Cần xem xét kỹ “bước nhảy” trong biểu giá bán lẻ điện

21:58 | 06/03/2020

(HQ Online) - Xung quanh kiến nghị của Bộ Công Thương về cải tiến biểu giá bán lẻ điện theo hướng 5 bậc thang thay vì 6 bậc thang như hiện tại, không ít chuyên gia cho rằng đó là phương án hợp lý. Tuy nhiên, thời gian tới cần nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng thêm về “bước nhảy” giữa các bậc trong biểu giá bán lẻ để đồng thời đảm bảo lợi ích cho khách hàng và ngành điện.

can xem xet ky buoc nhay trong bieu gia ban le dien Cải tiến biểu giá bán lẻ điện là xem xét các bậc cho hợp với thực tế
can xem xet ky buoc nhay trong bieu gia ban le dien Bộ Công Thương đề xuất tính giá bán lẻ điện theo 5 bậc thang
can xem xet ky buoc nhay trong bieu gia ban le dien
Các khách mời tham dự tọa đàm

5 bậc thang là hợp lý

Phát biểu tại buổi tọa đàm “Xây dựng biểu giá bán lẻ điện: Phù hợp với lộ trình phát triển thị trường điện Việt Nam” do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức chiều nay 6/3, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá cho rằng: Khó kỳ vọng một biểu giá bán lẻ điện mà 100% người dân chấp nhận nhưng phải chấp nhận biểu giá nào mang lại lợi ích lớn, hài hòa nhất cho người tiêu dùng, ngành sản xuất điện và cơ quan quản lý nhà nước.

“Bộ Công Thương hướng tới lựa chọn phương án 5 bậc, kịch bản 1, cá nhân tôi cho rằng đó là phương án khả thi”, ông Thỏa nói.

Liên quan tới vấn đề này, ông Trần Đình Long, Phó Chủ tịch Hội Điện lực Việt Nam cũng nhận định, phương án được Bộ Công Thương đề xuất tương đối hợp lý. Việc các hộ dân sử dụng mức trên 700 kWh/tháng phải chịu mức giá cao nhất là phù hợp với mức tăng trưởng nhu cầu sử dụng điện thay vì mức trên 400 kWh/tháng như biểu giá điện hiện hành.

Tại buổi tọa đàm, vấn đề được các chuyên gia phân tích khá sâu là tại sao lại không chọn phương án 1 bậc khi phương án này được nhận định khá đơn giản, dễ hiểu.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa phân tích: Trên thế giới có nước áp dụng phương án đồng giá điện, điển hình như Singapore nhưng cũng có nhiều nước có biểu giá bán lẻ điện dao động từ 3-7 bậc. Ví dụ như, Hàn quốc áp dụng 6 bậc, Malaysia 5 bậc, Indonesia 5 bậc, Nhật Bản 6 bậc…

“Vấn đề đặt ra là Việt Nam có đủ điều kiện để áp dụng đồng giá hay chưa? Để áp dụng đồng giá phải giải quyết bài toán về chi phí của ngành sản xuất điện. Khi gia tăng phụ tại tại thời điểm cao điểm, ngành điện phải huy động nguồn điện giá cao. Bên cạnh đó, phương án đồng giá không khuyến khích được vấn đề tiết kiệm điện, trong khi đó hiện nay nguồn cung điện không đủ cầu. Điện được sản xuất từ nguồn tài nguyên không tái tạo, có nguy cơ cạn kiện…”, ông Thỏa nói.

Đồng quan điểm, ông Long nhấn mạnh: Phương án giá điện 1 bậc là điều hướng đến trong tương lai. Khoảng giai đoạn 2023-2025, thị trường bán lẻ điện phải hoàn tất. Lúc đó không còn câu chuyện giá bậc thang được nữa mà phải là giá thống nhất.

“Khoảng 5 năm nữa phải tiến đến điều đó. Trên con đường đó số bậc thang sẽ phải điều chỉnh giảm dần. Ví dụ trước đây là 7 bậc điều chỉnh xuống 6 bậc và hiện nay đề xuất còn 5 bậc. Sau đó, tôi cho rằng sẽ có giai đoạn quá độ giảm tiếp để đến năm 2025 chỉ còn 1 bậc”.

