Chinh phục thị trường EU để đưa nông sản Việt đi khắp thế giới

08:25 | 18/09/2020

(HQ Online) - Trao đổi với báo chí mới đây xung quanh câu chuyện tận dụng cơ hội từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) để thúc đẩy XK nông, thủy sản vào thị trường EU, Bộ trưởng Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh, với thị trường EU không chỉ khai thác giá trị tuyệt đối của XK mà còn thông qua thị trường này làm "tín chỉ" để hàng Việt có thể đi đến bất kỳ nơi nào trên thế giới.

Điểm nghẽn logistics “cản chân” nông sản Việt
Tiêu thụ vải thiều, gạo qua Ví MoMo vượt xa kỳ vọng ban đầu
Tọa đàm tìm giải pháp thúc đẩy xuất khẩu nông thủy sản: Chuẩn bị tâm thế cho nông sản Việt chinh phục các thị trường khó tính
Thực hiện CPTPP và EVFTA: Nông sản Việt vượt rào cản kỹ thuật để chiếm lĩnh “chợ” thế giới
Làm gì để nông sản Việt chiếm lĩnh "chợ" thế giới?
1407 10 ac2642f66db584ebdda4
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường

Sau hơn 1 tháng Hiệp định EVFTA có hiệu lực, những ngày đầu tháng 9 liên tiếp diễn ra lễ XK nhiều mặt hàng nông, thủy sản tỷ USD của Việt Nam đi EU theo EVFTA như tôm đông lạnh, cà phê, chanh leo, trái cây nói chung... Ngành nông nghiệp đã chuẩn bị như thế nào để có thể sớm tận dụng EVFTA như vậy, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Ngay trong quá trình đàm phán ký kết EVFTA, ngành nông nghiệp đã được xác định là ngành có rất nhiều lợi thế với 3 trụ cột chính. Cụ thể gồm: Có thể đẩy mạnh thương mại XK nông sản ở một số nhóm mặt hàng đang có lợi thế như tôm, cà phê, trái cây, gạo..; thông qua việc thực thi Hiệp định có thể tiếp thu các công nghệ chế biến hiện đại của EU thông qua đầu tư FDI; có thể nâng cao năng lực quản trị thông qua các chương trình hợp tác đào tạo quản lý, tập huấn, nâng cao kỹ năng phát triển thị trường để cùng nhau phát triển.

Với ba lợi thế đó, ngay từ đầu ngành nông nghiệp đã phối hợp với Bộ Công Thương, các DN và nông dân chuẩn bị tích cực các điều kiện trước khi Hiệp định có hiệu lực. Cụ thể như, ngành nông nghiệp tích cực đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất theo chuỗi liên kết từ khâu tổ chức nguyên liệu, chế biến sâu đến tiêu thụ sản phẩm. Bởi vậy, ngay khi EVFTA có hiệu lực, ngành nông nghiệp đã "đón sóng" cơ hội này, tập trung đẩy mạnh các đơn hàng XK để tận dụng được ưu đãi về hạn ngạch thuế quan.

1409 10 xuat khau caphe
Phát lệnh xuất khẩu lô cà phê đầu tiên của Việt Nam sang châu Âu. Ảnh: TTXVN

Những mặt hàng nào đang có lợi thế thúc đẩy XK sang EU, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Trong ngày 16/9, Bộ NN&PTNT đã phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức lễ XK cà phê và chanh leo sang EU theo Hiệp định EVFTA. Ngày 17/9 tại Bến Tre diễn ra Lễ XK trái cây sang thị trường này sau khi được hưởng các ưu đãi về thuế quan; trước đó cũng đã diễn ra Lễ XK tôm sang EU theo EVFTA tại Ninh Thuận.

Gạo, tôm, cà phê, trái cây... đang là những mặt hàng có lợi thế của Việt Nam tại thị trường EU. Cụ thể, với mặt hàng cà phê, Việt Nam hoàn toàn có thể gia tăng giá trị XK vào thị trường EU sau khi thuế suất giảm từ 15% xuống 0%. Trong tháng 8/2020, trị giá XK cà phê của Việt Nam sang EU đạt 76 triệu USD, tăng 34,7% so với tháng 7/2020. EU cũng là thị trường tiêu thụ nhiều cà phê nhất của Việt Nam, chiếm 40% trong tổng lượng và 38% về tổng trị giá XK cả nước (trung bình trị giá XK cà phê sang EU đạt 1,2 - 1,4 tỷ USD/năm trong 5 năm qua).

Gạo Việt XK sang EU cũng có những tín hiệu khả quan. Trong gần 1 tháng triển khai EVFTA, giá gạo XK của Việt Nam vào thị trường EU đã tăng phổ biến từ 80 - 200 USD/tấn.

Với rau quả tươi, trị giá XK các sản phẩm rau quả của Việt Nam sang EU trong tháng 8/2020 ước đạt 14,7 triệu USD, tăng 25,2% so với tháng trước. Hiện, EU là thị trường XK thứ tư của rau quả Việt Nam. Với nền tảng sẵn có này cộng thêm việc miễn giảm thuế NK theo cam kết trong EVFTA đang tiếp sức để giúp tăng khả năng cạnh tranh của trái cây Việt Nam so với các đối thủ.

