Căng thanh khoản, tăng tín dụng, mặt bằng lãi suất chịu áp lực đi lên

19:55 | 18/05/2022

(HQ Online) - Lãi suất huy động tại Việt Nam chịu áp lực tăng trong những tháng cuối năm nhưng gói cấp bù lãi suất có thể giúp giảm mặt bằng lãi suất cho vay trong thời gian tới.

Fed khẳng định sẽ nhanh chóng tăng lãi suất để hạ nhiệt lạm phát
FED tăng lãi suất tác động gì đến kinh tế Việt Nam?
Lãi suất huy động tăng, thị trường vốn tăng áp lực

Theo khảo sát, từ đầu tháng 5 đến nay, các ngân hàng đang tiếp tục tăng lãi suất huy động ở nhiều kỳ hạn với mức tăng khoảng 0,1-0,5%.

Báo cáo cập nhật kinh tế vĩ mô của Công ty Chứng khoán VNDirect nhận định, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định tăng lãi suất điều hành có tác động nhiều mặt đến nền kinh tế Việt Nam. Trong đó, lãi suất USD tăng và áp lực lạm phát đang gây áp lực lên lãi suất trong nước, lãi suất tiền gửi VND dự kiến sẽ tăng thêm 20-40 điểm cơ bản trong những tháng cuối năm.

Nhưng VnDirect cho rằng, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại có thể tăng lên 5,9-6,1%/năm vào cuối năm 2022 (hiện ở mức 5,5-5,7%/năm) - vẫn thấp hơn so với mức trước đại dịch là 7,0%/năm.

Chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động ngày càng nới rộng.
Chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động ngày càng nới rộng.

Ngoài ra, theo các chuyên gia, nguyên nhân khiến lãi suất tăng còn do nhiều ngân hàng bị thiếu hụt thanh khoản để bổ sung khi tăng trưởng tín dụng đang rất tích cực. Điều này được thể hiện qua chênh lệch giữa tín dụng – huy động vốn đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 8 năm nay khi số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy tín dụng tính đến ngày 25/4 đã tăng 6,75% so với cuối 2021 (tương đương 16,4% so với cùng kỳ) trong khi huy động vốn chỉ tăng 3,55% (tương đương 10,7% so với cùng kỳ).

Hay tại TPHCM, tính đến cuối tháng 4/2022, dư nợ tín dụng trên địa bàn đạt trên 3 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 7% so với cuối năm ngoái. Tuy nhiên, tổng huy động vốn của các tổ chức tín dụng trên địa bàn chỉ ước tăng 2,74% so với cuối năm 2021, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Hơn nữa, từ tháng 3 đến nay, tuy NHNN liên tục bơm tiền cho các ngân hàng qua kênh thị trường mở nhưng lãi suất cho vay trên thị trường liên ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao trên 2%/năm do tình trạng thiếu hụt thanh khoản.

Cũng về vấn đề này, chuyên gia kinh tế TS. Lê Xuân Nghĩa cho biết, lãi suất còn chịu áp lực tăng từ tình hình nợ xấu. Hiện nay, nợ xấu đang tiềm ẩn bởi quy định giãn, hoãn nợ. Bắt đầu từ tháng 6 năm nay, quy định giãn, hoãn hết hiệu lực thì số nợ xấu tăng nhiều hơn, trích lập dự phòng rủi ro cũng tăng lên. Các ngân hàng sẽ cần thanh khoản để cho vay nên lãi suất huy động sẽ bị kéo lên.

Với những diễn biến này, các chuyên gia của SSI Research cho rằng, chính sách tiền tệ vẫn được điều hành “mềm mỏng” trong những tháng đầu năm mặc dù áp lực điều hành đối với NHNN đang gia tăng. Mặt bằng lãi suất cho vay hiện vẫn đang được duy trì ổn định, trong khi đó tín dụng cải thiện kéo theo mặt bằng lãi suất huy động và liên ngân hàng tăng theo. Trong ngắn hạn, SSI nhận định, rủi ro về thay đổi chính sách tiền tệ từ NHNN là không nhiều khi Chính phủ vẫn đang tập trung cho việc khôi phục nền kinh tế hậu Covid-19.

Đồng quan điểm, các chuyên gia của VnDirect kỳ vọng, NHNN sẽ duy trì chính sách tiền tệ “phù hợp” với ưu tiên là hỗ trợ nền kinh tế phục hồi, ít nhất là đến cuối quý 2/2022. Nguyên nhân do áp lực lạm phát dự kiến sẽ gia tăng trong những tháng tới, nhu cầu trong nước vẫn yếu và chưa phục hồi hoàn toàn về mức trước đại dịch và NHNN vẫn ưu tiên mục tiêu duy trì lãi suất cho vay thấp để hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế phục hồi.

Về tác động đến lãi suất cho vay, NHNN đang chuẩn bị triển khai gói cấp bù lãi suất, nên các chuyên gia và doanh nghiệp nhận định, việc này có thể giúp giảm mặt bằng lãi suất cho vay trung bình từ 20-40 điểm cơ bản trong năm 2022. Tuy nhiên, tác động thực tế của gói cấp bù lãi suất đối với doanh nghiệp và nền kinh tế có thể thấp hơn nếu các ngân hàng thương mại tăng lãi suất cho vay đối với các khoản vay thông thường khác để bù đắp việc tăng lãi suất huy động.

Hương Dịu