Chia sẻ “rủi ro” phù hợp

07:00 | 29/11/2020

(HQ Online) - Đại diện Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, khoảng 80% vốn đầu tư cho các dự án giao thông theo hình thức BT, BOT do ngành ngân hàng tài trợ. Nhưng nghịch lý là những dự án này doanh thu không đạt như dự kiến, khiến các ngân hàng phải đối mặt với nhiều rủi ro.

Triển khai Luật PPP: Nhà đầu tư mong muốn gì?
Dự án quan trọng cấp quốc gia sẽ có hướng dẫn mới
Lựa chọn nhà đầu tư PPP phải phù hợp với thông lệ quốc tế
Hụt thu vì Covid-19, lo nợ xấu “phình to" từ tín dụng BOT
Chia sẻ “rủi ro” phù hợp
Ảnh minh họa

Theo số liệu từ NHNN, bình quân giai đoạn 2016-2019, dư nợ lĩnh vực BOT, BT giao thông tăng 10,82%, chiếm 1,51% tổng dư nợ, nhưng tốc độ và tỷ trọng đã có xu hướng giảm qua các năm. Đến cuối tháng 6/2020, dư nợ lĩnh vực này tăng 0,49%, chiếm 1,31% tổng dư nợ. Thời gian qua, các tổ chức tín dụng cam kết cấp vốn cho chủ đầu tư để thực hiện 120 dự án giao thông trên cả nước. Tuy nhiên, số liệu cho thấy, có khoảng 50 trên tổng số 120 dự án có doanh thu thực tế không đạt như dự kiến, nhiều dự án doanh thu chỉ đạt 13-15% kế hoạch, nhiều dự án chưa được thu phí hoặc đang tạm dừng thu phí một trạm... Điều này khiến một lượng dư nợ khoảng 65.000 tỷ đồng có nguy cơ phải cơ cấu nợ, chuyển nhóm nợ, tăng trích lập dự phòng.

Chính vì vậy, để tạo điều kiện triển khai có hiệu quả hoạt động cho vay đối với các dự án giao thông theo hình thức BOT, phục vụ phát triển kinh tế, NHNN đề xuất cần đa đạng hoá các nguồn lực đầu tư, Nhà nước phải tăng tỷ lệ đầu tư và các chủ đầu tư phải tăng nguồn vốn tự có. Ngoài ra, các dự án cần tăng cường nguồn huy động từ trong và ngoài nước như vốn FDI, ODA.

Nhìn thẳng thực tế, vấn đề nguồn vốn cho các dự án giao thông lâu nay luôn là câu chuyện giữa ngân hàng và doanh nghiệp. Nhưng rủi ro thì luôn "rập rình", khi thị trường tín dụng dài hạn tại Việt Nam chưa phát triển, các nguồn vốn khác phải mất thêm nhiều thời gian chờ đợi giải ngân cũng như khó kêu gọi nhà đầu tư, nên tạo thành áp lực về vốn rất lớn cho ngành ngân hàng. Chưa kể nguy cơ về nợ xấu, trích lập dự phòng rủi ro cũng đang là "gánh nặng" của các ngân hàng.

Tháng 6 vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật Đầu tư công tư PPP, đề ra cơ chế cho phép chia sẻ rủi ro, phương án tài chính của dự án và cho phép doanh nghiệp tham gia dự án có thể phát hành trái phiếu để đầu tư cho công trình kết nối giao thông. Luật này đã và đang mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp giao thông trong huy động vốn. Do đó, các doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách cần tận dụng mọi cơ hội, tìm cơ chế huy động vốn phù hợp, kêu gọi vốn đầu tư nước ngoài để làm giảm áp lực cho vay của các tổ chức tín dụng, giúp rủi ro cũng được chia sẻ theo cách công bằng hơn.

Bình Nam