Riêng đối với ngành thủy sản, từ đầu tháng 8 đến nay, XK thủy sản vào EU cũng có số lượng đơn hàng tăng khoảng 10% so với tháng 7/2020...

Bộ trưởng có thể chia sẻ rõ hơn, thời gian tới Bộ NN&PTNT sẽ triển khai các giải pháp như thế nào để tận dụng tốt lợi thế, thúc đẩy mạnh mẽ XK nông, thủy sản vào thị trường EU?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Thị trường EU đang mở ra những cánh cửa rộng lớn cho nông sản Việt. Tuy nhiên, để đáp ứng được các yêu cầu của thị trường này, việc tổ chức lại sản xuất theo hướng đảm bảo an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc là vô cùng quan trọng.

Thời gian tới, Bộ NN&PTNT sẽ tiếp tục phối hợp các DN, khuyến khích DN tập trung các đơn hàng cho những ngành hàng có lợi thế như rau quả, thủy sản, nhóm sản phẩm cây công nghiệp (chè, cà phê, hạt điều); tập trung đẩy nhanh hơn sản xuất theo chuỗi, kiểm soát tốt chất lượng sản phẩm; đặc biệt, cần chuẩn bị tốt kỹ năng thương mại để tận dụng các lợi thế.

Song song đó, trong dài hạn, tôi cho rằng cần có các giải pháp căn cơ, bền vững để đẩy mạnh sản xuất theo chuỗi, liên kết chặt chẽ với nông dân, hình thành quy trình khép kín từ tổ chức nguyên liệu, chế biến, thương mại. Phải xác định, với thị trường EU, chúng ta không chỉ khai thác giá trị tuyệt đối của XK mà còn thông qua thị trường này làm "tín chỉ" để chứng minh trình độ sản xuất của nông dân Việt Nam. Hàng Việt Nam có thể đi đến bất kỳ nơi nào trên thế giới, từ đó mở rộng dung lượng thị trường.

Xin cảm ơn Bộ trưởng!

Thống kê sơ bộ sau hơn 1 tháng Hiệp định EVFTA có hiệu lực, trị giá XK nông, lâm, thủy sản vào EU tháng 8/2020 là 350 triệu USD, tăng 17% so với tháng 7/2020.

Hiệp định EVFTA chính thức có hiệu lực từ 1/8/2020. Đối với các nhóm hàng nông sản quan trọng trong đó có cả áp dụng hạn ngạch thuế quan, cam kết của EU dành cho Việt Nam như sau:

Cà phê: EU xóa bỏ thuế cho toàn bộ cho các sản phẩm cà phê chưa rang hoặc đã rang, giảm từ 7 - 11% xuống 0%; các loại cà phê chế biến từ giảm 9 - 12% xuống còn 0% vào thời điểm Hiệp định có hiệu lực ngày 1/8/2020.

Thủy sản (trừ cá ngừ đóng hộp và cá viên): EU sẽ xóa bỏ thuế quan đối với 86,5% kim ngạch xuất khẩu của ta trong vòng 3 năm, 90,3% trong vòng 5 năm và 100% trong vòng 7 năm. Đối với cá ngừ đóng hộp, EU dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan 11.500 tấn.

Gạo: EU dành cho Việt Nam hạn ngạch 80.000 tấn gạo (gồm 30.000 tấn gạo xay xát, 20.000 tấn gạo chưa xay xát và 30.000 tấn gạo thơm). Đối với sản phẩm từ gạo, EU sẽ đưa thuế suất về 0% sau một lộ trình nhất định.

Đường: EU dành cho Việt Nam hạn ngạch 10.000 tấn đường trắng và 10.000 tấn sản phẩm chứa đường trên 80%.

Mật ong: EU sẽ xóa bỏ thuế ngay khi Hiệp định có hiệu lực và không áp dụng hạn ngạch thuế quan.

Các sản phẩm củ quả, rau củ quả chế biến, nước hoa quả khác về cơ bản sẽ được xóa bỏ thuế quan ngay khi Hiệp định có hiệu lực. Gỗ và các sản phẩm gỗ hầu hết sẽ xóa bỏ thuế ngay khi EVFTA có hiệu.

Các sản phẩm khác thuộc diện cam kết theo hạn ngạch thuế quan: EU dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan 25.000 tấn tinh bột sắn (trên tổng nhập khẩu của EU là 33.000 tấn); 5.000 tấn ngô ngọt (riêng ngô bao tử sẽ không bị hạn ngạch thuế quan và được hưởng thuế suất 0% trong vòng 7 năm); 400 tấn tỏi và 350 tấn nấm. Thuế suất trong hạn ngạch của tất cả các mặt hàng thuộc diện cam kết theo hạn ngạch thuế quan của EU là 0%.

Thanh Nguyễn