Nghiên cứu lại “bước nhảy”

Thể hiện sự đồng tình với phương án cải tiến biểu giá bán lẻ điện thành 5 bậc thang như quan điểm đề xuất của Bộ Công Thương, song ông Long cho rằng: “Bước nhảy” giữa các bậc cũng nên xem xét lại cho tốt hơn không chỉ cho người sử dụng điện mà còn cả cho đơn vị điện lực trong sự phát triển ngành điện.

“Kinh nghiệm quốc tế có 2 cách. Một là làm sao bước nhảy giữa các bậc tương đối đồng đều giống như bậc thang. Trong trường hợp muốn tác dụng điều tiết mạnh hơn thì thiết kế bước nhảy tăng dần, càng dùng nhiều điện thì phải trả giá càng cao hơn nhiều. Những nhà thiết kế biểu giá bán lẻ điện bậc thang nên nghiên cứu xem xét kiểu gì có lợi nhất để đảm bảo lợi ích cho khách hàng và ngành điện”, ông Long nói.

Đồng quan điểm với ông Long, ông Thỏa nhấn mạnh: “Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Bộ Công Thương nên rà soát lại tỷ trọng tiêu thụ điện của từng bậc, chi phí giá điện các bậc… Tôi muốn dùng điện càng cao thì phải trả mức giá càng đắt, như vậy mới có thể tạo áp lực, điều tiết trong sử dụng điện”.

Thông tin về tiến độ cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ điện, ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) cho hay: Hiện nay, Bộ Công Thương đang lấy ý kiến rộng rãi các đơn vị liên quan về phương án cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Thời gian lấy ý kiến đến hết ngày 10/3. Sau đó, Bộ Công Thương sẽ tổng hợp, hoàn thiện để trình Chính phủ. Khi Chính phủ thông qua, biểu giá bán lẻ điện mới sẽ được ban hành.

Bộ Công Thương đề xuất 5 phương án cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt gồm 1, 3, 4 và 5 bậc (phương án 5 bậc có 2 kịch bản).

Kịch bản 1, giá điện sinh hoạt bao gồm 5 bậc thang (thay vì 6 bậc thang như hiện hành). Trong đó, giá điện bậc 1 (cho 0 - 100 kWh) giữ như mức giá bậc 1 theo biểu giá hiện hành; bậc 2 mới từ 101 - 200 kWh; bậc 3 mới từ 201 - 400 kWh; bậc 4 mới từ 401 - 700 kWh; bậc 5 từ 701 kWh trở lên.

Kịch bản 2, giá bán lẻ điện bình quân cho sinh hoạt không đổi; gộp bậc 1 và bậc 2 với giá điện giữ nguyên theo bậc 1 nhằm đảm bảo Ngân sách nhà nước hỗ trợ cho các hộ nghèo, hộ chính sách xã hội không thay đổi. Phần doanh thu thiếu được bù vào bậc trên 700 kWh. Giá điện của bậc 201 - 400 kWh được gộp theo giá bình quân của bậc 4 (201 - 300 kWh) và bậc 5 (từ 301 - 400 kWh) của giá điện cũ.

Theo Bộ Công Thương: Kịch bản 1 có mức tăng giá điện giữa các bậc ở mức hợp lý; đảm bảo toàn bộ số hộ có mức sử dụng điện dưới 700 kWh (chiếm 98,2% tổng số hộ) có mức tiền điện không tăng hoặc giảm khi áp dụng biểu giá điện mới nên tác động khi áp dụng kịch bản này là nhỏ hơn so với phương án 5 bậc, kịch bản 2. Ngoài ra, mức chênh lệch giữa bậc thang cuối và bậc thang đầu là phù hợp với xu thế của các nước trên thế giới nhằm khuyến khích các hộ có mức sử dụng điện lớn sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.

Bộ Công Thương kiến nghị lựa chọn Phương án 5 bậc, kịch bản 1 để áp dụng.

Thanh Nguyễn