Chậm giải ngân vốn đầu tư công gây ra nhiều hệ lụy

14:39 | 22/09/2020

(HQ Online) - Tại Hội thảo khoa học “Nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công và vai trò của kiểm toán nhà nước” do Kiểm toán Nhà nước tổ chức sáng 22/9, đại diện Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra các hệ lụy của việc giải ngân vốn đầu tư công chậm.

Thủ tướng chỉ đạo thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, giải ngân vốn đầu tư công
Quyết định về nguyên tắc phân bổ vốn đầu tư công giai đoạn 2021-2025
Giải ngân 250,5 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công trong 8 tháng
4306 22 9 kiem toan nha nuoc 8839 1600742527 860x0
Hội thảo Nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công và vai trò của kiểm toán nhà nước.

Ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế

Theo GS.TS Đoàn Xuân Tiên, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, từ đầu năm 2020 đến nay, kinh tế thế giới nói chung và nước ta nói riêng chịu tác động rất nặng nề của đại dịch Covid-19.

Đảng, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đã tích cực chỉ đạo vừa phòng, chống dịch, vừa tập trung phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2020.

GS.TS Đoàn Xuân Tiên cho biết, kết quả giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm 2020 là 159 nghìn tỷ đồng đạt 28,56% kế hoạch Quốc hội giao. Trong đó, vốn trong nước là 145 nghìn tỷ đồng, vốn nước ngoài 7,061 nghìn tỷ đồng, vốn Chương trình mục tiêu quốc gia 7,065 nghìn tỷ đồng.

Mặc dù Chính phủ và các cấp, ngành, địa phương đã quyết liệt chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ giải ngân, số vốn giải ngân tăng so với cùng kỳ năm 2019, song tỷ lệ giải ngân 6 tháng đầu năm vẫn thấp so với yêu cầu.

“Việc chậm giải ngân vốn đầu tư công gây ra nhiều hệ lụy cho nền kinh tế, ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả, hiệu lực của các dự án đầu tư công”, GS.TS Đoàn Xuân Tiên nhấn mạnh.

Những hệ lụy được Phó tổng Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ gồm:

Thứ nhất, việc chậm giải ngân làm ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế do yếu tố vốn là một trong những yếu tố quan trọng của tăng trưởng GDP, đặc biệt là trong điều kiện hiện nay.

Thứ hai, vốn đầu tư công thường là nguồn lực của các dự án lớn, những hạ tầng quan trọng nên việc giải ngân chậ̣m cũng sẽ kéo lùi các dòng vốn đối ứng khác của tư nhân, của nước ngoài, ảnh hưởng huy động vốn xã hội nhưng đồng thời ảnh hưởng đến uy tín quốc gia, giảm niềm tin của các nhà đầu tư và nhà tài trợ.

Thứ ba, việc chậm giải ngân dẫn đến lãng phí khi tiền có nhưng không tiêu được, trong khi đó vẫn phải trả chi phí lãi vay.

Thứ tư, các doanh nghiệp, chủ đầu tư phải gánh chịu chi phí bị đội lên, việc làm giảm đi…

Tăng cường công khai kết quả kiểm toán

Tại hội thảo, đại diện UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, trong 8 tháng năm 2020, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 66,4% kế hoạch vốn được giao, xếp thứ 11/63 tỉnh thành phố của cả nước về tỷ lệ giải ngân;

Chia sẻ về khó khăn vướng mắc trong việc triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2020, ông Mai Xuân Liêm, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, quá trình triển khai thực hiện Nghị định số 68/2019/NĐ-CP ngày 14/8/2019 của Chính phủ về chi phí quản lý đầu tư xây dựng do chưa có một số hướng dẫn, công bố về định mức, đơn giá nhân công, giá ca máy và thiết bị, ảnh hưởng đến quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, làm chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Số liệu của Bộ Y tế cho thấy, kết quả giải ngân vốn đầu tư công thuộc kế hoạch vốn năm 2020 của Bộ Y tế đạt 15% dự toán được giao. Vốn kéo dài 2019 sang 2020 đạt 5,6%.

Một trong những nguyên nhân chậm trễ là do khó khăn, vướng mắc về điều chỉnh hợp đồng của Dự án Bạch Mai 2, Việt Đức 2 vẫn chưa giải quyết được. Việc phối hợp giữa Ban QLDA trọng điểm và hai bệnh viện để rà soát, thống nhất về số lượng, cấu hình trang thiết bị còn chưa chặt chẽ.

Sự phối hợp giải quyết các khó khăn, vướng mắc giữa các Vụ và chủ đầu tư, giữa chủ đầu tư và nhà thầu còn hạn chế. Công tác giao ban, đôn đốc các nhà thầu thi công chưa tốt, công tác nghiệm thu, thanh toán còn chậm.

Tại Hội thảo, đại diện Kiểm toán Nhà nước khẳng định vai trò của Kiểm toán đối với nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công, gồm: Nâng cao hiệu quả trong việc lập và phân bổ vốn đầu tư công, nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản và quản lý chi phí đầu tư,, nâng cao hiệu quả trong công tác quyết toán vốn đầu tư công.

Nhiều ý kiến đề xuất cần tăng cường công khai kết quả kiểm toán những lĩnh vực, vấn đề, dự án được xã hội quan tâm, các công trình bị thất thoát, lãng phí và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan, tạo áp lực mà các đơn vị không thể né tránh.

Đồng thời tạo dư luận xã hội rộng rãi để nhân dân cùng tham gia vào quá trình giám sát hoạt động của các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước, góp phần đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.

Hoài Anh