Cần cơ chế khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời

15:18 | 26/09/2019

(HQ Online) - Liên quan đến việc khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời tại Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, ông Trần Viết Ngãi vừa ký văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị cần thực hiện giá mua điện mặt trời nối lưới theo nhiều vùng (2- 4 vùng) thay cho giá mua điện chung trong cả nước như đề xuất của Bộ Công Thương.

can co che khuyen khich phat trien cac du an dien mat troi Giá điện mặt trời còn duy nhất 1 vùng, thay vì chia 2 hay 4 vùng
can co che khuyen khich phat trien cac du an dien mat troi Rầm rộ là thế, điện mặt trời cũng chỉ đáp ứng được chút ít nhu cầu
can co che khuyen khich phat trien cac du an dien mat troi Thí điểm đấu thầu dự án điện mặt trời trong năm 2020?
can co che khuyen khich phat trien cac du an dien mat troi
Đại diện Hiệp hội Năng lượng Việt Nam kiến nghị Chính phủ sớm phê duyệt cơ chế khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời tại Việt Nam

Đại diện Hiệp hội Năng lượng Việt Nam kiến nghị Chính phủ sớm phê duyệt cơ chế khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời tại Việt Nam thay cho Quyết định 11/2017/QD-ttg ( đã hết hiệu lực từ 1/7/2019); Đồng thời bổ sung, sửa đổi một số nội dung để khác phục một số tồn tại, hạn chế trong quá trình thực hiện thời gian qua.

Cụ thể cơ quan này cho rằng: Cường độ bức xạ của việt Nam thay đổi nhiều theo các vùng, các tỉnh miền Bắc có mức bức xạ thấp nhất, bình quân khoảng 3,7 kwh/m2/ngày, trong khí các tỉnh phía Nam, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có bức xạ bình quân lên đến 4,8- 5,1kwh/m2/ngày (gấp gần 1,4 lần); dẫn đến các dự án điện mặt trời nối lưới đang phát triển tập trung tại một số địa phương có cường độ bức xạ lớn, gây quá tải cục bộ, ảnh hưởng đến an toàn cung cấp điện của hệ thống.

Miền Bắc có bức xạ mặt trời thấp nhất nhưng về mùa hè nắng nóng kinh khủng, tận dụng những tháng nóng này để phát triển điện mặt trời rất tốt. Quan trọng là muốn phát triển dự án điện mặt trời ở miền Bắc phải có mức giá mua điện thế nào cho hợp lý. Không thể đánh đồng một giá chung giữa miền Bắc với các vùng được, rất vô lý. Ông Trần Viết Ngãi

Giải pháp thiết thực nhất để khắc phục tình trạng này là cần thực hiện giá mua điện mặt trời theo nhiều vùng. Bởi lẽ, giá điện mặt trời phải dựa vào 2 yếu tố, yếu tố thứ nhất là bức xạ mặt trời của từng vùng miền là khác nhau. Ví dụ, miền Trung từ Đà Nẵng trở ra, cao nhất chỉ 3,8 kwh/m2/ngày, từ Đà Nẵng trở vào cao nhất có thể lên tới 5,5 kwh/m2/ ngày.

Như vậy, có các vùng bức xạ mặt trời khác nhau, đầu tư dự án điện mặt trời tại địa phương nào bức xạ mặt trời cao sẽ hiệu quả hơn đầu tư nơi bức xạ thấp. Yếu tố thứ 2 là lượng mặt trời bức xạ được trong ngày, trong tháng, trong năm. Trong ngày, nơi đón mặt trời sớm là miền Nam vì Đông Nam mặt trời mọc trước; từ mũi Cà Mau trở vào miền Đông, miền Tây Nam Bộ trở vào Nha Trang, Khánh Hòa… thường 6-7 giờ sáng đã có nắng rồi, bức xạ mặt trời có rồi. Trong khi đó, miền Trung tới 9 giờ, miền Bắc 10 giờ sáng bức xạ mặt trời mới đón được dòng điện. Thế nên thời gian tính bức xạ cũng khác nhau.

Dựa trên cơ sở các tiêu chí về bức xạ mặt trời, thời gian mặt trời trong ngày, tháng, năm, nếu áp dụng chung một mức giá thì không hợp lý, nảy sinh nhiều bất cập, nhất là không khuyến khích được phát triển các dự án điện mặt trời. Vì thực tế, nơi nào hiệu ứng mặt trời, thời gian mặt trời ít hơn thì giá điện mặt trời phải cao hơn, sẽ khuyến khích được doanh nghiệp đầu tư vào dự án nơi này.

Cùng đó,việc phân bổ được hệ thống đầu tư vào năng lượng tái tạo đi đôi với hệ thống truyền tải, kết nối lưới điện để phân bố dòng điện đi hợp lý hơn. Nếu dồn một giá thì các doanh nghiệp sẽ đầu tư hết vào miền Nam và miền Trung, còn miền Bắc chẳng doanh nghiệp nào muốn đầu tư cả, sẽ không có dự án điện mặt trời. Điều này dẫn tới nơi mật độ đầu tư dự án quá dày, nơi không có dự án, tạo bất cập, thiếu cân bằng trong phân bổ dự án. Do vậy, cần chia ra nhiều giá phù hợp với các vùng, miền: nơi nào bức xạ cao hơn, thời lượng nhiều hơn, giá cần thấp hơn, còn ngược lại, những nơi bức xạ thấp hơn, thời lượng ít hơn thì giá phải cao hơn.

Nhiều quốc gia phát triển cũng áp dụng giá mua điện mặt trời theo nhiều vùng trên cơ sở bức xạ mặt trời, lưu lượng mặt trời trong ngày, tháng, năm , chúng ta nên áp dụng như vậy vì họ đã tính toán rất kỹ rồi.

Một điểm nữa cũng được Hiệp hội kiến nghị: đó là cho phép không phải thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đối với các dự án điện mặt trời nối lưới, kết hợp với sản xuất nông nghiệp; khuyến khích chủ đầu tư các dự án điện mặt trời hợp tác với các hộ dân có quyền sử dụng đất thực hiện sản xuất nông nghiệp kết hợp với sản xuất điện.

Được biết, phương án một giá điện mặt trời, chính Bộ Công Thương cũng đánh giá khó khuyến khích phát triển tại miền Bắc, miền Trung, chưa kể việc tập trung nhiều dự án điện mặt trời tại khu vực bức xạ tốt dẫn tới nguy cơ quá tải lưới truyền tải. Hiện nhiều Nhà máy điện mặt trời ở khu vực miền Trung chỉ phát được 50% công suất, gây lãng phí.

Nhiều dự án nguồn điện được Thủ tướng phê duyệt tại Quy hoạch điện VII điều chỉnh vào chậm, xuất hiện khả năng thiếu điện lớn từ năm 2021. Do thời gian xây dựng các dự án điện mặt trời rất nhanh, nên việc tăng cường phát triển dự án điện mặt trời là phương án khả thi nhất có thể khắc phục tình trạng thiếu điện trong thời gian tới.

Nguyễn Hà