa sản xuất được vắc xin phòng chống nhưng cũng đã có nhiều kết quả đáng ghi nhận để khống chế dịch như nghiên cứu ra bộ kit phát hiện sớm bệnh; nghiên cứu các dòng lợn có sức miễn kháng, bước đầu về giải trình gen, chọn tạo… Đây thực sự là một màng chắn khá hữu ích để tăng tốc trong tái đàn.

Theo báo cáo từ các địa phương đến cuối tháng 6/2020, tổng đàn lợn cả nước đạt 24,9 triệu con lợn, bằng 85% so với cuối năm 2018 khi chưa có dịch tả lợn châu Phi. "Tuy nhiên cũng phải nói rõ việc tái đàn cần có thời gian. Từ tháng 5 đến tháng 9/2019 khi dịch lên cao chúng ta phải liên tục tiêu hủy lợn với số lượng rất lớn. Trong thời gian này hầu như không cơ sở, DN nào dám cho phối giống. Đến khoảng tháng 9-10/2019 mới bắt đầu khởi động lại việc này và đến đầu năm 2020 mới có lợn giống. Cũng phải mất 6 tháng sau khi có lợn giống, thị trường mới có sản phẩm từ việc tăng đàn này. Dự kiến cuối năm nay cung-cầu về thịt lợn mới có thể cân bằng", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.

Về vấn đề này, Cục Chăn nuôi đưa ra con số cụ thể hơn, dự kiến đến cuối quý 3, đầu quý 4, Việt Nam mới đảm bảo cơ bản nhu cầu thịt lợn. Thời gian tới, để từng bước đảm bảo nguồn cung thịt lợn, bên cạnh nỗ lực thúc đẩy tái đàn lợn, Bộ NN&PTNT xác định cùng Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao tiếp tục hỗ trợ các DN tìm nguồn hàng bảo đảm NK thịt từ các quốc gia theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Ngoài ra, Bộ NN&PTNT tạo điều kiện thuận lợi nhất để các DN có thể NK được lợn thịt về giết mổ ngay và nuôi thịt từ các nước lân cận để giảm ngay áp lực cho nguồn cung. Tuy nhiên, điều này cần đảm bảo lợi ích cho người sản xuất, người cung ứng và người tiêu dùng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Uyển Như