Mùa ngọt trong ký ức

08:32 | 30/12/2018

(HQ Online)- Chắc chẳng ai tranh cãi gì, khi mùa lễ Tết cuối năm được gọi là “mùa ngọt”, bởi lẽ những món đồ ngọt như bánh, mứt, kẹo được tiêu thụ đặc biệt nhiều vào dịp này.

Thời hội nhập, hầu hết gia đình phố thị chọn mua các loại bánh kẹo ngoại nhập, hoặc được sản xuất công nghiệp. Bánh kẹo cổ truyền dần vắng bóng, tự làm tại gia lại càng hiếm hoi. Chỉ đâu đó ở những vùng quê xa vắng mới còn lệ làm bánh kẹo ăn Tết.

Nhà tôi ở miền Bắc nên thường lạnh và mưa phùn bay bay vào những ngày giáp Tết. Dịp này ngày cũ, bà ngoại tôi hay nấu kẹo lạc – món ưa thích của ông ngoại mỗi khi dùng trà. Có lẽ đó cũng là loại kẹo cổ truyền xuất hiện từ Nam chí Bắc (ở một số tỉnh Nam bộ, người ta gọi kẹo lạc bằng cái tên rất ngộ: kẹo thèo lèo). Lạc, đường kính, mạch nha đều được bà tôi tự tay lựa chọn cẩn thận. Đường pha với mạch nha, đun trên bếp nhỏ lửa. Đều tay khuấy, đến khi hỗn hợp ngọt sánh này chuyển màu nâu cánh gián. Rỏ một giọt vào bát nước nguội, giọt đường không tan thì trộn lạc đã rang chín thơm, đun tiếp cho đến khi dẻo quánh thì đổ ra, cán mỏng, cắt thành miếng. Đôi khi bà cũng tiện tay làm thêm mẻ kẹo vừng cho đám cháu hau háu chúng tôi. Bà vừa làm, vừa đùa rằng kẹo vừng là “kẹo thử răng”, bởi nó rất cứng. (Nhưng có hề gì! Răng chúng tôi thuở ấy còn chắc lắm)... Tôi cũng thích cả kẹo dồi, một thứ kẹo cũng có nguyên liệu chính là vừng lạc, đường cát trắng. Sở dĩ có cái tên “kẹo dồi” bởi trông nó giống như một khúc dồi với lớp vỏ mỏng màu trắng đục, bao tròn lấy phần nhân lạc rang.

Ở nhà thì thế, nhưng ra đường ngày Tết, chẳng đứa trẻ nào cầm lòng cho đậu với kẹo bông. Vì nó quá đẹp! Không loại kẹo nào có thành phần đơn giản hơn: Chỉ là đường được xay nhỏ, đôi khi được gia giảm một chút phẩm màu thực phẩm cho bắt mắt. Đường được kéo thành sợi, quấn quanh một thanh cầm như chiếc đũa, nom như một cuộn bông gòn to xù, nhưng ép dẹp lại chỉ có tý teo, ngọt lịm, nhanh chóng “biến mất”. Thứ quà rất vặt này bây giờ vẫn còn phổ biến và không chỉ trong dịp Tết. Nghe nói kẹo bông lần đầu tiên xuất hiện vào khoảng những năm 1900. Vào thời điểm đó, để tạo ra đường kéo thành sợi rất tốn sức lao động, chi phí cao, nên đó là một thứ quà đắt tiền. Máy kéo thành sợi kẹo bông đã được phát minh vào năm 1897 bởi nha sĩ William Morrison và thợ làm bánh mứt John C. Wharton, lần đầu tiên giới thiệu tại Hội chợ Thế giới 1904 với tên gọi "Fairy Floss" - chỉ (của các nàng) tiên, gây được tiếng vang lớn. Sau này, Fairy Floss được đổi tên thành kẹo bông và ngày càng phổ biến trên khắp thế giới. Nước Mỹ thậm chí còn có hẳn ngày kẹo bông (ngày 7/12) cơ đấy…

Cẩm Hà