Cá nhân đứng ra vận động quyên góp từ thiện có vi phạm pháp luật?

10:01 | 23/10/2020

(HQ Online) - Việc ca sỹ Thủy Tiên kêu gọi được hơn 100 tỷ đồng tiền từ thiện để hỗ trợ cho đồng bào miền Trung bị bão lũ đang gây nhiều ý kiến trái chiều của dư luận. Bên cạnh phần lớn các ý kiến đồng tình, cổ vũ cũng có ý kiến cho rằng, hành động này có Thủy Tiên là vi phạm quy định của cơ quan quản lý Nhà nước.

Thủ tướng yêu cầu giám sát việc vận động quyên góp, xử lý nghiêm trường hợp trục lợi
Ca sĩ Thuỷ Tiên và tấm lòng dành cho vùng hạn mặn
Các hoạt động từ thiện đều được miễn thuế

Theo lời anh Đặng Hoàng Giang, tác giả cuốn sách Bức xúc không làm ta vô can, anh rất ủng hộ hành động nhân văn của các nghệ sỹ trong đó có ca sỹ Thủy Tiên khi đứng ra kêu gọi cộng đồng ủng hộ đồng bào miền Trung.

Cá nhân đứng ra vận động quyên góp từ thiện có vi phạm pháp luật?
Ca sỹ Thủy Tiên đã vận động được số tiền hơn 100 tỉ đồng để ủng hộ đồng bào miền Trung bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Ảnh internet

Tuy nhiên, tác giả Đặng Hoàng Giang cũng cho rằng, các nghệ sỹ không nên quá lạm dụng điều này để tạo thành cuộc “chạy đua” xem ai kêu gọi được nhiều tài trợ hơn, nhằm lấy lòng các fan, dẫn đến mất dần ý nghĩa tốt đẹp ban đầu.

Trước thực tế một nghệ sỹ có thể huy động hàng trăm tỉ đồng chỉ trong một thời gian ngắn- điều mà nhiều tổ chức không dễ làm được, tác giả Đặng Hoàng Giang cho hay, điều tích cực ở đây là thể hiện tinh thần tương thân, tương ái vì cộng đồng của người Việt.

“Song việc này cũng phản ánh một thực tế là nhiều người dân chưa có nhiều niềm tin vào các cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ liên quan tới công tác từ thiện”, anh Đặng Hoàng Giang nêu.

Ủng hộ hành động của ca sỹ Thủy Tiên nói riêng và những nghệ sỹ làm từ thiện nói chung, trao đổi với phóng viên Báo Hải quan, ông Lưu Bình Nhưỡng, Phó trưởng ban Dân nguyện- Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng việc ca sỹ Thủy Tiên đang làm chuyện tốt.

Về hình thức có thể nói rằng nữ ca sỹ vi phạm quy định tại Nghị định 64/2008/NĐ-CP, song về bản chất lại không vi phạm.

Ông Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, dù Nghị định 64/2008/NĐ-CP về việc vận động, tiếp nhận, phân phối, sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ người dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng không quy định cho những cá nhân, nhóm người như Thủy Tiên được vận động, tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ mà chỉ có các cơ quan mới được đứng ra thực hiện việc này.

Tuy nhiên, theo ông Lưu Bình Nhưỡng, trong từng tình huống cần có sự vận dụng linh hoạt. Nếu quy định đã lỗi thời, cần rà soát, sửa đổi cho phù hợp thực tiễn.

"Nếu cá nhân kêu gọi lập quỹ, hình thành các quỹ tài chính để phục vụ cho lợi ích của cá nhân thì không thể chấp nhận. Song khi họ dùng uy tín, tấm lòng kêu gọi ủng hộ, đó là điều không phải ai cũng làm được, rất cần được ủng hộ. Chúng ta chỉ phê phán và xử lý trách nhiệm những người lợi dụng danh nghĩa từ thiện để trục lợi bản thân", ông Nhưỡng nói.

Mặc dù vậy, ông Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, việc nữ ca sỹ tự cầm tiền, tự xoay xở như hiện nay rất dễ gặp rủi ro, không chỉ về mặt tài chính mà còn rủi ro về thân thể, về cả danh tiếng, uy tín cá nhân.

Về phía các chuyên gia luật, luật sư Bùi Quang Tú, Văn phòng Luật sư Minh Long, TP Hà Nội cho rằng, cá nhân có thể làm những việc mà pháp luật không cấm.

Riêng với trường hợp nghệ sỹ làm từ thiện, theo luật sư Bùi Quang Tú, hiện nay không có văn bản pháp luật nào cấm cá nhân nhận sự ủy thác chuyển tiền (trừ trường hợp tiền không rõ nguồn gốc, hoặc hoạt động phi pháp).

Đây là một quan hệ dân sự, ca sỹ Thủy Tiên tự chịu trách nhiệm với các khoản giao- nhận, và công khai tài chính nếu những người ủy thác có yêu cầu.

Theo luật sư Bùi Quang Tú, việc đứng ra kêu gọi của Thủy Tiên nói riêng hay các nghệ sỹ nói chung phục vụ công tác từ thiện là việc làm không trái quy định.

Trong trường hợp, nếu người ủng hộ nghi ngờ về mục đích cá nhân hoặc nghi ngờ việc sử dụng kinh phí từ thiện không hợp lý, không minh bạc có thể khởi kiện ca sỹ Thủy Tiên trên phương diện lạm dụng tín nhiệm để trục lợi hoặc lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Qua sự việc này, theo luật sư Bùi Quang Tú, nhà nước cần có quy định hợp lý về tính pháp lý cho các cá nhân, các nhóm hảo tâm hoạt động thiện nguyện để tránh những tranh cãi không đáng có.

Nghị định 64/2008/NĐ-CP ngày 14/5/2008 quy định về các tổ chức, đơn vị được tiếp nhận và phân phối tiền, hàng cứu trợ.

1 - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam; Hội Chữ thập đỏ Việt Nam; Cơ quan thông tin đại chúng của Trung ương, địa phương; Ủy ban MTTQ Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ các cấp ở địa phương.

2 - Các quỹ xã hội, quỹ từ thiện quy định tại Nghị định số 148/2007/NĐ-CP ngày 25/9/2007 của Chính phủ về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện.

3 - Các tổ chức, đơn vị ở Trung ương được Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho phép; Các tổ chức, đơn vị ở địa phương được Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp huyện cho phép. Ngoài các tổ chức, đơn vị nêu trên, không một tổ chức, đơn vị, cá nhân nào được quyền tổ chức tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ.

4 - Đối với các cơ quan, tổ chức tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ của tập thể, cá nhân thuộc đơn vị mình đóng góp để cứu trợ đồng bào, các địa phương bị thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng thì thực hiện theo quy định tại khoản 1 điều 9 Nghị định này.

D.Ngân